Global identities in intercultural communication

Intercultural Communication:

Global identities & Intercultural communication

Asst. Prof. Phaisit Boriboon, Ph.D.

บทบาทของสื่อในการสื่อสารระหว่างวัฒนธรรม

​(Kim, 2001 อ้างถึงใน เมตตา วิวัฒนานุกูล (กฤตวิทย์), 2559) กล่าวถึงบทบาทของสื่อทั้งในด้านส่งเสริมและเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาทักษะทางวัฒนธรรม 3 ด้านคือ

1. ด้านความคิดและการให้ความรู้ความเข้าใจ (cognitive)

   สื่อมวลชนและสื่อใหม่แบบต่าง ๆ ทำให้เราเรียนรู้และเข้าใจวัฒนธรรมหนึ่ง ๆ ได้โดยไม่ต้องสัมผัสโดยตรง จึงคาดเดาและเตรียมตัวในการมีปฏิสัมพันธ์กับคนจากวัฒนธรรม หรือในการเข้าสู่วัฒนธรรมนั้นได้ง่ายขึ้น รวมถึงการเรียนรู้ด้านภาษาต่าง ๆ จากปรากฏการณ์นี้ทำให้เกิด "อุดมการณ์ร่วมสากล" เช่น สิทธิมนุษยชน การปกครองระบอบประชาธิปไตย การต่อต้านการค้ามนุษย์ การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและพลังงาน ฯลฯ แต่สื่อมวลชนและสื่อใหม่ ยังสามารถให้ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับวัฒนธรรมในเชิงลบได้เช่นกัน

บทบาทของสื่อในการสื่อสารระหว่างวัฒนธรรม

​2. ด้านทัศนคติ อารมณ์และความรู้สึก (affective)

สื่อต่าง ๆ ยังนำเสนอในลักษณะประเมินค่า/ตัดสินวัฒนธรรมหนึ่ง ๆ ร่วมไปด้วย นอกจากการให้ความรู้และความเข้าใจ ซึ่งทำให้เกิดการปลูกฝังอารมณ์ความรู้สึก และทัศนคติที่เรามีต่อวัฒนธรรมอื่น จากการเสนอภาพวัฒนธรรมในทิศทางเดียวกันซ้ำๆ ทัศนคติและความรู้สึกที่เกิดขึ้นสามารถเป็นได้ทั้งทางบวกคือ สร้างความรู้สึกเป็นมิตร และส่งเสริมทัศนคติเชิงบวกต่อคนต่างวัฒนธรรม ลดภาพเหมารวมและอคติเชิงชาติพันธุ์ ทำให้เกิดความเคารพและยอมรับความแตกต่างทางวัฒนธรรม ในขณะเดียวกัน สื่อมวลชนและสื่อใหม่ก็ทำให้เกิดความรู้สึกและทัศนคติในเชิงลบ ผ่านการโฆษณาชวนเชื่อ นำไปสู่ความเกลียดชังและเหตุการณ์ที่รุนแรงได้

บทบาทของสื่อในการสื่อสารระหว่างวัฒนธรรม

​3. ด้านพฤติกรรม (behavioral)

การเรียนรู้แบบแผนพฤติกรรม ไลฟ์สไตล์ของวัฒนธรรมต่าง ๆ ผ่านสื่อมวลชนและสื่อใหม่ทำให้เราสามารถปรับตัว ปรับพฤติกรรมการสื่อสารกับคนต่างวัฒนธรรม และช่วยลดความตระหนกทางวัฒนธรรม หากต้องการเข้าสู่วัฒนธรรมใหม่หรือจำเป็นต้องติดต่อกับคนจากต่างวัฒนธรรม ส่งเสริมให้เกิดความร่วมมือและสร้างเครือข่ายระหว่างวัฒนธรรมต่าง ๆ ในการช่วยเหลือหรือรณรงค์ในเรื่องต่าง ๆ บางครั้งนำไปสู่พฤติกรรมเลียนแบบ เช่น pop culture แต่ก็อาจจะก่อให้เกิดกระแสขั้วตรงข้ามที่เรียกว่า "ท้องถิ่นนิยม"(Localization)ได้เช่นกัน

การหลอมรวมและการปะทะระหว่างวัฒนธรรม

​เมตตา วิวัฒนานุกูล (กฤตวิทย์) (2559) กล่าวว่า อำนาจจักรวรรดิทางวัฒนธรรม (Cultural imperialism) ทำให้ความคิดและวัฒนธรรมต่าง ๆ เกิดการหลอมรวมและการกลืนกลาย (assimilation) รวมทั้งยังทำให้เกิดปรากฏการณ์หลายอย่าง เช่น ความหลากหลายทางวัฒนธรรม (Cultural diversity) การผสมผสานทางวัฒนธรรม (Hybridity) หรือวัฒนธรรมพันทาง (Hybrid culture) อัตลักษณ์ผสมผสานของลูกครึ่ง หรือบางประเทศเรียกว่า "Hyphenated people" แนวคิดเรื่องคนชายขอบ (Marginal man) รวมถึงเด็กวัฒนธรรมที่สาม(Third-Culture Kids หรือ TCK) ซึ่งเป็นผลจากการเติบโตและเคลื่อนย้ายไปในหลายวัฒนธรรม

การเปลี่ยนรูปของอัตลักษณ์ท้องถิ่นและอัตลักษณ์สากล

• อัตลักษณ์ท้องถิ่น (Local identity) สร้างขึ้นมาจากคุณค่าหรือค่านิยมทางชาติพันธุ์ การปฏิบัติและขนบธรรมเนียมของกลุ่มทางสังคมที่มีอัตลักษณ์ท้องถิ่น

• อัตลักษณ์สากล (Global identity) เกิดขึ้นจากปัจเจกบุคคลที่รับเอาหรือนำแนวปฏิบัติและค่านิยมแบบสากลมาใช้แทนการปฏิบัติแบบท้องถิ่น (Ting-Toomey & Chung, 2012, p. 232)

• นักวิจัยอภิปรายว่า การเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมท้องถิ่นเป็นผลพวงจากจักรวรรดินิยมทางวัฒนธรรมและการสัมผัสกับวัฒนธรรมตะวันตกผ่านสื่อมวลชนจนทำให้เกิด "อัตลักษณ์ที่สาม" (Third identity) ซึ่งเป็นการรวมหรือหลอมละลายอัตลักษณ์ระหว่างความเป็นสากลและความเป็นท้องถิ่นที่ได้รับอิทธิพลจากทีวี ดนตรีและ pop culture

การเลียนแบบอัตลักษณ์ (Identity imitation) ผ่านรายการโทรทัศน์

• หลังจากชมภาพยนตร์ ซีรีส์หรือโชว์ต่าง ๆ ทางโทรทัศน์แล้วผู้ชมรับเอาคุณค่าที่นำเสนอผ่านตัวละครหรือนักแสดงมาใช้หรือเพื่อแสดงออก ในกระบวนการนี้จะเกิดสิ่งที่เรียกว่า "การต่อรองทางอัตลักษณ์" (Identity negotiation) เพราะผู้ชมยังคงมีสิ่งที่ตนเองอาจจะต้องยึดเหนี่ยวที่เป็นคุณค่าของท้องถิ่น ในขณะเดียวกันก็ต้องการที่จะรับเอาลักษณะหรือคุณค่าที่เป็นของวัฒนธรรมอื่น ซึ่งอาจจะได้รับการยอมรับทั่วไปว่า เป็นอัตลักษณ์สากลมาเป็นส่วนหนึ่งของตนเอง

• วัฒนธรรมป๊อบ (Pop culture) ที่ทำให้เกิดความทันสมัย (Hip) หรือความใหม่ รู้สึกตื่นเต้น (Hot) มีผลกระทบทั้งด้านบวกและด้านลบ คนที่ต่อต้าน pop culture จะมองว่า pop culture มาพร้อมกับการค้าเพื่อหวังผลกำไร (commercialism) ความพยายามที่ตื้นเขิน (shallow effort) และการผลิตครั้งละมาก ๆ (mass production)

กรณีศึกษา (case study)

• Pop culture หรือบางคนเรียกว่า "วัฒนธรรมประชานิยม" เช่น ภาพยนตร์ แฟชั่น ดนตรี อาหาร ฯลฯ แบบใดที่เป็นที่นิยมอย่างกว้างขวาง เหตุใดจึงทำให้สิ่งนั้นกลายมาเป็น "วัฒนธรรมประชานิยม" ได้

• ท่านคิดว่า Pop culture ที่กำลังแพร่หลายอยู่ในปัจจุบันมีผลกระทบต่อวัฒนธรรมท้องถิ่น ซึ่งอาจจะถือว่าเป็นอัตลักษณ์ที่สำคัญหรือไม่ อย่างไร ท่านคิดว่า ผลกระทบนั้นเป็นทางบวกหรือทางลบ จงอภิปราย พร้อมยกตัวอย่าง

• ทำไม e.netizen หรือพลเมืองเน็ต จึงมักถูกเรียกว่า เป็น "Third identity" หรือ "Third culture" ซึ่งมีอัตลักษณ์จากการหล่อหลอมด้วยเทคโนโลยี Pop culture และการบริโภคจำนวนมาก (Mass consumption) จงอธิบาย

• emoticons คืออะไร มีบทบาทอย่างไรในการสื่อสารระหว่างวัฒนธรรม

Multiple Choice

The word "identity" means:

• a way of living

• a cultural group

• the qualities and characteristics that make someone unique

• a stereotype

Multiple Select

A person's identity can be made up of their

• beliefs

• cultural practices

• race

• ethnicity

Multiple Choice

What does 'netizen' mean?

• Internet of citizen

• Center of citizen

• citizen of the Internet

• new citizen

Multiple Choice

A symbol that represents an emotion in casual messages.

• blog

• street sign

• collaboration

• emoticon

Multiple Choice

the rules of etiquette (manners) that apply when communicating over computer networks, especially the Internet.

• netiquette

• netmanners

• emoticon

• podcast

Multiple Choice

BRB 

• Be right brother

• Be rock boy

•  Be right back

• Born rock brother

Multiple Choice

BFF

• Best friend forever

• Best friend flower

• Be fine forever

• Be forever forever

Multiple Choice

FYI

• From your intention

• From your information

• For your informal

• For your information

Multiple Choice

BTW

• Be the way

• By the way

• Be this week

• By the winner

Multiple Choice

CU

• Sea yeah

• See yep

• See you

• Sea yoh