Language teaching theories and practice

​Course: Teaching English as a Foreign Language in Thailand​

Unit 3: Theories & practice in language teaching

ทฤษฎีและการปฏิบัติในด้านการสอนภาษา

​

Asst. Prof. Phaisit Boriboon, Ph.D.​

​What theories? ทฤษฎีอะไรบ้าง

​มีทฤษฎีหลายอย่างทั้งที่เกี่ยวกับภาษาและการเรียนการสอนภาษา รวมถึงศาสตร์อื่น ๆ ที่ผู้สอนควรทราบในเบื้องต้น คือ

1. ทฤษฎีเกี่ยวกับการเรียนรู้ภาษาที่สอง (Second language acquisition) ที่สำคัญ เช่น Stephen Krashen's (1985) Input Hypothesis (สมมติฐานการรับเข้า) โดย Krashen เสนอแนวคิดว่า

   • Acquisition เป็นการเรียนรู้แล้วรับมาแบบธรรมชาติโดยอยู่ในจิตใต้สำนึก (subconscious) เช่น การรับรู้ภาษาที่มีลักษณะเหมือนการรับรู้ภาษาแม่หรือภาษาที่หนึ่ง เมื่อเรา acquire ภาษาแล้ว หมายความว่า ภาษานั้นอยู่ในระดับจิตใต้สำนึกแล้วซึ่งจะพร้อมให้เราเรียกใช้ได้ง่ายหรือในทันทีเพื่อการสนทนาแบบฉับพลัน

​What theories? ทฤษฎีอะไรบ้าง

​มีทฤษฎีหลายอย่างทั้งที่เกี่ยวกับภาษาและการเรียนการสอนภาษา รวมถึงศาสตร์อื่น ๆ ที่ผู้สอนควรทราบในเบื้องต้น คือ

• Learning เป็นการเรียนรู้ที่ยังอยู่ในระดับจิตสำนึก (conscious) โดยคำว่า learnt นั้น คือ ภาษาแบบที่เกิดจากการสอนและเรียนดังเช่น grammar หรือ vocabulary ซึ่งจะไม่พร้อมให้ใช้ได้ทันทีเหมือนเมื่อเรารับรู้แบบ acquire

• ภาษาที่ learnt เราใช้ในการตรวจสอบ (monitor) การสื่อสารแบบฉับพลัน (spontaneous) ยิ่งเราใช้ภาษาสำหรับตรวจสอบมากเพียงใดก็ทำให้เราใช้ภาษาแบบฉับพลันได้น้อยลง

​What theories? ทฤษฎีอะไรบ้าง

​มีทฤษฎีหลายอย่างทั้งที่เกี่ยวกับภาษาและการเรียนการสอนภาษา รวมถึงศาสตร์อื่น ๆ ที่ผู้สอนควรทราบในเบื้องต้น คือ

• Krashen เสนอว่า การรับรู้ภาษาที่สำเร็จขึ้นอยู่กับตัวป้อนที่ผู้เรียนรับเข้าไป (input) ซึ่งจะต้องเป็นสิ่งที่เข้าใจได้ (comprehensible) และอาจจะอยู่ในระดับที่เหนือกว่าระดับภาษาที่ผู้เรียนสร้างได้เองสักเล็กน้อย โดยเขาเรียก ภาษาที่ป้อนเข้าระดับนี้ว่า comprehensible input i + 1 หรืออีกนัยหนึ่งกล่าวได้ว่า เป็นข้อมูลระดับที่ผู้เรียนมีอยู่แล้ว บวกกับข้อมูลที่ยกขึ้นไปอีกระดับหนึ่ง โดยที่ผู้เรียนต้องอยู่ในสถานการณ์ที่ผ่อนคลาย

​What theories? ทฤษฎีอะไรบ้าง

​มีทฤษฎีหลายอย่างทั้งที่เกี่ยวกับภาษาและการเรียนการสอนภาษา รวมถึงศาสตร์อื่น ๆ ที่ผู้สอนควรทราบในเบื้องต้น คือ

2. ทฤษฎีทางจิตวิทยา เช่น Behaviorism (พฤติกรรมนิยม) เน้นการเรียนรู้โดยการฝึก (conditioning) ซึ่งเน้น stimulus-response-reinforcement

• การเรียนภาษาจะเกิดขึ้นจากการใช้และฝึกปฏิบัติ ยิ่งผู้เรียนสัมผัสกับการใช้ภาษามากเท่าใดก็ยิ่งเป็นโอกาสที่ดีต่อการเรียนภาษานั้น ๆ

• ​การสร้างหรือใช้ภาษาไม่สามารถแยกออกจากสถานการณ์ที่จำเป็นต้องใช้ภาษานั้น

​What theories? ทฤษฎีอะไรบ้าง

​มีทฤษฎีหลายอย่างทั้งที่เกี่ยวกับภาษาและการเรียนการสอนภาษา รวมถึงศาสตร์อื่น ๆ ที่ผู้สอนควรทราบในเบื้องต้น คือ

• ผู้สอนภาษาควรนำเสนอภาษาที่ต้องการสอนผ่านสถานการณ์ที่มีความหมาย

• ผู้เรียนต้องพยายามฝึกโต้ตอบ (response) ด้วยภาษาที่ถูกต้องต่อสิ่งกระตุ้น (stimulus) เพื่อทำให้เกิดการเรียนรู้ภาษา

• ผู้เรียนต้องให้ความสนใจ (attention) ในขณะฝึกโต้ตอบด้วยภาษาที่ถูกต้อง ดังนั้นการฝึกที่ยาวนานมีประโยชน์น้อยกว่าการฝึกที่เว้นระยะ

• ภาษาพูด (spoken language) เกิดขึ้นก่อนภาษาเขียน (written language) ดังนั้นต้องให้ผู้เรียนจำเป็นต้องมีประสบการณ์กับการรับภาษาเข้า (passive/

​What theories? ทฤษฎีอะไรบ้าง

​มีทฤษฎีหลายอย่างทั้งที่เกี่ยวกับภาษาและการเรียนการสอนภาษา รวมถึงศาสตร์อื่น ๆ ที่ผู้สอนควรทราบในเบื้องต้น คือ

• receptive ก่อนที่จะสร้างหรือใช้ภาษา (active/productive)

• ผู้เรียนจะเรียนรู้ภาษาได้เร็วขึ้น หากภาษาที่เขาสร้างหรือผลิตขึ้นมาหลังจากที่ได้รับสิ่งกระตุ้นนั้นได้รับการยืนยันจากผู้สอนในทันทีว่า ภาษาที่เขาสร้างหรือใช้นั้นถูกหรือผิด

• การเรียนรู้จะเกิดขึ้นได้เร็วมากกว่าหากผู้เรียนอยู่ในสถานการณ์ที่เขาโต้ตอบได้ด้วยภาษาที่ถูกต้องเท่านั้น การตอบโต้ด้วยภาษาที่ไม่ถูกต้องเมื่อเกิดขึ้นซ้ำ ๆ จะทำให้เกิดพฤติกรรมไม่ดีที่เป็นอุปสรรคต่อการเรียนรู้

​What theories? ทฤษฎีอะไรบ้าง

​มีทฤษฎีหลายอย่างทั้งที่เกี่ยวกับภาษาและการเรียนการสอนภาษา รวมถึงศาสตร์อื่น ๆ ที่ผู้สอนควรทราบในเบื้องต้น คือ

• ผู้เรียนต้องฝึกหน่วยของภาษาใหม่ที่เรียนนั้นซ้ำจนกว่าจะแข็งแรง (reinforce) หรือคล่องแคล่วก่อนที่เรียนหน่วยของภาษาอื่น ๆ เพิ่มอีก

​What theories? ทฤษฎีอะไรบ้าง

​มีทฤษฎีหลายอย่างทั้งที่เกี่ยวกับภาษาและการเรียนการสอนภาษา รวมถึงศาสตร์อื่น ๆ ที่ผู้สอนควรทราบในเบื้องต้น คือ

2. ทฤษฎีด้านภาษาศาสตร์ประยุกต์ (Applied linguistics theories) คือ การประยุกต์ความรู้และทฤษฎีเกี่ยวกับภาษาศาสตร์เพื่อศึกษา พัฒนาหรือแก้ปัญหาเกี่ยวกับภาษาและการใช้ภาษาในสถานการณ์จริง รวมถึงการเรียนการสอนภาษา

• สหวิทยาการ (Interdisciplinary) (ภาษาศาสตร์ จิตวิทยา ศึกษาศาสตร์ เป็นต้น)

​

​พัฒนาการของแนวการสอน

​ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน นักวิชาการด้านภาษาศาสตร์ประยุกต์และนักการศึกษาด้านภาษาได้คิดแนวการสอน (approach) ซึ่งนำไปสู่วิธีสอน (method) ซึ่งก็ไม่ได้หมายความว่า จะมีแนวทางหรือวิธีสอนใดที่ดีที่สุด แต่ผู้สอนภาษาใช้วิธีต่าง ๆ เหล่านั้นกลับไปกลับมา (อรุณี วิริยะจิตราและคณะ, 2554)

1. วิธีสอนแบบเน้นไวยากรณ์และการแปล (Grammar-Translation Method)

   อายุประมาณ 200 ปีแล้ว เริ่มใช้กับการเรียนภาษาละตินและกรีก ก่อนที่จะนำมาใช้สอนภาษาอังกฤษ เน้นการจำกฎเกณฑ์และชื่อศัพท์เฉพาะต่าง ๆ ในไวยากรณ์ เช่น ฝึกผันคำกริยาที่เปลี่ยนไปตามประธาน ท่องศัพท์พร้อมกับแปลเป็นภาษาที่หนึ่งของผู้เรียน นำกฎเกณฑ์และคำศัพท์ไปแปลประโยคหรือบทความจากภาษาที่เรียนเป็นภาษาที่หนึ่งของผู้เรียน หรือในทางกลับกัน

​พัฒนาการของแนวการสอน

​

2. วิธีการสอนแบบตรง (Direct Method) เกิดขึ้นในยุโรประหว่างปี คศ.1850-1900 เป็นการเรียนแบบธรรมชาติ (natural approach) เรียนภาษาที่สองเหมือนการเรียนภาษาแม่ ใช้ทักษะการพูดเป็นวิธีสอน ไม่มีการแปล เน้นการฟังและพูด ฝึกเชื่อมโยงคำและวลีกับความหมาย ผ่านการใช้ของจริงหรือการกระทำ

3. วิธีการสอนแบบฟัง-พูด (Audio-lingual Method) ได้รับอิทธิพลจากกลุ่มพฤติกรรมนิยม (Behaviorism) มี Skinner (1957) ​เป็นผู้นำ เชื่อว่าการเรียนรู้ทางภาษาเป็นการสร้างสมนิสัยซึ่งเกิดจากการฝึกโดยใช้สิ่งตอบสนองด้วยแรงเสริมหรือรางวัล

​พัฒนาการของแนวการสอน

​

4. วิธีการสอนตามแนวคิดแบบเน้นปริชาน (Cognitive Approach) เริ่มต้นโดยกลุ่มพุทธิปัญญา ซึ่งสนใจเรื่องกระบวนการคิดและให้เหตุผล มี Chomsky (1957) เป็นผู้นำ กลุ่มนี้ไม่เห็นด้วยกับพฤติกรรมนิยม พวกเขาเชื่อว่า การเรียนรู้ภาษามีความซับซ้อนยิ่งกว่าพฤติกรรมที่สังเกตเห็นมากนัก เพราะเป็นกระบวนการสร้างสรรค์ภายในสมองของมนุษย์ เกิดจากความรู้ ความเข้าใจและใช้ความคิดเป็นพื้นฐาน