Style językowe

​Style językowe

​Poćwicz, naucz się, korzystaj z języka

​Style językowe

​Najpierw wiedza! - zapoznaj się z teorią

Styl wypowiedzi to sposób wypowiadania się. W zależności od tego do kogo mówimy i w jakim celu, inaczej dobieramy słowa i formujemy myśli.​

​Style językowe

​Styl potoczny

Styl potoczny to styl wypowiedzi codziennych. Używasz go w kontaktach z przyjaciółmi, rodzicami czy znajomymi. Tworzą go wyrazy ekspresywne, które wyrażają emocje i uczucia (zarówno pozytywne – kotuś, córunia, jak i negatywne – łepetyna, babsztyl). Wypowiedzi potoczne są krótkie, czasami dosadne i żartobliwe. Przykłady słownictwa potocznego – nara, komp, beznadzieja, grat, facet, sztywniak.

Styl potoczny spotkasz w pamiętnikach, dziennikach, listach prywatnych, dialogach.

​Style językowe

​Styl naukowy

Styl naukowy jest nasycony specjalistycznymi terminami odnoszącymi się do danej dziedziny naukowej, np. botaniki, anatomii, językoznawstwa. Nazywamy je specjalizmami. Cechami tego stylu są dążenie do precyzji, rzeczowość, dbanie o jasność wywodu. Teksty naukowe składają się głównie z rozbudowanych zdań podrzędnie złożonych. Styl naukowy znajdziesz w referatach, wykładach naukowych, czasopismach naukowych.

​Style językowe

​Styl popularnonaukowy

Styl popularnonaukowy jest odmianą stylu naukowego. Celem tekstów pisanych w tym stylu jest dotarcie do jak najszerszej liczby odbiorców oraz propagowanie i popularyzacja konkretnej dziedziny wiedzy i nauki.

Twórcą tekstu popularnonaukowego jest specjalista w danej dziedzinie, który szczególnie interesuje się przedstawianym przez siebie tematem. Pomimo tego, że jest specjalistą w wybranej przez siebie dziedzinie, stara się zmniejszyć dystans między sobą jako nadawcą wypowiedzi, a jej odbiorcą - przeciętnym człowiekiem. Próbuje uprzystępnić specjalistyczną wiedzę, przedstawiając ją  w uproszczonej formie.

W stylu popularnonaukowym nadawca tekstu może zawrzeć w nim swoje opinie i emocje na temat przedmiotu, który opisuje.

​Style językowe

​Styl urzędowy

Styl urzędowy spotkamy w aktach prawnych i pismach administracyjnych. Pełen jest schematów językowych. Styl ten jest zwięzły i operuje gotowymi formułami. Charakterystyczne są tu bezosobowe zwroty do odbiorcy oraz zastosowanie trybu rozkazującego. Często teksty urzędowe mają formę paragrafów i punktów. Styl urzędowy występuje w podaniach, zarządzeniach, uchwałach, ustawach. ​

​Style językowe

​Styl artystyczny

Styl artystyczny ma ścisły związek z literaturą. To język poezji, prozy i dramatu. Ważną rolę odgrywają w nim środki stylistyczne. Styl artystyczny znajdziesz w utworach literackich.​

​Style językowe

​Styl retoryczny

Styl przemówień (retoryczny) jest podniosły, bogaty w emocje, charakteryzuje się starannie dobranym słownictwem, ale takim, by dotrzeć do rzeszy odbiorców. Spotkamy tu zwroty do adresata, pytania retoryczne, wykrzyknienia. Styl ten jest obrazowy dzięki zastosowaniu epitetów, porównań, metafor. Wypowiedzi retoryczne mają często charakter perswazyjny – mają przekonać do czegoś, wpłynąć na postawę odbiorcy. Służyć do tego mogą odpowiednio dobrane przykłady, argumenty. Styl retoryczny charakterystyczny jest dla wykładów, kazań, przemówień (np. politycznych).​

​Style językowe

​Styl publicystyczny

Styl publicystyczny związany jest z tekstami dziennikarskimi. W zależności od gatunku i celu wypowiedzi, może zawierać cechy wszystkich wymienionych wyżej stylów – potocznego, naukowego, artystycznego. Styl publicystyczny znajdziesz w takich wypowiedziach jak felietony, reportaże, recenzje, artykuły prasowe.​

​Style językowe

​Styl biblijny

Cechami stylu biblijnego są symbole i alegorie, np. baranek, wąż, ziarno, wdowi grosz; metafory i porównania, inwersje, czyli szyk przestawny; powtórzenia (w tym powtarzanie spójników), sentencje i aforyzmy, krótkie zdania współrzędnie złożone, często rozpoczynane przez spójniki, paralelizm składniowy (podobieństwo składniowe), używanie imiesłowowych równoważników zdań z imiesłowem przysłówkowym uprzednim, stosowanie przydawki wyrażonej zaimkiem (twój, mój, jego).​

Match

Jak w stylu artystycznym mogłyby brzmieć tytuły obrazków?

Niwa

Rumak

Ruczaj

Firmament

• Niwa

• Rumak

• Ruczaj

• Firmament

Match

Określ, w jakim stylem zostały napisane poniższe teksty. Dopasuj styl do wypowiedzi.

• Ale plucha! Leje od rana, a wiatr wieje tak, jakby chciało głowę urwać! Brrr...

• Sławomir Mrożek (ur. w 1930 roku) to współczesny dramatopisarz, prozaik, eseista, rysownik. Jego opowiadania, dramaty poruszają problematykę obyczajową.

• Ekonomiści bronią się przed jednoznaczną oceną, że teraz inflacja będzie miała cały czas z górki. Część z nich nie wyklucza, że po letniej stabilizacji może jeszcze jesienią wzrosnąć.

• 22.08.2011 r. (poniedziałek) nastąpi przerwa w dostawie gazu dla budynków przy ulicy Różanej w godzinach od 10.00 do 15.00. Za utrudnienia przepraszamy.

• Fraszki to wszytko, cokolwiek myślemy,/Fraszki to wszytko, cokolwiek czyniemy

styl potoczny

styl naukowy

styl publicystyczny

styl urzędowy

styl artystyczny

• styl potoczny

• styl naukowy

• styl publicystyczny

• styl urzędowy

• styl artystyczny

Multiple Select

Wskaż fragmenty, w których zastosowano styl biblijny.

• Po uiszczeniu opłaty zobowiązuję się do poinformowania o tym zainteresowaną instytucję

• Nie brońcie człowiekowi miłować bliźniego

• W kwietniu po brzegach wody niosą jęczmiemia urody

• Wczoraj deliberowano nad zasadnością ukonstytuowania się gremium

• Nie mogli trafić do domu, albowiem szybko zapadł zmrok

Match

Łączenie różnych stylów (np. potocznego i urzędowego) traktuje się jako poważny błąd stylistyczny. Jakie dwa style dostrzegasz w każdej z poniższych wypowiedzi? Połącz w pary podane wypowiedzi i odpowiadające im określenia.

• Otwarcia nowego obiektu dokonała roniąca łzy kobieta o lśniąco kruczych włosach

• Miłosierny Bóg jest źródłem łaski nawet dla tych, którzy mają w nosie jego przykazania

• Kaktusy należą do rodziny sukulentów, żyjących na obszarach pustynnych, pokrytych piaskiem niby drogocennym pyłem złota

• Oleńko, dzióbasku mój ukochany, czy dokonałaś wpłaty za energię elektryczną?

styl urzędowy i artystyczny

styl biblijny i potoczny

styl naukowy i artystyczny

styl potoczny i urzędowy

• styl urzędowy i artystyczny

• styl biblijny i potoczny

• styl naukowy i artystyczny

• styl potoczny i urzędowy

Multiple Select

Zaznacz poprawne sformułowania dotyczące stylu potocznego.

• Styl potoczny wykorzystywany jest w codziennych wypowiedziach

• Styl ten cechuje słownictwo oficjalne

• Dla tego stylu charakterystyczne jest nacechowanie emocjonalne

• W tym stylu dominują zdania podrzędnie złożone i wielokrotnie złożone

Multiple Choice

Jakiego stylu użyto w tekście?

„Wraz ze zgłoszeniem wniosku należy złożyć podpisaną przez członków zarządu listę wspólników z podaniem imienia i nazwiska oraz ilość i wysokość udziałów każdego z nich. Jeżeli umowa spółki nie została zgłoszona do zarejestrowania w ciągu sześciu miesięcy, umowa traci moc obowiązującą.”

• popularnonaukowego

• naukowego

• retorycznego

• urzędowego

Multiple Choice

Jakie, Twoim zdaniem, środki językowe psują styl przytoczonego poniżej fragmentu tekstu?

„Stanisław Wyspiański okazał się w „Weselu” bezlitosnym szydercą. Każdemu dostało się za swoje: inteligencji i chłopom, młodopolskim poetom i egzaltowanym panienkom. Pisarz przejechał się po chłopomanach i marzycielach. Przyłożył swojemu przyjacielowi Panu Młodemu i nie oszczędził jego młodziutkiej żony. Każda twarz odbita w zwierciadle jego krytycznego obrazowania okazywała się szpetną, wykrzywioną i głupia gębą.”

• wartościujące epitety

• wyliczenia

• wyrazy potoczne

• wulgaryzmy

Open Ended

Przekształć podany tekst w stylu urzędowym na tekst w stylu potocznym - 2-3 zdania.

Policjanci prowadzą czynności w sprawie przywłaszczenia torebki. Do zdarzenia doszło w październiku, a związek ze sprawą może mieć kobieta, której wizerunek publikujemy. Dotychczas nie udało się ustalić jej tożsamości, dlatego każdy, kto rozpoznaje osobę proszony jest o kontakt z policją.

Policjanci z Komisariatu Policji w Gdyni – Redłowie prowadzą czynności w sprawie przywłaszczenia torebki z jej zawartością. Do zdarzenia doszło 18 października w jednej z restauracji przy Al. Zwycięstwa. Na podstawie analizy zabezpieczonego monitoringu ustalono, że związek ze sprawą może mieć kobieta ze zdjęcia.