8 сынып

ЕЖЕЛГІ АДАМДАРДЫҢ

ҚОРШАҒАН ОРТА
ТУРАЛЫ ТҮСІНІГІ

• Францияда кейінгі палеолит

дәуіріне жататын Ласко үңгірі
табылған.

• Ласко үңгірінің қабырғаларына,

шамамен 2 мыңнан аса сурет
салынған.

• Аңдардың суреті шынайы

бейнеленген.

• Ласко үңгірінде тек жануарлардың

суреттері ғана емес, сонымен бірге
аң аулау көріністері де кездеседі.

• 1879 жылы археолог Саутуола және

оның тоғыз жасар қызы Мария
үңгірлердің біріне барады.
Осылайша Испанияның Альтамира
үңгірінің ежелгі суреттері әлемге
танымал болды.

ЕЖЕЛГІ АДАМДАРДЫҢ

ҚОРШАҒАН ОРТА

ТУРАЛЫ

ТҮСІНІГІ

❑Тотемизм – адамдардың шығу тегін жануарлар, өсімдіктер

немесе табиғат құбылыстарымен байланыстырды. Ежелгі
адамдар өздерін белгілі бір жануардан таралдық деп есептеген.
Сол жануарларды ата тегіміз деп сиынған.

❑Адамдар табиғаттың дүлей құбылыстарынан сақтану үшін әр

түрлі тылсым әрекеттер жасаған.

❑Магиялық әрекеттер – құлшылық етіп сиыну, құрбандық

шалу, қорғайды деген түсінікпен тұмар тағу.

❑Өте ерте заманда өлген адамның үстіне қызыл минерал бояу

сепкен.

✓ Қызыл түс – қанның түсі. Ертедегі адамдар қан жанмен

байланысты екенін білген. (Анемизм)

• Фетишизм – әртүрлі заттарға табыну.
• Фетишке ағаштан немесе тастан жасалған

адамдар мен аңдардың мүсіндері, жырт қыш деп
саналатын аңдардың тістері, әртүрлі тастар және
т.б. нәрселер жатады.

ЕЖЕЛГІ АДАМДАРДЫҢ ҚОРШАҒАН ОРТА
ТУРАЛЫ ТҮСІНІГІ

❑ Сонымен бірге, адамдардың наным-сенімікәсіптің түріне тәуелді болған.

✓ Егіншілер егіннің, малшылар табынның өз құдайлары болады деп есептеген.

❑ Діни түсініктердің пайда болуын неандертальдықтардың жерлеуғұрпынан

байқауға болады.

✓ Олар өлімді мәңгі ұйқыға кету деп түсінгендіктен, адамды бір қырынан

жатқызып, бір қолын басының астынасалып жерлеген. Адамның маңайына
киіктің мүйізін айналдыра қойған.

❑ Өте ерте заманда өлген адамның үстіне қызыл минерал бояу сепкен.

✓ Қызыл түс – қанның түсі. Ертедегі адамдар қан жанмен байланысты екенін

білген.

❑ Палеолиттік суретшілер сурет салуда ағаш көмірін пайдаланған.

✓ Суреттер үңгірдің қабырғасында бейнеленген.

✓ Шашын таңғаларлықтай сәндеген, белін буған әйелдердіжиі бейнелеген. Әр

түрлі бояумен шауып келе жатқан аттарды, аңшылықтың түрлі көріністерін
салған.

❑ Ертедегі мүсіншілер сүйек пен мүйізден жүгіріп жүрген еліктердің және

адамдардың бейнесін ойып жасаған. Cүйек пен мүйізден жасалған әйелдердің
мүсіндерікөп табылған. Еңбек құралдарын ойып әшекейлеу жиі кездеседі.