Оттек

Оттегі (латынша Oxygenium), O –
элементтердің периодты жүйесінің VI-
тобындағы химиялық элемент. Реттік нөмірі
8, атом массасы 15,999. Оттегі –жер бетіндегі
көптеген тірі ағзалардың тыныс алуын
қамтамасыз етеді.
Оттегісіз біз бірнеше минут қана өмір сүре
аламыз. Жасушалар мен талшықтар өмір
тіршілігіне қажетті өздеріндегі энергияны
босата отырып, органикалық заттарды
тотықтыру үшін оттегіні пайдаланады.

Оттектің физикалық қасиеті
Оттек - иіссіз, дәмсіз, түссіз газ. Сондықтан оны ауадан ажырату
қиын. Тек ХVIII ғасырда тәжірибе жүзінде ағылшын химигі Дж.
Пристли (1774 ж.) мен швед ғалымы К. Шееле (1772 ж.) оттекті бос
күйінде алып, оның ауаның құрамдас бөлігі екенін дәлелдеді. Оттек
ауадан сәл ауыр . 1л оттектің массасы – 1,43 г.
Оттек - 183°С-та сұйылады, - 218°С-та қатады.

Оттегінің алынуы

Жай заттармен

әрекеттесуі

•

С + O2 = СO2

•

S + O2 = SO2

•

4Р + 5O2 = 2Р2O5

•

2Mg + O2 = 2МgО

Күрделі заттармен

әрекеттесуі

• С3Н8+ 5O2 = ЗСO2+ 4Н2O

• 2С2Н2 + 5O2 = 4СO2+ 2Н2O

• 2ZnS+3O2 = 2ZnO + 2SO2

• Cu2S + 2O2 = 2CuO + SO2

Химиялық қасиеттері

Оттегі қыздырған кезде көптеген заттармен әрекеттеседі, бұл үдеріс

жану деп аталады, ол жылу мен жарықты бөле жүреді.

Оксидтер немесе Тотықтар — химиялық
элементтердің оттекпен түзетін қосылыстары.
Тотықтардың құрамы элементтердің
валенттілігіне қарай әр түрлі болады.
Тотығатын элементтің валенттілігі тұрақты болса,
оттекпен бір ғана тотық түзеді де оны тотық
деп атайды.