คอมพิวเตอร์กราฟฟิก

PED PED

คอมพิวเตอร์กราฟิ กเบื�องต้น

20901-1004

ผู้แต่ง

: พรพรรณ โสภาพล

พิสูจน์อักษร : อานนท์ ปิ่นสุภา

All Rights Reserved.
สงวนลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัติ

พิมพ์ครั�งที่ 1 : 3,000 เล่ม (พ.ศ. 2565)
ISBN

: 978-616-579-080-2

ราคา

: 138 บาท

พิมพ์ที่: บริษัท รัตนโรจน์การพิมพ์ จํากัด

32/10 หมู่ที่ 3 ตําบลบางขนุน อําเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี 11130

ผู้พิมพ์ผู้โฆษณา 2565

สํานักพิมพ์ศูนย์ส่งเสริมอาชีวะ
89 ถนนมหรรณพ เสาชิงช�า พระนคร กรุงเทพฯ 10200
โทร. 0-2224-1129, 0-2224-1197

��������.indd 2

8/3/2565 BE 15:36

PED PED

จุดประสงคและคําอธิบายรายวิชา

จุดประสงครายวิชา เพื่อให

1. เขาใจเกี่ยวกับหลักการของภาพกราฟก
2. สามารถใชโปรแกรมกราฟก ในการสราง ตกแตงภาพกราฟก และจัดการแฟมภาพกราฟก
3. มีคุณธรรม จริยธรรม และคานิยมที่ดีในการใชคอมพิวเตอรกราฟกเบื้องตน

สมรรถนะรายวิชา

1. แสดงความรูและหลักการของภาพกราฟกแบบเวกเตอรและบิตแมพ
2. สรางและตกแตงภาพกราฟก

คําอธิบายรายวิชา

ศึกษาและปฏิบัติเกี่ยวกับ พื้นฐานของกราฟก หลักการของภาพกราฟกแบบเวกเตอร
และบิตแมป ประเภทและคุณลักษณะของแฟมภาพกราฟก การสรางและตกแตงภาพกราฟก
การจัดการแฟมภาพกราฟก การใชโปรแกรมสรางภาพกราฟกแบบเวกเตอรและบิตแมป

รหัสวิชา 20901-1004

ชื่อวิชาคอมพิวเตอร์กราฟิกเบื�องต้น (Basic Computer Graphics)

จํานวน

1-2-2 (ท-ป-น)

หลักสูตร ประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.)
สาขาวิชา เทคโนโลยีสารสนเทศ

��������.indd 3

8/3/2565 BE 15:36

PED PED

กรอบสมรรถนะรายวิชา

ตารางวิเคราะห์สมรรถนะ
รายวิชา คอมพิวเตอร์กราฟิ กเบื�องต้น

แสดงความรูและหลักการของภาพ
กราฟกแบบเวกเตอรและบิตแมป

สรางและตกแตงภาพกราฟก

1 ความรูพื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟก


2 แนะนําโปรแกรม Adobe Photoshop CS6


3 ความรูพื้นฐาน โปรแกรม Adobe Photoshop CS6


4 การทํางานกับ Layer




5 การใชงาน Mask




6 การปรับแตงภาพพื้นฐาน




7 รีทัชตกแตงภาพ




8 เทคนิคการตกแตงภาพ




9 การกรอกขอความ




10 การแปลงไฟลและการจัดพิมพ





สมรรถนะ
รายวิชา

หน่วยที

ตารางวิเคราะหสมรรถนะ

��������.indd 4

8/3/2565 BE 15:36

PED PED

คํานํา

หนังสือเรียนวิชาคอมพิวเตอรกราฟกเบื้องตน รหัสวิชา 20901-1004 เลมนี้เรียบเรียงเพื่อใช
ประกอบการเรียนการสอนที่เนนผูเรียนเปนสําคัญ ตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.)
พุทธศักราช 2562 ของสํานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
เนื้อหาของหนังสือมีดวยกันทั้งหมด 10 หนวยการเรียน ประกอบดวย ความรูพื้นฐานเกี่ยวกับ
ภาพกราฟก, แนะนําโปรแกรม Adobe Photoshop CS6, ความรูพื้นฐาน โปรแกรม Adobe
Photoshop CS6, การทํางานกับ Layer, การใชงาน Mask, การปรับแตงภาพพื้นฐาน,
รีทัชตกแตงภาพ, เทคนิคการตกแตงภาพ, การกรอกขอความ และการแปลงไฟลและการจัดพิมพ
พรอมทั้งแบบทดสอบกอนเรียน หลังเรียนและใบงาน ทั้งนี้เพื่อใหผูเรียนไดฝกทักษะในสถานการณ
ตาง ๆ มีทักษะการคิด วิเคราะหและแกปญหา และบูรณาการตามหลักวิชาชีพ
ผูเรียบเรียงและฝายวิชาการ สํานักพิมพศูนยสงเสริมอาชีวะ หวังเปนอยางยิ่งวาหนังสือเรียน
วิชาโปรแกรมกราฟกเลมนี้ ผูเรียนและผูสอนคงนําไปใชเพื่อใหเกิดความรูและประโยชน ตลอดจน
ผูสนใจศึกษาทั่วไปเปนอยางดี หากมีขอผิดพลาดประการใดผูเรียบเรียงและฝายวิชาการ
สํานักพิมพศูนยสงเสริมอาชีวะขอนอมรับ

พรพรรณ โสภาพล

��������.indd 5

8/3/2565 BE 15:36

PED PED

สารบัญ

หน่วยที่ 1

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟก

1

แบบทดสอบก่อนเรียน

2
ความหมายของภาพกราฟก

3
ประเภทและคุณลักษณะของภาพกราฟก

5
หลักการของภาพกราฟก

8
การประมวลผลภาพคอมพิวเตอร์กราฟก

10
ชนิดของภาพส�าหรับงานกราฟก

16
การพิมพ์ภาพในคอมพิวเตอร์กราฟก

19
ใบงานที่ 1.1

20
ใบงานที่ 1.2

21
แบบทดสอบหลังเรียน

22

หน่วยที่ 2

แนะน�าโปรแกรม Adobe Photoshop CS6

23

แบบทดสอบก่อนเรียน

24
การติดตั้ง Adobe Photoshop CS6

26
ส่วนประกอบของโปรแกรม Adobe Photoshop CS6

36
แถบเครื่องมือตกแต่งภาพและการใช้งาน

43
การปรับแต่งและบันทึก Workspace

52
การแสดงไม้บรรทัดบนหน้าจอ

58
ใบงานที่ 2.1

60
ใบงานที่ 2.2

61
แบบทดสอบหลังเรียน

62

หน่วยที่ 3

ความรู้พื้นฐาน โปรแกรม Adobe Photoshop CS6

64

แบบทดสอบก่อนเรียน

65
การเปดไฟล์และการบันทึก

66
การย้ายและการจัดเรียงแท็บ

79
การจัดเรียงไฟล์ภาพบนหน้าจอ

83
การซูมภาพ (Zoom)

86
เครื่องมือ Hand Tool

88
ใบงานที่ 3.1

89
ใบงานที่ 3.2

90
แบบทดสอบหลังเรียน

91

��������.indd 6

8/3/2565 BE 15:36

PED PED

หน่วยที่ 4

การท�างานกับ Layer

92

แบบทดสอบก่อนเรียน

94
ความหมายของ Layer

96
การสร้าง Layer ใหม่

96
การย้ายต�าแหน่ง Layer

97
การลบ Layer

99
การซ่อน Layer

100
การแสดง Layer

102
การเปลี่ยนชื่อ Layer

102
การก�าหนด Layer Style Effect

104
การแก้ไขเอฟเฟกต์

106
การคัดลอกเอฟเฟกต์ไปใช้กับ Layer อื่น ๆ

108
การรวม Layer

110
การคัดลอก Layer

112
ใบงานที่ 4.1

114
ใบงานที่ 4.2

115
แบบทดสอบหลังเรียน

116

หน่วยที่ 5

การใช้งาน Mask

118

แบบทดสอบก่อนเรียน

120
ความหมายของ Mask

121
หลักการพื้นฐานในการปรับแต่ง Mask

125
การปรับแต่ง Mask ด้วย Brush

126
ยกเลิก Mask ชั่วคราว

128
ใช้ Opacity เพิ่มลดผลของ Mask

129
การปรับความหนาแน่น (Density) ใน Mask

130
การไล่สีในภาพด้วยเครื่องมือไล่สี Gradient Tool

132
ใบงานที่ 5

135
แบบทดสอบหลังเรียน

136

หน่วยที่ 6

การปรับแต่งภาพพื้นฐาน

137

แบบทดสอบก่อนเรียน

139
การปรับแสงสว่างและความคมชัดให้กับภาพ

141
การปรับความเข้มและความสว่างของภาพด้วย Level

143
การปรับความสมดุลสีของภาพด้วย Color Balance

145
การเพิ่ม-ลดความเข้มของสี

147
การตกแต่งภาพด้วย Curves

151

��������.indd 7

8/3/2565 BE 15:36

PED PED

การปรับภาพให้เป็นสีที่ต้องการด้วย Hue/Saturation…

153
การปรับแต่งภาพด้วย Gradient Map

155
การปรับภาพให้ดูสดใสด้วย HDR/Toning

158
การใส่แสงเอฟเฟกต์ให้กับภาพด้วย Lighting Effect

160
การปรับภาพด้วยค�าสั่ง Blur

162
ใบงานที่ 6

165
แบบทดสอบหลังเรียน

166

หน่วยที่ 7

รีทัชตกแต่งภาพ

168

แบบทดสอบก่อนเรียน

170
ลบจุดเล็ก ๆ ด้วย Spot Healing Brush Tool

171
ลบสิ่งที่ไม่ต้องการด้วย Healing Brush Tool

172
แก้ไขรูปในบริเวณกว้าง ๆ ด้วย Patch Tool

176
Clone Stamp Tool

178
สร้าง Layer ก่อนใช้งาน Clone Stamp

180
เทคนิคการใช้ Clone Stamp ร่วมกับ Blending Mode

182
ใบงานที่ 7

184
แบบทดสอบหลังเรียน

185

หน่วยที่ 8

เทคนิคการตกแต่งภาพ

186

แบบทดสอบก่อนเรียน

188
ปรับความสว่างด้วยเครื่องมือ Burning Tool และ เครื่องมือ Dodging Tool

190
การเน้นบางส่วนให้สว่างหรือมืดด้วย Soft Light Blending

192
เทคนิคเพิ่มความสว่างให้กับภาพ

193
การลด Noise ในแต่ละ Channel

196
เพิ่มความคมชัดด้วย Unsharp Mask

198
เทคนิคการเปลี่ยนสีด้วย Hue/Saturation

199
เปลี่ยนสีด้วยค�าสั่ง Replace Color

202
ปรับสีและโทนด้วย Selective

204
ปรับแต่งสีด้วย Color Balance

205
ใบงานที่ 8

208
แบบทดสอบหลังเรียน

209

��������.indd 8

8/3/2565 BE 15:36

PED PED

บรรณานุกรม

246

หน่วยที่ 9

การกรอกข้อความ

211

แบบทดสอบก่อนเรียน

213
การกรอกข้อความใน Adobe Photoshop CS6

214
วิธีพิมพ์ข้อความแบบ Point Type

214
วิธีพิมพ์ข้อความแบบ Paragraph Type

216
วิธีแปลงระหว่าง Point Type และ Paragraph Type

217
การขยับย้ายต�าแหน่งข้อความ

218
ปรับรูปทรงตัวอักษร

220
วิธีพิมพ์ข้อความบน Patch

221
การ Wrap ตัวอักษร

223
ข้อความแบบ Anti-Aliasing

225
การก�าหนดเงาให้กับข้อความ

226
เรียกใช้งาน Character Panel

227
ใบงานที่ 9

229
แบบทดสอบหลังเรียน

230

หน่วยที่ 10

การแปลงไฟล์และการจัดพิมพ์

231

แบบทดสอบก่อนเรียน

232
การ Save เป็นไฟล์ชนิดต่าง ๆ

234
รู้จักกับ Color Management

236
ตรวจสอบผลลัพธ์ด้วย Proof Colors

237
การสั่งพิมพ์

239
ใบงานที่ 10

243
แบบทดสอบหลังเรียน

244

��������.indd 9

8/3/2565 BE 15:36

PED PED

��������.indd 10

8/3/2565 BE 15:36

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

1

สาระการเรียนรู้

1. ควำมหมำยของภำพกรำฟิก

2. ประเภทและคุณลักษณะของภำพกรำฟิก
3. หลักกำรของภำพกรำฟิก

4. กำรประมวลผลภำพคอมพิวเตอร์กรำฟิก
5. ชนิดของภำพส�ำหรับงำนกรำฟิก

6. กำรพิมพ์ภำพในคอมพิวเตอร์กรำฟิก

แนวคิด

งำนทำงด้ำนกรำฟิกมีขั้นตอนเริ่มจำกกำรวำงแผนทำงศิลปะและกำรท�ำหัวเรื่อง ซึ่งจ�ำเป็น
ต้องเรียนรู้ข้อมูลเกี่ยวกับขนำดและสัดส่วนและหลักกำรออกแบบตลอดจนกำรใช้สีเป็น
องค์ประกอบ เพื่อเน้นและดึงดูดควำมสนใจให้มำกขึ้น งำนกรำฟิกมีควำมหมำยรวมไปถึง
กำรผนึกภำพ ภำพถ่ำย เป็นต้น

ความรู้พื�นฐาน
เกี่ยวกับภาพกราฟิ ก
1

หน่วยที

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง

1. บอกควำมหมำยของภำพกรำฟิกได้
2. ประเภทและคุณลักษณะของภำพกรำฟิก
3. หลักกำรของภำพกรำฟิก
4. บอกกำรประมวลผลภำพคอมพิวเตอร์กรำฟิกได้
5. ชนิดของภำพส�ำหรับงำนกรำฟิก
6. อธิบำยเกี่ยวกับกำรพิมพ์ภำพในคอมพิวเตอร์กรำฟิกได้

สมรรถนะย่อย

1. แสดงควำมรู้เกี่ยวกับหลักกำรพื้นฐำนคอมพิวเตอร์กรำฟิก
2. ออกแบบภำพกรำฟิกตำมหลักองค์ประกอบศิลป

�������� 1.indd 1

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

2

1. ความละเอียดของจอภาพนั้น เกิดขึ้นโดยอุปกรณ์ใดต่อไปนี้
ก. แรม

ข. กำร์ดจอ

ค. ฮำร์ดดิสก์

ง. กำร์ดแลน

2. หากต้องการพิมพ์ภาพบนคอมพิวเตอร์ด้วยความละเอียดของเครื่องพิมพ์ โดยใช้หน่วย
วัดพิกเซลต่อนิ้ว มีอักษรย่อตามข้อใด
ก. ppi

ข. pdi

ค. idp

ง. Pic

3. การประมวลผลภาพคอมพิวเตอร์กราฟกแบบ Raster ควรมีลักษณะตามข้อใด
ก. เป็นกำรอ่ำนค่ำตัวอักษรแต่ละตัวอักษร ข. แบบอำศัยกำรอ่ำนค่ำสีในแต่ละพิกเซล
ค. แบบอำศัยกำรค�ำนวณทำงคณิตศำสตร์ ง. แบบอำศัยกำรค�ำนวณทำงวิทยำศำสตร์

4. ข้อใดคือโหมดสีที่ใช้ส�าหรับงานการพิมพ์
ก. โหมด CMYK

ข. โหมด Gray Color ค. โหมด RGB

ง. โหมด RGBA

5. ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับความหมายของภาพกราฟกมากที่สุด
ก. กำรใช้คอมพิวเตอร์สร้ำงและจัดกำรกับภำพ สัญลักษณ์ และข้อควำม
ข. กำรใช้คอมพิวเตอร์สร้ำงและจัดกำรกับภำพ
ค. กำรใช้คอมพิวเตอร์สร้ำงและจัดกำรกับสัญลักษณ์
ง. กำรใช้คอมพิวเตอร์สร้ำงและจัดกำรกับข้อควำม

6. ภาพแบบราสเตอร์ (Raster) เรียกอีกชื่อคือข้อใด
ก. Rapbit

ข. Batmap

ค. Bitmap

ง. Bitbat

7. ประเภทของภาพกราฟกมีกี่ประเภท
ก. 4 ประเภท

ข. 3 ประเภท

ค. 2 ประเภท

ง. 1 ประเภท

8. คุณลักษณะของภาพกราฟกแบบ Vector มีไฟล์นามสกุลแบบข้อใด
ก. .JPG

ข. .EPS

ค. .BMP

ง. .GIF

9. ข้อใดคือหลักการของภาพกราฟกแบบ Digital Image
ก. ภำพวำด กำรขีดเขียน

ข. ภำพ รูปภำพ

ค. ภำพเชิงสัญลักษณ์ Style Fashion

ง. ภำพดิจิทัลภำพที่แสดงผลทำงสื่อดิจิทัล

10. หลักการของภาพกราฟก การก�าหนดพิกเซลให้เหมาะกับงานทั่วไปคือข้อใด
แบบ Bitmap หรือ Raster
ก. 100 – 150 ppi/1 ตำรำงนิ้ว

ข. 100 – 250 ppi/1 ตำรำงนิ้ว
ค. 100 – 350 ppi/1 ตำรำงนิ้ว

ง. 100 – 450 ppi/1 ตำรำงนิ้ว

ค�าชี้แจง จงเลือกข้อที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว

แบบทดสอบก่อนเรียน

�������� 1.indd 2

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

3

กราฟก หมำยถึง กำรสื่อควำมคิดโดยกำรใช้ภำพสัญลักษณ์ และข้อควำมกรำฟิก
ในยุคแรกๆ เริ่มตั้งแต่กำรวำดภำพลำยเส้น กำรวำดภำพเหมือนจริง มำจนถึงกำรใช้ภำพถ่ำย
เหมือนจริง และปัจจุบันเทคโนโลยีพัฒนำมำสู่ยุคดิจิทัล จึงมีกำรใช้คอมพิวเตอร์มำสร้ำงงำน
กรำฟิก ดังนั้นค�ำนิยำมของค�ำว่ำ “คอมพิวเตอร์กราฟก” จึงหมำยถึง กำรสื่อควำมคิดโดยกำร
ใช้คอมพิวเตอร์สร้ำงและจัดกำรกับภำพ สัญลักษณ์ และข้อควำม

1. งานกราฟก หมำยถึง งำนที่เกิดจำกกำรวำงแผนทำงศิลปะและกำรท�ำหัวเรื่อง รู้ขนำด
และสัดส่วนหลักในกำรออกแบบ รวมถึงกำรใช้สีเป็นองค์ประกอบเพื่อเน้นและดึงดูดควำมสนใจ
ให้มำกขึ้น และเป็นกำรช่วยให้ได้รำยละเอียดชัดเจนของวัสดุที่ใช้ประกอบกำรสอน และมีควำมหมำย
รวมไปถึงกำรผนึกภำพ ภำพถ่ำย อีกด้วย

2. ภาพบนคอมพิวเตอร์ ส�ำหรับภำพที่ปรำกฏบน
หน้ำจอคอมพิวเตอร์ที่เห็นอยู่ทั่วไปนั้น เกิดจำกจุดสี่เหลี่ยม
เล็กๆ ของสี ที่เรียกว่ำ พิกเซล (Pixel) มำประกอบกันเป็นภำพ
ขนำดต่ำงๆ
พิกเซล (Pixel) มำจำกค�ำว่ำ Picture และค�ำว่ำ
Element แปลตรงตัว คือ องค์ประกอบที่รวมกันเกิดเป็นภำพ
ซึ่งสรุปหมำยถึง จุดสี่เหลี่ยมเล็กๆ ที่เป็นองค์ประกอบรวมกัน
เป็นภำพ ควำมละเอียดของภำพ เป็นจ�ำนวนของพิกเซลที่อยู่
ภำยในภำพ โดยใช้หน่วยวัดเป็นพิกเซลต่อนิ้ว (ppi : Pixel Per
Inch) เช่น 300 ppi หรือ 600 ppi เป็นต้น ภำพที่มีควำมละเอียด
มำกมีควำมชัดกว่ำภำพที่มีควำมละเอียดน้อย พบว่ำไฟล์ภำพ

^ รูปแสดง ภาพกราฟก

ที่มาของเนื้อหา http://pioneer.netserv.chula.ac.th/~schutcha/graphic/Gtext02.htm

ความหมายของภาพกราฟิ ก

^ รูปแสดง ความละเอียดของภาพ

ควำมละเอียด 284 x 189 pixels

ควำมละเอียด 1417x 943 pixels

�������� 1.indd 3

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

4

เดียวกันเมื่อน�ำไปแสดงผลออกมำผ่ำนอุปกรณ์ที่ต่ำงกัน ส่งผลให้ได้ภำพที่ออกมำมีควำมคมชัด
หรือควำมละเอียดไม่เท่ำกันได้ เช่น ภำพบนหน้ำจอคอมพิวเตอร์และภำพที่พิมพ์จำกเครื่องพิมพ์
เลเซอร์ เพรำะขนำดพิกเซลหรือจุดเล็กๆ ที่ท�ำให้เกิดภำพมีขนำดที่ไม่เท่ำกัน

ความละเอียดของจอภาพ เป็นหน่วยที่ใช้วัดจ�ำนวนพิกเซลสูงสุดที่จอคอมพิวเตอร์
สำมำรถผลิตออกมำได้ ซึ่งควำมละเอียดของจอภำพนั้นเกิดขึ้นโดยวิดีโอกำร์ดหรือกำร์ดจอ
และควบคุมกำรท�ำงำนด้วยซอฟต์แวร์บน Windows ดังนั้นสำมำรถตั้งค่ำกำรแสดงควำมละเอียด
ของจอภำพบน Windows ได้ เช่น 800 × 600 หรือ 1024 × 768 ควำมละเอียด 1027 × 768
หมำยถึง จ�ำนวนวิดีโอพิกเซลในแนวนอน 1024 พิกเซล และจ�ำนวนวิดีโอพิกเซลในแนวตั้ง
768 พิกเซล

ความละเอียดของอิมเมจเซตเตอร์ อิมเมจเซตเตอร์
(Imagesetter) คือเครื่องพิมพ์ที่มีควำมละเอียดสูงตั้งแต่
1200-4800 dpi ซึ่งผลิตจุดเลเซอร์ได้เล็กมำก โดยสำมำรถ
วัดขนำดได้ด้วยหน่วยวัดเป็นไมครอน (1 ส่วนล้ำนเมตร หรือ
1 ส่วน 1,000 มิลลิเมตร)

ความละเอียดของเครื่องพิมพ์ เป็นหน่วยที่ใช้วัดจ�ำนวน
พิกเซลต่อนิ้ว ซึ่งจุดพิกเซลในเครื่องพิมพ์เรียกว่ำ ดอต (dot) ดังนั้น
หน่วยที่ใช้วัดควำมละเอียดของเครื่องพิมพ์ถูกเรียกว่ำ dpi (Dot
Per Inch) เช่น เครื่องพิมพ์แบบเลเซอร์ซึ่งมีขนำดของพิกเซล
เที่ยงตรง มีควำมละเอียดในกำรพิมพ์ที่ 600 dpi แสดงว่ำมี
ควำมสำมำรถพิมพ์ได้ 600 จุดทุกๆ 1 นิ้ว

^ รูปแสดง ความละเอียดของจอภาพ

^ รูปแสดง
ความละเอียดของเครื่องพิมพ

^ รูปแสดง
เครื่องพิมพ Imagesetter

ที่มา : http://www.aurorameccanica.it/live_documentary/

ที่มา : http://www.printtosme.com/article/imagesetter-เครื่องยิงฟลมสําหรับงานพิมพ

�������� 1.indd 4

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

5

1. ประเภทของภาพกราฟก

ภำพกรำฟิกที่น�ำมำใช้ในคอมพิวเตอร์สำมำรถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่

1.1 ภาพเวคเตอร์ (Vector) เป็นภำพประกอบด้วยเส้นลักษณะในรูปทรงต่ำงๆ
ขณะที่แสดงผลได้ผ่ำนกำรค�ำนวณก่อน ท�ำให้ภำพมีควำมคมชัดสวยงำมและไม่แตก ภำพกรำฟิก
แบบ Vector เป็นภำพประเภท Resolution-Independent มีลักษณะของกำรสร้ำงซึ่งมีอิสระ
ต่อกัน ซึ่งแยกชิ้นส่วนของภำพทั้งหมดออกเป็นเส้นตรง รูปทรงหรือส่วนโค้ง มีกำรค�ำนวณ
เพื่อสร้ำงภำพ เป็นกำรรวม Object เช่น วงกลม เส้นตรง ทรงกลม ลูกบำศก์และอื่นๆ
น�ำมำผสมกัน มีทิศทำงกำรลำกเส้นไปในแนวต่ำง ๆ เพื่อสร้ำงภำพที่แตกต่ำงกันภำพประเภท
นี้เรียกว่ำ Vector Graphic หรือ Object Oriented

1.2 ภาพบิตแมป (Bitmap) หรือภาพกราฟกแรสเตอร์ (Raster Graphics)

เกิดจำกจุดสีขนำดเล็กจ�ำนวนมำกเรียงตัวกันในรูปแบบ Pixel แต่ละรูปภำพมีค่ำและ
ขนำดของรูปภำพที่แน่นอน หำกมีกำรขยำยเพิ่มมำกเกินไปอำจท�ำให้รูปภำพแตก Bitmap
เป็นภำพแบบ Resolution Dependent ประกอบขึ้นด้วยจุดสีต่ำงๆ ที่มีจ�ำนวนคงที่ตำยตัว
ตำมกำรสร้ำงภำพที่มี Resolution หรือควำมละเอียดของภำพต่ำงกันไป หำกขยำยภำพ
Bitmap มีลักษณะเป็นตำรำงเล็กๆ ดังภำพ

ประเภทและคุณลักษณะของภาพกราฟิ ก

^ รูปแสดง ภาพเวคเตอร (Vector)

ที่มา : https://apaperbedaan.com/vector-dan-raster-bitmap/

�������� 1.indd 5

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

6

2. คุณลักษณะของภาพกราฟก

2.1 ภาพกราฟกแบบ Vector ลักษณะของภำพแบบ Vector ย่อ-ขยำยภำพได้
โดยที่ภำพไม่แตก ควำมละเอียดของภำพไม่เปลี่ยนแปลงคุณภำพของภำพไม่เปลี่ยนแปลง
และสำมำรถขยำยเฉพำะควำมกว้ำงหรือควำมสูง เพื่อให้มองเห็นเป็นภำพผอมหรืออ้วนกว่ำ
ภำพเดิมได้ และไฟล์มีขนำดเล็กกว่ำภำพ Bitmap ภำพแบบ Vector เหมำะส�ำหรับงำนแบบวำง
Layout งำนพิมพ์ตัวอักษร Line Art หรือ Illustration ไฟล์รูปภำพแบบ Vector ในระบบวินโดวส์
คือ ไฟล์ที่มีนำมสกุล .EPS, .WMF, .CDR, .AI, .CGM, .DRW, .PLT เป็นต้น ลักษณะแต่ละ
นำมสกุลแตกต่ำงกัน เช่น

^ รูปแสดง ภาพบิตแมป (Bitmap) หรือภาพกราฟกแรสเตอร (Raster Graphics)

ที่มา : https://apaperbedaan.com/vector-dan-raster-bitmap/

^ รูปแสดง ภาพกราฟกแบบ Vector และ Bitmap

ที่มา : http://eznetu.com/vector-vs-bitmap.html

นามสกุล

ลักษณะงาน

ตัวอย่างซอฟต์แวร์ที่ใช้สร้าง

.AI

ใช้ส�ำหรับงำนที่ต้องกำรควำมละเอียดของภำพมำก

โปรแกรม Illustrator
.EPS

เช่น กำรสร้ำงกำร์ตูน กำรสร้ำงโลโก เป็นต้น
.WMF

ไฟล์มำตรฐำนของโปรแกรม Microsoft Office

โปรแกรม CorelDraw

�������� 1.indd 6

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

7

ข้อดี คือ เหมำะส�ำหรับกำรออกแบบ วำด เขียน ลงสี ค่ำสีที่คมชัด ควบคุมได้
ไฟล์ที่ได้น�ำไปประกอบกับงำนอื่นๆ ได้ จุดเด่นคือย่อขยำยได้ตำมต้องกำรเหมำะกับงำนด้ำน
กรำฟิกชั้นสูงที่ต้องกำรควำมละเอียดมำก เช่น ออกแบบโลโก้ ภำพ เป็นต้น
ข้อเสีย คือ ในกำรสร้ำงออกแบบและเขียนกรำฟิกประเภท Vector จ�ำเป็นต้อง
มีควำมรู้ในโปรแกรมที่ใช้ในกำรออกแบบ ไฟล์ที่ได้มีนำมสกุลเป็น .AI, .DRW, .CDR, .EPS
ส่วนโปรแกรมจัดกำรภำพประเภทนี้ เช่น Illustrator, CorelDraw เป็นต้น

2.2 ภาพกราฟกแบบบิตแมพ (Bitmap) ลักษณะของภำพแบบบิตแมพ (Bitmap)
เหมำะส�ำหรับงำนกรำฟิกในแบบที่ต้องกำรให้แสงเงำในรำยละเอียด เป็นไฟล์ที่เหมำะกับ
กำรท�ำงำนกับภำพเสมือนจริงประเภทภำพถ่ำย เพรำะ Bitmap มี Channel พิเศษ เรียกว่ำ
Alpha Channel เป็น 32 bit หรือ true color เช่น ภำพที่น�ำมำใช้กับ Photoshop เป็นภำพเสมือน
ภำพถ่ำย เพรำะไฟล์ที่ได้จำก Photoshop เป็น Bitmap ไฟล์ที่มีนำมสกุล .BMP, .PCX. , .TIF,
.GIF, .JPG, .MSP, .PCD เป็นต้น โปรแกรมที่ใช้สร้ำงกรำฟิกนี้คือ โปรแกรม Paint ต่ำงๆ เช่น
Paintbrush, Photoshop, Photos Tyler เป็นต้น ลักษณะแต่ละนำมสกุลแตกต่ำงกัน เช่น

นามสกุล

ลักษณะงาน

ตัวอย่างซอฟต์แวร์ที่ใช้สร้าง

.JPG, .JPEG, .JPE, ใช้ส�ำหรับรูปภำพทั่วไป และงำนที่มี

โปรแกรม Photoshop,
.GIF

ควำมจ�ำกัดด้ำนพื้นที่หน่วยควำมจ�ำ

PaintShopPro, Illustrator
.TIFF, .TIF

เหมำะส�ำหรับงำนด้ำนนิตยสำร
เพรำะมีควำมละเอียดของภำพสูง
.BMP, .DIB

ไฟล์มำตรฐำนของระบบปฏิบัติกำร
วินโดว์
โปรแกรม PaintShopPro,
Paint
.PCX

เป็นไฟล์ภำพแบบบิตแมพ

โปรแกรม CorelDraw,
Illustrator, Paintbrush

^ รูปแสดง ภาพบิตแมพ (Bitmap) หรือภาพกราฟกแรสเตอร (Raster Graphics) และภาพเวคเตอร (Vector)

ที่มา : https://kancadesain.com/vektor-dan-bitmap/

�������� 1.indd 7

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

8

ข้อดี คือ โปรแกรมส�ำหรับจัดกำรภำพประเภทนี้มีควำมเข้ำใจได้ง่ำยกว่ำ และ
นำมสกุลไฟล์ สำมำรถน�ำไปใช้ประโยชน์และเข้ำถึงไฟล์ได้ง่ำย ซึ่งไฟล์ของรูปภำพที่เกิดจำกกำร
ประมวลผลแบบ Raster มีนำมสกุลเป็น .BMP, .PCX, .TIF, .JPG, .GIF, .MSP, .PNG, .PCT,
โปรแกรมส�ำหรับจัดกำรภำพประเภทนี้ เช่น Photoshop, PhotoScape, Light room, Gimp
ข้อเสีย คือ เมื่อย่อขยำยภำพประเภทนี้หรือท�ำกำรแก้ไข ดัดแปลงภำพ อำจ
ท�ำให้ภำพขำดควำมละเอียดของภำพไป ท�ำให้ภำพนั้นไม่คมชัด ไม่สวยงำม

กรำฟิก (Graphic) หมำยถึง ภำพวำด, กำรขีดเขียน ภำพที่ขีดเขียนลักษณะต่ำงๆ ที่ท�ำขึ้น
หรือกำรสร้ำงภำพเพื่อสื่อเรื่องรำวต่ำงๆ หรือเป็นกำรสร้ำงอิมเมจ (Image)
Image หมำยถึง ภำพ รูปภำพ ภำพลักษณ์ภำพพจน์กำรเปรียบเทียบ ภำพเชิงสัญลักษณ์
Style Fashion
Digital Image ภำพดิจิทัล หรือภำพที่แสดงผลทำงสื่อดิจิทัล เช่น Internet หรือภำพที่
เตรียมเพื่อเข้ำสู่ระบบกำรพิมพ์ Digital Image มี 2 แบบ คือ
1. เวคเตอร์ (Vector หรือ Stroked) ภำพแบบ Vector สร้ำงจำกโปรแกรม Adobe
Illustrator, Corel Draw, Auto Cad, Freehand ได้ภำพทำงเลขำคณิต มีควำมคมชัดมีขนำดไฟล์
ไม่ใหญ่มำกที่ใช้ในงำนคอมพิวเตอร์
2. บิตแมพ (Bitmap) ภำพแบบ Bitmap ประกอบด้วย
- Pixel คือ จุด หรือ ดอท
- Image Aspect Ratio ขนำดรูปภำพแนวขวำง และแนวดิ่ง เช่น 800 x 600
(ค่ำ Ratio) = 480,000 pixels
- Resolution ค่ำควำมละเอียดของภำพคิดเป็นจุดต่อนิ้ว (Dot per Inch = dpi)
เช่น 72 dpi ส�ำหรับแสดงผลทำง Internet, 300 dpi ส�ำหรับน�ำไปผลิตสิ่งพิมพ์

หลักการของภาพกราฟิ ก

�������� 1.indd 8

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

9

1. หลักการของภาพกราฟกแบบ Vector

หลักกำรของกรำฟิกแบบ Vector เป็นภำพกรำฟิกที่เกิดจำกกำรอ้ำงอิงควำมสัมพันธ์
ทำงคณิตศำสตร์ หรือกำรค�ำนวณ ซึ่งภำพมีควำมเป็นอิสระต่อกัน โดยแยกชิ้นส่วนของภำพ
ทั้งหมดออกเป็นเส้นตรง เส้นโค้ง รูปทรง เมื่อมีกำรขยำยภำพควำมละเอียดของภำพไม่ลดลง
ไฟล์มีขนำดเล็กกว่ำแบบ Raster ภำพกรำฟิกแบบ Vector เหมำะกับงำนด้ำนสถำปัตย์ตกแต่ง
ภำยในและกำรออกแบบต่ำงๆ เช่น งำนออกแบบ-เขียนแบบ ปำย กำรสร้ำงภำพเคลื่อนไหว
กำรออกแบบผลิตภัณฑ์ เป็นต้น ซึ่งโปรแกรมที่นิยมใช้สร้ำงภำพแบบ Vector คือ โปรแกรม
Illustrator, Core Draw, AutoCAD, 3Ds max เป็นต้น อุปกรณ์ที่ใช้แสดงผลภำพต้องแสดงผล
ภำพเป็นแบบ Raster

^ รูปแสดง รูปภาพแบบ Vector และ Bitmap

ที่มา : http://archive.xaraxone.com/webxealot/xealot30/html/features.htm

^ รูปแสดง ภาพบิตแมพ (Bitmap) หรือภาพกราฟกแรสเตอร (Raster graphics) และภาพแบบ Vector

ที่มา : https://www.fiverr.com/omarfaruk92087/trace-convert-redraw-raster-logo-or-image-into-vector

�������� 1.indd 9

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

10

2. หลักการของภาพกราฟกแบบ Bitmap หรือแบบ Raster graphics

หลักกำรของภำพกรำฟิกแบบ Bitmap หรือแบบ Raster ได้ก�ำหนดภำพเป็นพิกเซล
(Pixel) ซึ่งเป็นภำพกรำฟิกที่เกิดจำกกำรเรียงตัวกันของจุดสี่เหลี่ยมเล็กๆ หลำกหลำยสี
ในกำรสร้ำงภำพกรำฟิกแบบ Raster ต้องก�ำหนดจ�ำนวนของพิกเซลให้กับภำพที่ต้องกำรสร้ำง
ถ้ำก�ำหนดจ�ำนวนพิกเซลต�่ำหำกขยำยเพื่อท�ำให้แฟมภำพมีขนำดใหญ่ ควรก�ำหนดพิกเซล
ให้เหมำะกับงำนทั่วไป ก�ำหนดจ�ำนวนพิกเซลประมำณ 100-150 ppi (Pixel/inch) จ�ำนวนพิกเซล
ต่อ 1 ตำรำงนิ้ว หำกเป็นงำนที่ต้องกำรควำมละเอียดต�่ำและแฟมภำพมีขนำดเล็ก หำกต้องกำร
ภำพขนำดใหญ่ควรได้ก�ำหนดพิกเซลมำกขึ้นตำมขนำดของภำพที่ต้องกำร

^ รูปแสดง ภาพบิตแมพ (Bitmap) หรือภาพกราฟกแรสเตอร (Raster graphics) และภาพแบบ Vector

ที่มา : https://www.deverdesigns.com/what-is-the-difference-between-vector-and-raster-graphics/

ภำพที่เห็นในคอมพิวเตอร์มีวิธีกำรประมวลผลภำพ 2 แบบแตกต่ำงกันไปตำมแต่ละ
โปรแกรมดังนี้

1. การประมวลผลแบบ Raster graphics เป็นกำรประมวลผลแบบอำศัยกำรอ่ำนค่ำ
สีในแต่ละพิกเซล มีชื่อเรียกอีกอย่ำงหนึ่งว่ำ Bitmap เป็นข้อมูลที่มีค่ำ
0 และ 1 แต่ละพิกเซลมีค่ำสีที่เจำะจงในแต่ละต�ำแหน่ง ซึ่งเหมำะกับ
ภำพที่มีลักษณะแบบภำพถ่ำย กำรประมวลผลแบบ Raster ได้แก่
ไฟล์ภำพที่มีสกุล .TIF, .GIF, .JPG, .BMP และ .PCX เป็นต้น โดย
โปรแกรมที่ใช้ท�ำงำนกับภำพ Raster คือ Photoshop, Photo Paint
และ Paint Brush เป็นต้น

^ รูปแสดง การประมวลผล
แบบ Raster

การประมวลผลภาพคอมพิวเตอร์กราฟิ ก

�������� 1.indd 10

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

11

2. การประมวลผลแบบ Vector เป็นกำรประมวลผลแบบอำศัยกำรค�ำนวณทำง
คณิตศำสตร์ โดยมีสีและต�ำแหน่งของสีที่แน่นอน ฉะนั้นไม่ว่ำมีกำรเคลื่อนย้ำยหรือย่อขยำย
ขนำดของภำพ ภำพไม่เสียรูปทรงในเชิงเรขำคณิต และควำมละเอียดของภำพไม่ลดลงด้วย
จึงท�ำให้ภำพคงควำมคมชัดเหมือนเดิม แม้ขนำดของภำพเปลี่ยนแปลงใหญ่ขึ้นหรือเล็กลง แต่มี
ข้อเสียที่ไม่สำมำรถใช้ Effect ในกำรปรับแต่งภำพได้เหมือนกับภำพ
แบบ Raster กำรประมวลผลภำพลักษณะนี้ ได้แก่ ภำพที่มีสกุลเป็น
.AI, .DRW ใช้ในโปรแกรมกำรวำดภำพ Illustrator, CorelDraw
ภำพ .WMF เป็นภำพคลิปอำร์ตในโปรแกรม Microsoft Word และ
ภำพ .PLT ในโปรแกรมกำรออกแบบ AutoCad
^ รูปแสดง การประมวลผล
แบบ Vector

3. ความรู้เกี่ยวกับเรื่องสี ส�ำหรับสีที่มองเห็นรอบๆ ตัวนั้น
เกิดขึ้นได้จำกกำรที่ตำรับแสงที่สะท้อนมำจำกวัตถุเหล่ำนั้น ซึ่ง
ควำมยำวของคลื่นแสงที่แตกต่ำงกัน ส่งผลให้มองเห็นสีที่แตกต่ำงกัน
ด้วย และส�ำหรับงำนคอมพิวเตอร์กรำฟิกนั้นมีกำรผสมสีที่เกิดจำกแสง
แสดงบนจอภำพ หรือกำรผสมหมึกสีพิมพ์ออกมำทำงเครื่องพิมพ์
^ รูปแสดง ความรูเกี่ยวกับ
เรื่องสี

5. โมเดลของสี (Color Model) โดยทั่วไปแล้วสีต่ำงๆ ในธรรมชำติและสีที่ถูกสร้ำงขึ้น
มีรูปแบบกำรมองเห็นสีที่แตกต่ำงกัน ซึ่งรูปแบบกำรมองเห็นสีนี้เรียกว่ำ โมเดล (Model) ดังนั้น
จึงท�ำให้มีโมเดลหลำยแบบดังที่ได้ศึกษำต่อไปนี้ คือ
1. โมเดลแบบ HSB ตำมหลักกำรมองเห็นสีของสำยตำมนุษย์
2. โมเดลแบบ RGB ตำมหลักกำรแสดงสีของเครื่องคอมพิวเตอร์
3. โมเดลแบบ CMYK ตำมหลักกำรแสดงสีของเครื่องพิมพ์
4. โมเดลแบบ Lab ตำมมำตรฐำนของ CIE

4. ความลึกของสี (Bit Depth) คอมพิวเตอร์สำมำรถสร้ำงและ
แสดงสีในภำพได้เป็นหลำยล้ำนสี ดังนั้น จ�ำนวนของเฉดสีที่มี
บนหน้ำจอ และวัดออกมำในรูปบิตต่อพิกเซล (bit per pixel : bpp)
ช่วงที่พบเห็นโดยทั่วไปคือ 256 สี (8 bpp) หลำยพันสี (16 bpp) และ
หลำยล้ำนสี (32 bpp)
โดยที่ 1 pixel = 1 byte = 8 bit => 2^8 = 256 สี

^ รูปแสดง ความลึกของสี

�������� 1.indd 11

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

12

5.1 โมเดลแบบ HSB ตามหลักการมองเห็นสีของสายตามนุษย์

เป็นลักษณะพื้นฐำนกำรมองเห็นสีด้วยสำยตำของมนุษย์ โมเดล HSB ประกอบ
ด้วยลักษณะของสี 3 ลักษณะดังนี้
5.1.1 Hue เป็นสีของวัตถุ
ที่สะท้อนเข้ำมำในตำท�ำให้สำมำรถมองเห็น
วัตถุเป็นสีได้ ซึ่งแต่ละสีแตกต่ำงกันตำมควำม
ยำวของคลื่นแสงที่มำกระทบวัตถุและ
สะท้อนกลับที่มีตำของ Hue ถูกวัดโดย
ต�ำแหน่งกำรแสดงสีบน Standard Color
Wheel ซึ่งถูกแทนด้วยองศำ คือ 0 ถึง 360
องศำ แต่โดยทั่วๆ ไปแล้วมักเรียกกำรแสดง
สีนั้นๆ เป็นชื่อของสีเลย เช่น สีแดง สีม่วง
สีเหลือง

^ รูปแสดง Hue

ที่มา : www.croak-croak.extun.com

Hue (pure color)
Tint (hue + white)
Tone (hue + grey)
Shade (hue + black)

5.1.2 Saturation เป็นสัดส่วนของสีเทำ
ที่มีอยู่ในสีนั้น โดยวัดค่ำสีเทำในสีหลักเป็นเปอร์เซ็นต์ดังนี้
คือ จำกร้อยละ 0 จนถึง 100 หำกสีเทำไม่มีเลย หรือเรียกว่ำ
Full Saturation หมำยถึง สีที่มีควำมอิ่มตัวเต็มที่ ซึ่งค่ำ
Saturation บ่งบอกถึงควำมเข้มข้นและควำมจำงของสี
ถ้ำถูกวัดโดยต�ำแหน่งบน Standard Color Wheel ค่ำ
Saturation เพิ่มขึ้นจำกจุดกึ่งกลำงจนถึงเส้นขอบ โดยค่ำที่
เส้นขอบมีสีที่ชัดเจนและอิ่มตัวที่สุด

^ รูปแสดง Saturation

ที่มา : www.graphicgroup11.blogspot.com

5.1.3 Brightness เป็นควำมสว่ำงและ
ควำมมืดของสีซึ่งถูกก�ำหนดค่ำเป็นร้อยละ จำก 0 (สีด�ำ)
ถึงร้อยละ 100 (สีขำว) ยิ่งท�ำให้สีนั้นสว่ำงมำกขึ้น

^ รูปแสดง Brightness

ที่มา : http://www.tomjewett.com

�������� 1.indd 12

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก 13

5.2 โมเดลแบบ RGB ตำมหลักกำรแสดงสีของเครื่องคอมพิวเตอร์ โมเดล RGB
เกิดจำกกำรรวมกันของสเปกตรัมของแสงสีแดง (Red), เขียว
(Green) และน�้ำเงิน (Blue) ในสัดส่วนควำมเข้มข้นที่แตกต่ำงกัน
โดยจุดที่แสงทั้งสำมสีรวมกันเป็นสีขำว นิยมเรียกกำรผสมสี
แบบนี้ว่ำ “Additive” แสงสี RGB มักถูกใช้ส�ำหรับกำรส่องแสง
ทั้งบนจอภำพทีวีและจอคอมพิวเตอร์ ซึ่งสร้ำงจำกกำรที่ให้ก�ำเนิด
แสงสีแดง สีเขียว และสีน�้ำเงิน ท�ำให้สีดูสว่ำงกว่ำควำมเป็นจริง
^ รูปแสดง สีแบบ RGB

ที่มา : www.km-web.mutt.ac.th

Red

Green

Blue

5.3 โมเดลแบบ CMYK ตำมหลักกำรแสดงสีของ
เครื่องพิมพ์ โมเดล CMYK มี CMYK มีแนวคิดมำจำกระบบ
กำรพิมพ์ โดยภำพถูกแยกออกเป็นแม่พิมพ์ของสีหลักเพียง 4 สี
คือ ฟำ (CYAN) ม่วงแดง (MAGENTA) เหลือง (YELLOW) ด�ำ
(BLACK) ซึ่งเมื่อน�ำมำรวมกันแล้วได้สีด�ำ นิยมเรียกกำรผสมสี

^ รูปแสดง สีแบบ CMYK

ที่มา : http://www.dpu.ac.th/techno/page.php

Cyan

Magenta

Yellow

แบบนี้ว่ำ Subtractive Color แต่สี CMYK ไม่สำมำรถผสมรวมกันให้ได้สีบำงสี เช่น สีน�้ำตำล
จึงต้องมีกำรเพิ่มสีด�ำ (Black) ลงไป ฉะนั้นเมื่อรวมกันทั้ง 4 สี คือ CMYK สีที่ได้จำกกำรพิมพ์
จึงครอบคลุมทุกสี
5.4 โมเดลแบบ Lab ตำมมำตรฐำนของ CIE โมเดล
Lab เป็นค่ำสีที่ถูกก�ำหนดขึ้นโดย CIE (Commission International
d’ Eclarirag) ให้เป็นสีมำตรฐำนกลำงของกำรวัดสีทุกรูปแบบ
ครอบคลุมทุกสีใน RGB และ CMYK และใช้ได้กับสีที่เกิดจำก
อุปกรณ์ทุกอย่ำงไม่ว่ำเป็นจอคอมพิวเตอร์ เครื่องพิมพ์ เครื่อง
สแกนและอื่นๆ ส่วนประกอบของโหมดสีนี้ได้แก่
- L หมำยถึง ค่ำควำมสว่ำง (Luminance)
- A หมำยถึง ส่วนประกอบที่แสดงกำรไล่สีจำก
สีเขียวไปสีแดง
- B หมำยถึง ส่วนประกอบที่แสดงกำรไล่สีจำก
สีน�้ำเงินถึงสีเหลือง

^ รูปแสดง โมเดลแบบ Lab
ตามมาตรฐานของ CIE
ที่มา : http://ea.hamradio.si

�������� 1.indd 13

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

14

6. ระบบสีที่ถูกก�าหนดขึ้นพิเศษ เป็นระบบสีที่ถูกสร้ำงขึ้นมำใช้ในงำนคอมพิวเตอร์
กรำฟิก และนอกเหนือจำกโมเดลของสีทั่วไป ดังนี้
6.1 Bitmap ภำพแบบ Bitmap หรือภำพแบบแรสเตอร์ (Raster) คือ ภำพที่เกิดจำก
จุดสีที่เรียกว่ำ Pixel ซึ่งประกอบกันเป็นรูปร่ำงบนพื้นที่ที่มีลักษณะเป็นเส้นตำรำง (Grid) แต่ละ
พิกเซล (Pixel) มีค่ำของต�ำแหน่งและค่ำสีของตัวเอง ภำพหนึ่งภำพประกอบด้วยพิกเซล
(Pixel) หลำยๆ พิกเซลผสมกัน แต่เนื่องจำกพิกเซล (Pixel) มีขนำดเล็กมำก จึงเห็นภำพมีควำม
ละเอียดสวยงำม ไม่เห็นลักษณะของเส้นตำรำง จึงเป็นภำพที่เหมำะสมต่อกำรแสดงภำพที่มีเฉด
และสีสันจ�ำนวนมำก เช่น ภำพถ่ำย หรือภำพวำด

^ รูปแสดง Bitmap

6.3 Duotone เป็นโหมดที่เกิดจำกกำรใช้สี
เพียงบำงสีมำผสมกันให้เกิดเป็นภำพแสดงกำรน�ำไปใช้ในงำน
สิ่งพิมพ์ที่ต้องกำรใช้ภำพ 2 สี

ที่มา : https://www.flickr.com/photos/royblumenthal/916704260
^ รูปแสดง Duotone

6.2 Gray Scale ควำมเข้ม/จำงของสีเทำที่มีพิสัย
(range) จำกเข้มสุดไปสู่อ่อนสุด มักใช้เมื่อไม่สำมำรถแสดงควำม
แตกต่ำงของสีได้

^ รูปแสดง Gray Scale

�������� 1.indd 14

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก 15

6.4 Indexed Color ระบบสีแบบ Indexed
Color เป็นระบบจัดเก็บสีโดยก�ำหนดให้ 1 ภำพมีสีเพียง
256 เฉดสีเท่ำนั้น โดยโปรแกรมท�ำกำรสร้ำงตำรำงดัชนี
(Indexed Color) ขึ้นมำจัดเก็บสีในภำพ โดยสีอื่นๆ ในภำพ
ที่อยู่นอกเหนือจำก 256 สี ในตำรำงดัชนีสี โปรแกรมหำ
สีที่ใกล้เคียงจำกสีทั้ง 256 สี ที่เก็บเอำไว้มำแทนที่มีอยู่เดิม

^ รูปแสดง Indexed Color

6.5 Multi Channel ระบบสีแบบ Multi Channel เป็น
ระบบกำรจัดเก็บและแยกสีใช้งำนแบบ 8 Bit ต่อ Pixel ซึ่งให้ค่ำสี
สูงสุด 256 เฉดสี ส�ำหรับกำรแยกสีโดยรวมของระบบสี Multi
Channel ท�ำงำนคล้ำยกับระบบสีแบบ CMYK เพียงแต่ขำด
Channel K หรือสีด�ำไป 1 Channel โดยท�ำงำนแบบแยกแต่ละ
Channel

^ รูปแสดง Multi Channel

6.6 Multi-spectral เป็นข้อมูลภำพที่ได้โดยอำศัยช่วงคลื่นในกำรเก็บข้อมูลหลำย
ช่วงคลื่น

ที่มา : http://www.reference.com/browse/wiki/Multi-spectral_image
^ รูปแสดง Multi-spectral

6.7 False-color เป็นภำพผสมสีเท็จ เช่น ภำพ
ดำวเทียมที่เก็บข้อมูลแบบหลำยช่วงคลื่นหรือภำพสีน�ำมำ
ผสมช่วงคลื่นในรูปแบบเฉพำะต่ำงๆ ภำพสีผสมเท็จมิได้
แสดงสีจริงของสิ่งปกคลุมดิน จึงท�ำให้มองเห็นสิ่งปกคลุม
ดินด้วยสีที่ผิดธรรมชำติ ภำพสีผสมเท็จมักน�ำไปใช้กับงำน
ทำงด้ำนกำรวิเครำะห์พืชพรรณ (Vegetation Analysis)
ที่มา : www.board.postjung.com

^ รูปแสดง False-color

�������� 1.indd 15

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

16

ส�ำหรับชนิดของภำพมีดังต่อไปนี้

ชนิดของภาพสําหรับงานกราฟิ ก

1. JPEG (Joint Photograhic’s Experts Group) ส�ำหรับภำพชนิดนี้ มีจุดเด่นและ
จุดด้อยดังนี้
จุดเด่น

- สนับสนุนสีได้มำกถึง 24 bit
- สำมำรถก�ำหนดคุณภำพและตั้งค่ำกำรบีบอัดไฟล์ภำพได้
- ใช้ในอินเทอร์เน็ต (World Wild Web) มีนำมสกุล .jpg
- มีโปรแกรมสนับสนุนกำรสร้ำงจ�ำนวนมำก
- เรียกดูภำพได้ใน Graphic Browser ทุกตัว
จุดด้อย

- ไม่สำมำรถท�ำให้พื้นที่ของภำพเป็นแบบโปร่งใสได้ (Transparent/Opacity)
- หำกก�ำหนดค่ำกำรบีบอัดไว้สูง เมื่อส่งภำพจำก Server (แม่ข่ำย) ไปยัง Client
(ลูกข่ำย) ท�ำให้กำรแสดงผลช้ำเพรำะต้องเสียเวลำในกำรขยำยไฟล์

^ รูปแสดง ไฟลภาพแบบ JPEG

2. TIFF (Tag Image File Format) ไฟล์ภำพชนิดนี้มีนำมสกุล .tif มีควำมยืดหยุ่นและ
คุณภำพสูงสุด บันทึกแบบ Cross-platform จัดเก็บภำพได้ทั้งโหมด Grayscale Index
Color, RGB และ CMYK เปิดได้ทั้งบนเครื่อง Mac และ PC เหมำะสมเป็นอย่ำงยิ่งในวงกำร
สื่อสิ่งพิมพ์ มีจุดเด่นจุดด้อยดังนี้

�������� 1.indd 16

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก 17

3. GIF (Graphics Interchange Format) มีนำมสกุลเป็น .GIF เป็นไฟล์ที่ถูกบีบอัดให้
เล็กลง ใช้กับรูปภำพที่ไม่ได้เน้นรำยละเอียดสีที่สมจริง ไม่เหมำะกับภำพถ่ำย แต่เหมำะกับภำพ
กำร์ตูน ภำพแนว vector เพรำะสำมำรถไล่ระดับเฉดสีเพียง 256 สี ท�ำให้มีควำมละเอียดไม่
เพียงพอ แต่มีคุณสมบัติพิเศษ คือ สร้ำงภำพเคลื่อนไหวได้ หรือที่เรียกกันว่ำ Gif Animation
เหมำะกับกำรปฏิบัติกำรบนเว็บไซต์
จุดเด่น

- เป็นที่นิยมมำกที่สุดส�ำหรับภำพที่แสดงบนเว็บ/อินเทอร์เน็ต
- มีขนำดเล็กมำก
- สำมำรถท�ำพื้นให้เป็นแบบโปร่งใสได้ (Transparent/Opacity)
- สำมำรถท�ำเป็นภำพเคลื่อนไหวบนเว็บเพจได้ โดยใช้เครื่องมือช่วยสร้ำง
เช่น JavaScript, Flash
- มีโปรแกรมสนับสนุนในกำรสร้ำงจ�ำนวนมำก
- สำมำรถเรียกดูภำพได้ใน Graphic Browser ทุกตัว
จุดด้อย

แสดงภำพได้เพียง 256 สีเท่ำนั้น ไม่เหมำะส�ำหรับ
กำรน�ำเสนอภำพถ่ำยหรืองำนที่ต้องกำรควำมคมชัดสูง

^ รูปแสดง แสดงภาพสกุล TIFF

จุดเด่น

เป็นรูปแบบที่ท�ำให้ภำพแบบ Raster หรือ Bitmap
สำมำรถใช้งำนร่วมกับ Application ต่ำงๆ รวมทั้งโปรแกรมจัดกำร
ภำพจำกสแกนเนอร์
จุดด้อย

ไฟล์ภำพขนำดใหญ่ เพรำะต้องเก็บรำยละเอียด
ควำมคมชัดไว้สูง

^ รูปแสดง ไฟลภาพแบบ JPEG

�������� 1.indd 17

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

18

4. PNG (Portable Network Graphics) เป็นไฟล์ที่ถูกพัฒนำส�ำหรับใช้ในเว็บไซต์
โดยเฉพำะ ซึ่งเป็นรูปแบบของไฟล์รูปภำพที่ถูกพัฒนำมำเพื่อใช้ส�ำหรับกำรแสดงผลบนเว็บไซต์
โดยเฉพำะ และเพื่อใช้แทนรูปแบบของไฟล์ GIF ด้วยเหตุผลทำงด้ำนลิขสิทธิ์ เพรำะ PNG นั้น
เป็นรูปแบบของไฟล์รูปภำพที่มีลิขสิทธิ์แบบ Open Source สำมำรถน�ำไปใช้และพัฒนำต่อ
ได้อย่ำงอิสระ
จุดเด่น

- น�ำคุณสมบัติของภำพชนิด JPEG และชนิด GIF มำรวมกันใช้คือ มีสีมำก
กว่ำ 256 สี และสำมำรถท�ำภำพแบบโปร่งใสได้ (Transparent)
- PNG มีกำรบีบอัดข้อมูลโดยไม่เสียคุณภำพ
- ท�ำให้โปร่งใสได้ (Transparency) และยังสำมำรถควบคุมองศำของควำม
โปร่งใส (Opacity) ได้ด้วย
- เก็บบันทึกภำพด้วยสีจริง (True Color) ได้เช่นเดียวกับตำรำงสี และสีเทำ
(Grayscale) แบบ GIF
จุดด้อย

ไม่สนับสนุนภำพเคลื่อนไหวเพรำะไม่สำมำรถเก็บภำพหลำยๆ ภำพไว้ด้วยกันได้

^ รูปแสดง ภาพสกุล PNG

�������� 1.indd 18

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก 19

1. ความละเอียดของเครื่องพิมพ์ ใช้หน่วยวัดควำมละเอียดของเครื่องพิมพ์ด้วยจ�ำนวน
จุดพิกเซล (Pixel) ต่อนิ้ว เรียกว่ำ dpi (Dot Per Inch) ตัวอย่ำงเช่น เครื่องพิมพ์แบบเลเซอร์ มี
ควำมละเอียดในกำรพิมพ์ที่ 600-1,200 dpi

2. รูปแบบการพิมพ์ภาพ ซึ่งมีรูปแบบกำรพิมพ์ดังนี้
2.1 การพิมพ์ภาพแบบฮาล์ฟโทน (Half Tone) ฮำล์ฟโทน คือเฉดสีเทำที่เกิดจำก
กำรรวมตัวกันของจุดสีด�ำ เช่น สีเทำเข้มเกิดจำกพื้นหลัง (Background) สีด�ำทึบแต่เว้นพื้นสีขำว
ไว้เล็กน้อย เมื่อมองดูโดยรวมเห็นเป็นสีเทำเข้ม
2.2 การพิมพ์สี กำรก�ำเนิดภำพจำกเครื่องพิมพ์สีของโรงพิมพ์ใช้หลักกำรของโมเดล
สี CMYK ซึ่งต่ำงจำกกำรก�ำเนิดภำพบนจอภำพที่ใช้โมเดลสี RGB ดังนั้นก่อนส่งภำพไปโรงพิมพ์
ควรเข้ำใจหลักกำรพิมพ์ภำพสี ซึ่งเรียกว่ำกำรพิมพ์ 4 สี กำรพิมพ์ภำพ 4 สี ใช้หลักกำรเดียวกับ
กำรพิมพ์แบบฮำล์ฟโทน ซึ่งมีกำรสร้ำงจุดสี ควำมถี่เส้น เหมือนกัน แต่ท�ำแยกกันพิมพ์ทีละสี
4 ครั้ง ตำมโมเดลสี CMYK
2.3 การแปลงโมเดลสีของภาพ ก่อนน�ำภำพไปพิมพ์ ต้องตรวจสอบว่ำกรำฟิก
ที่สร้ำงไว้นั้นเป็นโมเดลสี CMYK หรือไม่ เพื่อท�ำให้สำมำรถแยกสีและพิมพ์ภำพออกมำได้สีที่
ถูกต้อง
สีในกระบวนการพิมพ์ปกติ (Process Colors) เป็นสี CMYK ที่ใช้ใน
กระบวนกำรพิมพ์ปกติตำมที่ได้แยกสีไว้นั่นเอง
สีที่ใช้เฉพาะที่ (Spot Colors) เป็นสีที่ถูกผสมก่อนสี CMYK ซึ่งในกระบวนกำร
พิมพ์สีนี้ ถูกพิมพ์ผสมลงไปก่อน แล้วค่อยพิมพ์ตำมด้วยสี CMYK ซึ่งต้องท�ำเพลทหรือแม่แบบ
เพิ่มขึ้นมำอีก 1 แผ่น ตำมจ�ำนวนสีที่ใช้ ดังนั้นต้องเสียค่ำใช้จ่ำยในกำรท�ำเพลทแม่แบบเพิ่มเติม
และมีควำมซับซ้อนในกำรผสมสีและควบคุมสียำกยิ่งขึ้น แต่ท�ำให้สร้ำงสรรค์ผลงำนที่มี Effect
แปลกใหม่มำก

การพิมพ์ภาพในคอมพิวเตอร์กราฟิ ก

�������� 1.indd 19

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

20

ใบงานที่ 1.1

จุดประสงค์ เพื่อให้นักเรียนมีควำมรู้พื้นฐำนเกี่ยวกับกรำฟิก และกำรประมวลผลภำพกรำฟิก
ค�าชี้แจง ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5 คน และให้ปฏิบัติกำรดังต่อไปนี้
1. สืบค้นข้อมูลจำกเครือข่ำยอินเทอร์เน็ตในหัวข้อเรื่อง “ควำมรู้เกี่ยวกับกรำฟิก และ
กำรประมวลผลภำพกรำฟิก” กลุ่มละ 1 หัวข้อ
2. ให้แต่ละกลุ่มร่วมสรุปและน�ำเสนอด้วยโปรแกรม PowerPoint
3. ให้ออกแบบกำรน�ำเสนอ จำกนั้นให้แต่ละกลุ่มน�ำเสนอหน้ำชั้นเรียน
(ครูตรวจสอบจำกผลงำนและกำรน�ำเสนอ บันทึกคะแนนตำมควำมเหมำะสม)

หลักเกณฑ์การให้คะแนน

ใบงานที่ 1.1

หัวข้อเทคนิคการปรับแต่ง

คะแนน

1. หัวข้อตรงตำมที่ได้รับมอบหมำย

1
2. มีกำรสรุปลงใน PowerPoint

3
3. มีควำมเข้ำใจในเนื้อหำที่น�ำเสนอ

3
4. น�ำเสนอด้วยน�้ำเสียงที่น่ำฟัง เสียงดัง ฟังชัด

3

รวมคะแนน

10

�������� 1.indd 20

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก 21

ใบงานที่ 1.2

จุดประสงค์ เพื่อให้นักเรียนมีควำมรู้เกี่ยวกับชนิดของภำพ
ค�าชี้แจง ให้นักเรียนทุกคนปฏิบัติกำรดังต่อไปนี้
1. ให้นักเรียนศึกษำค้นคว้ำชนิดของภำพในแต่ละแบบ
2. ให้นักเรียนสรุปจุดเด่น จุดด้อย ชนิดของภำพแต่ละแบบ
3. ให้นักเรียนสรุปกำรประยุกต์ใช้ชนิดของภำพแต่ละแบบ
4. น�ำเสนอหน้ำชั้นเรียน
(ครูตรวจสอบจำกผลกำรติดตั้ง บันทึกคะแนนตำมควำมเหมำะสม)

หลักเกณฑ์การให้คะแนน

ใบงานที่ 1.2

หัวข้อเทคนิคการปรับแต่ง

คะแนน

1. สำมำรถค้นคว้ำชนิดของภำพในแต่ละแบบได้

3
2. สำมำรถสรุปจุดเด่น จุดด้อย ชนิดของภำพแต่ละแบบ

2
3. สำมำรถสรุปกำรประยุกต์ใช้ชนิดของภำพแต่ละแบบ

2
4. มีควำมรู้ควำมเข้ำใจในเนื้อหำที่น�ำเสนอ

3

รวมคะแนน

10

�������� 1.indd 21

5/3/2565 BE 16:00

PED PED

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับภาพกราฟิก

22

1. หากต้องการพิมพ์ภาพบนคอมพิวเตอร์ด้วยความละเอียดของเครื่องพิมพ์ โดยใช้หน่วย
วัดพิกเซลต่อนิ้ว มีอักษรย่อตามข้อใด
ก. ppi

ข. pdi

ค. idp

ง. Pic

2. ความละเอียดของจอภาพนั้น เกิดขึ้นโดยอุปกรณ์ใดต่อไปนี้
ก. แรม

ข. กำร์ดจอ

ค. ฮำร์ดดิสก์

ง. กำร์ดแลน

3. ข้อใดคือโหมดสีที่ใช้ส�าหรับงานการพิมพ์
ก. โหมด CMYK

ข. โหมด Gray Color ค. โหมด RGB

ง. โหมด RGBA

4. การประมวลผลภาพคอมพิวเตอร์กราฟกแบบ Raster ควรมีลักษณะตามข้อใด
ก. เป็นกำรอ่ำนค่ำตัวอักษรแต่ละตัวอักษร ข. แบบอำศัยกำรอ่ำนค่ำสีในแต่ละพิกเซล
ค. แบบอำศัยกำรค�ำนวณทำงคณิตศำสตร์ ง. แบบอำศัยกำรค�ำนวณทำงวิทยำศำสตร์

5. ภาพแบบราสเตอร์ (Raster) เรียกอีกชื่อคือข้อใด
ก. Rapbit

ข. Batmap

ค. Bitmap

ง. Bitbat

6. ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับความหมายของภาพกราฟกมากที่สุด
ก. กำรใช้คอมพิวเตอร์สร้ำงและจัดกำรกับภำพ สัญลักษณ์ และข้อควำม
ข. กำรใช้คอมพิวเตอร์สร้ำงและจัดกำรกับภำพ
ค. กำรใช้คอมพิวเตอร์สร้ำงและจัดกำรกับสัญลักษณ์
ง. กำรใช้คอมพิวเตอร์สร้ำงและจัดกำรกับข้อควำม

7. ประเภทของภาพกราฟกมีกี่ประเภท
ก. 4 ประเภท

ข. 3 ประเภท

ค. 2 ประเภท

ง. 1 ประเภท

8. คุณลักษณะของภาพกราฟกแบบ Vector มีไฟล์นามสกุลแบบข้อใด
ก. .JPG

ข. .EPS

ค. .BMP

ง. .GIF

9. ข้อใดคือหลักการของภาพกราฟกแบบ Digital Image
ก. ภำพวำด กำรขีดเขียน

ข. ภำพ รูปภำพ

ค. ภำพเชิงสัญลักษณ์ Style Fashion

ง. ภำพดิจิทัลภำพที่แสดงผลทำงสื่อดิจิทัล

10. หลักการของภาพกราฟก การก�าหนดพิกเซลให้เหมาะกับงานทั่วไปคือข้อใด
แบบ Bitmap หรือ Raster
ก. 100 – 150 ppi/1 ตำรำงนิ้ว

ข. 100 – 250 ppi/1 ตำรำงนิ้ว
ค. 100 – 350 ppi/1 ตำรำงนิ้ว

ง. 100 – 450 ppi/1 ตำรำงนิ้ว

ค�าชี้แจง จงเลือกข้อที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว

แบบทดสอบหลังเรียน

�������� 1.indd 22

5/3/2565 BE 16:00