Химиялык тепе-тендик

Сабақтың тақырыбы

Химиялық

тепе-теңдікке әсер
ететін факторлар

Сабақ мақсаты:

10.3.3.3 не себепті катализатор
тепе-теңдіктің тез орнауына
әсер ететінін, бірақ ығысуына
әсер етпейтіндігін түсіндіру

Концентрация

Қысым

Температура

Өршіткі

Химиялық тепе-теңдіктің ығысуына

қысымның әсері.
N2 + 3H2 2NH3

Қысымды арттырғанда тепе-теңдік аммиак

түзілу бағытына, ал керісінше қысымды
төмендетсе солға, аммиактың айырылу

бағытына ығысады.

Демек, қысымды арттырғанда тепе-теңдік

көлемі аз заттар түзілу бағытына, ал

қысымды төмендеткенде көлем ұлғаятын

реакция бағытына ығысады.

Химиялық тепе-теңдіктің ығысуына

концентрацияның әсері.

Тепе-теңдік күйдегі реакцияда әрекеттесетін

заттардың біреуінің концентрациясын
арттыратын болса, тепе-теңдік сол зат
жұмсалатын бағытқа қарай ығысады.
Мысалы, аммиак синтезінде азоттың

концентрациясын арттыратын болса, тепе-
теңдік оңға қарай ығысады. Яғни, аммиак

түзілу бағытына ығысады.

N2 + 3H2 2NH3

Температураның әсері.

N2 + 3H2 2NH3 + 92 кДж

Аммиак түзілу процесі экзотермиялық

Температураны көтергенде бұл реакцияның
тепе-теңдігі

солға

ығысады.

Керісінше

температураны төмендету

тепе-теңдікті

оңға ығыстырады.

Температураны көтеру тепе-теңдікті

эндотермиялық, ал температураны
төмендету экзотермиялық реакция

бағытына ығыстырады.

Multiple Choice

Тура және кері реакциялардың жылдамдықтары теңескен күй?

• химиялық тепе-теңдік

• химиялық тепе-теңсіздік

• ингибитор

Multiple Choice

Қайтымды реакцияның тепе-теңдік күйі немен сипатталады?

• тепе-теңдік күйі, К

• тепе-теңдік константасы, С

• тепе-теңдік константасы, К

Multiple Choice

СО2 (г) + С (қ) = 2СО (г) теңдеуінің тепе-теңдік константасы?

• Кт-т = $$\frac{\lceilСО2\rceil}{\lceilСО^2\rceil}$$

• Кт-т = $$\frac{\lceilСО\rceil^2}{\lceilСО2\rceil}$$

• Кт-т= $$\frac{\lceilСО\rceil^2}{\lceilСО2\rceil\lceilС\rceil}$$

Multiple Choice

Химиялық тепе-теңдіктің ығысуына әсер етпейтін фактор

• өршіткі

• қысым

• концентрация

• температура