ÖT Hafta 1

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Öğretim Teknolojilerinde
Temel Kavramlar
Tarihsel Gelişim

Dersin Adı: Öğretim Teknolojileri

Öğretim Elemanı: Dr. Ömer Arpacık

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Ders İçeriği

01

02

03

04

Temel Kavramlar

Eğitim, öğretim, öğrenme, öğretim materyali, öğretim teknolojileri

Öğretim Teknolojilerinin Kapsamı

Öğretmen, öğrenci, iletişim, kuram, araç -gereç, yöntem, değerlendirme

Öğretim Teknolojilerin Tarihsel Gelişimi ve Tanımlamalar

Görsel öğretim, görsel-işitsel, öğretim sistemleri

Öğretim Tasarımı, Öğretim Materyallerinin Tasarımı

Sistem yaklaşımı, ADDIE modeli

Open Ended

Eğitim nedir?

Open Ended

Öğrenme nedir?

Open Ended

Öğretim nedir?

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Eğitim Nedir?

3

Toplumsal süreç

Bireyin

potansiyeli

Davranış
örüntüleri

Bireyin gelişimine

katkı

• Aile, okul, çevre

• Devlet

• Kalıcı izli

• Bilgi, anlayış, değer, inanç

• Bilinçli çaba

• Bireysel farklılıklar

• Kendini gerçekleştirme

• Yeni bilgi, beceri, tutum

Toplumsal hedefler doğrultusunda kendi gizilgüçlerine dayalı olarak bireylerin

davranış örüntülerini değiştirme yoluyla onların gelişimlerine katkıda bulunma süreci

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Temel Kavramlar

4

Öğrenme

•Etkileşim ve kalıcılık
Birey ile çevresi arasındaki etkileşim
sonucu ortaya çıkan kalıcı izlenimli
yaşantı ürünleri

•Amaçlı ve belli programa
bağlı
Öğrenmenin sistematik bir şekilde
kılavuzlanması

Öğretim

Bilimsel ya da diğer sistematik
bilgilerin pratik alanlara sistemli
şekilde uygulanması

Teknoloji

•Bilimsel ve sistematik

Öğrenme-öğretme etkinliklerinde
her türlü görsel-işitsel öğretme-
öğrenme yardımcıları

Öğretim
Materyali
•Görsel ve/veya işitsel

Öğretim

Teknolojileri

Open Ended

Öğretim teknolojisi sizce nedir?

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Öğretim Teknolojilerinin Kapsamı

5

Öğretmen

Etkili Öğretme

Öğrenci

Etkili Öğrenme

Kuram

Araç ve Gereç

Yöntem ve Teknik

Ortam

İletişim

Değerlendirme

Öğrenme Kazanımları

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Görsel-İşitsel Öğretim Hareketi

(1900-1965)

Öğretim Teknolojisinin Tarihsel Süreci

Görsel Öğretim Hareketi

(20. yy Öncesi)

• İlk Uygulamalar (Mağara Çizimleri)
• Antik Yunan (Sokrates ve Aristo yöntemleri)
• Fabrika okulları (1600-1800’lü yıllar kitle eğitimi)
• Kağıt, kalem ve mürekkep
• Kitaplar (1657-Resimlerle Görünen Dünya)
• Kara Tahta (1800’lü yıllar)
• Yer küresi, haritalar ve grafikler
• Aritmetik aygıtları
• Okuma aygıtları
• Büyülü fener ve stereoskop

• Okul müzeleri (20. yy ilk çeyreği)
• Eğitimde bilimsel yöntemler (Thorndike’ın çalışmaları)
• Öğretim hedeflerinin ortaya çıkışı (1920’li yıllar)
• Bireysel öğretim planları
• Görsel ve işitsel araçlar (Radyo yayınları, ses kayıtları)
• Yaşantı Konisi
• II. Dünya Savaşı (Görsel-işitsel öğretimin ordudaki etkisi)
• Eğitsel televizyonlar (1950’lerden sonra okul ve üniversitelerde)
• Sputnik’ in uzaya gönderilmesi
• İletişim kuramları
• Öğretim teknolojisi alanının ortaya çıkışı

2023
Öğretim Sistemleri Geliştirme Hareketi

(1965-Günümüz)

• Yapay zeka (ChatGPT vb.)
• Gerçeklik teknolojileri (AR, VR, XR)
• Öğrenme analitikleri
• Harmanlanmış, hibrit, çevrimiçi öğrenme
• Robotik teknolojiler
• Giyilebilir teknolojiler

• Gagne’nin öğretim kuramı
• Sistematik öğretim tasarımı
• Kişisel bilgisayarlar (1980’li yıllar)
• Performans teknolojileri
• Yapılandırmacı öğrenme kuramı
• Internet
• Mobil teknolojiler
• Web 2.0 teknolojileri

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Öğretim Teknolojileri Araçlarının Tarihi

• https://www.youtube.com/watch?v=ZH2atwUb7JI
• (Tr alt yazı seçeneği var DBS’ ye de eklenebilir)

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Öğretim Teknolojisi Alan Tanımlamaları

1960-
1970
1920-
1940

1994

2007

•Medya
olarak

görülen ÖT

•Süreç
olarak

görülen ÖT

• Süreç olmanın

ötesinde

Sistematik ÖT ve

performans

teknolojileri (PT)

• Öğretim
Tasarımı ve
Teknolojileri

PT ve öğretimsel
olmayan unsurlar

Association for Educational Communications and Technology (AECT)- Eğitsel İletişim ve Teknoloji Derneği

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

9

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Eğitim/Öğretim Teknolojilerinin Tanımı (AECT,
2007)

21.02.2023

Öğretim Teknolojileri

10

Uygun

Teknolojik

Süreçlerin ve
Kaynakların

Oluşturulması

Kullanılması

Yönetilmesi

Öğrenmeyi

Kolaylaştırma

Performansı Artırma

EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ

Çalışmalar ve Etik Uygulamalar

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Öğrenme Sistemlerinin Tasarımı

Etkili

Verimli

Çekici

Öğrenme artık, daha etkili ve
transfer edilebilir olmak
zorundadır. Bu ihtiyaç, öğretim
teknolojilerinin kullanılmasını
zorunlu kılmıştır.

Poll

Öğretim tasarım nedir duymuştum...

• Evet

• Hayır

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Öğretim Tasarımına Yakın Bakış

Bütün öğretim sistemlerinin geliştirme evrelerini
içinde barındıran bir şemsiye
Bu şemsiyenin altında analiz, tasarım, geliştirme,
uygulama ve değerlendirme süreçleri

Öğretimin kalitesini sağlamak için, öğrenme ve
öğretim kuramlarından yararlanılarak ilerleyen

sistematik bir geliştirme süreci

Geliştirme, uygulama, değerlendirme ve
durumların sürdürülebilirliğini sağlamak için
büyük/küçük konu alanlarında ve tüm karmaşıklık
düzeylerinde öğrenmeyi desteklemede ayrıntılı
bir biçimde tasarım yapma bilimi

ÖĞRETİM TASARIMI

Bilim

Sistem Yaklaşımı

Süreç

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Öğretim Tasarımının Ögeleri

13

ÖGELER

KİM?

ÖĞRETİM TASARIMI

NE?

NASIL?

NE OLDU?

ÖĞRENEN
ÖZELLİKLERİ

HEDEF/ İÇERİK

ÖĞRENME
ETKİNLİĞİ
DEĞERLENDİRME

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

ADDIE Öğretim Tasarım Modeli Aşamaları

14

UYGULAMA

Zaman çizelgesi yapma

Bütçeyi hazırlama
Ortam düzenleme

Eğiticileri gözden geçirme

ANALİZ

Gereksinimleri saptama
Hedef kitleyi inceleme
Kurumsal çözümleme

Eğitim önceliklerini belirleme

GELİŞTİRME

Ders planlarını geliştirme
Eğitici kılavuzu hazırlama

Görsel-işitsel materyalleri üretme

TASARIM

Amaçları yazma

İçeriği seçme ve düzenleme

Stratejileri geliştirme

Ölçme araçlarını hazırlama

DEĞERLENDİRME

Ara değerlendirme

Hata ve eksikleri giderme

Son değerlendirme

Gelecek için kestirimler

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Tasarım Aşamasında Odaklanılan Unsurlar

21.02.2023

Öğretim Teknolojileri

15

Motivasyon

İçerik
Geri

Bildirim

Ölçme

Değerlendirme

Görsellik
Yöntem
Strateji

Tasarım

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Öğretim Materyallerinin Seçimi, Tasarımı ve Geliştirilmesi

16

Öğretim Hedefleri

Öğrenen Özellikleri

Araç-gereç
Özellikleri

Kısıtlamalar

Öğretmenin tutum,

becerisi vb.

Yöntem Seçimi

Materyal Seçimi

Öğretim Ortamı

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

21. yy Bilgi Toplumu

Bilgiye ulaşabilen

Bilgiyi uyarlayıp yenisini katan

Bilgiyi yayan

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Güçlü toplumun bireyleri

18

Gelişime ve değişime uyum,

sürekli kendini yenileme

İleri teknolojilere aşina, dijital

okuryazar

Kendi uzmanlık alanında

derinleşme, bilgi üretme ve

paylaşma

En az 1 yabancı dil,

ekip çalışması, disiplinler arası

çalışma

Teknoloji

Alan uzmanlığı

Kişisel özellikler

Bilgi toplumunda insan nitelikleri

KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ
Kazım Karabekir Faculty of Education

Kaynaklar

•AECT. (2008). Definition. In A. Januszewski & M. Molenda (Eds.), Educational Technology: A Definition With Commentary. New York: Lawrence Erlbaum.
•Akkoyunlu, B., Altun, A., & Soylu, M. Y. (2008). Öğretim Tasarımı. Maya Akademi Yayın Dağıtım.
•Chen, E. H. L. (2004). A review of learning theories from visual literacy. Journal of Educational Computing, Design & Online Learning, 5, 1-8.
•Çakır, H., & Karataş, S. (2012). Öğretim sistemleri geliştirilmesi sürecine bir bakiş. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 2(1), 19-35.
•Driscoll, M. P. (2000). Psychology of learning for instruction. Boston: Ally & Bacon.
•Ely, D. P. (1963). The changing role of the audio visual process: A definition and glossary of related terms. AudiovisualCommunicationReview, 11(1), Supplement 6.
•Fer, S. (2009). Öğretim tasarımı. Ankara: Anı Yayıncılık.
•Heinich, R., Molenda, M., & Russell, J. D.(1993). Instructional media and the new technologies of instruction. New York, NY: Macmillan Publishing Company.
•Kemp, J.E., Morrison, G.R., & Ross, S.M. (1994). Designing effective instruction. New York: Macmillan.
•Lohr, L. (2003). Creating graphics for learning and performance: Lessons in visual literacy. New Jersey: Upper Saddle River.
•Mager, R. F. (1984). Preparing instructional objectives, (2nd ed.), Belmont, CA: David S. Lake.
•Molenda, M., Pershing, J. A. ve Reigeluth, C. M. (1996). Designing instructional systems. In R. Craig (Ed.), The ASTD Training and Development Handbook (4 ed.). New York:McGraw-Hill.
•Molenda, M.,&Bichelmeyer B. (2005). Issues and trends in instructional technology: Slow growth as economy recovers. M. Orey (Ed.), Educational media and technology yearbook 2005
içinde(ss. 3-29). Englewood, CO: Libraries Unlimited.
•Morrison, G. R., Ross, S. M. ve Kemp, J. E. (2001). Designing effective instruction, 3rd edition. New York, NY: John Wiley & Sons Inc.
•Ocak, M. A. (2011). Öğretim tasarımı. Ankara: Anı yayıncılık.
•Reigeluth, C. M. (1999). What is instructional design theory and how is it changing? In C. M. Reigeluth (Ed.), Instructional-Design Theories and Models (Vol. 2). Hillsdale, NJ:
Lawrence-Erlbaum Associates.
•Reigeluth, C. M., & Carr-Chellman, A. A. (Eds.). (2009). Instructional-design theories and models, volume III: Building a common knowledge base (Vol. 3). Routledge.
•Reiser, R. A. (2007). A history of instructional design and technology. R. A. Reiser & J. V. Dempsey (Eds.), Trends and issues in instructional design and technology içinde (ss. 26- 45). Saddle
River, NJ: PearsonEducation.
•Saettler, P. (1990). The evolution of American educational technology. Englewood, Colorado: Libraries Unlimited, Inc.
•Seels, B. B., &Richey, R. C. (1994). Instructional technology: The definition and domains of the field. Washington, DC: Association for Educational Communications and Technology.
•Seels, B., & Glasgow, Z. (1998). Making instructional design decisions. Merrill.
•Seferoğlu, S. S. (2006). Öğretim Teknolojileri Ve Materyal Tasarımı. Ankara: Pegem Yayıncılık.
•Smaldino, S. E., Lowther, D. L., & Russell, J. D. (2008). Instructional Technology and Media for Learning. Upper Saddle River, NJ: Pearson.
•Shaver, B. (2011). Moving the eye through 2-D design: A visual primer. Chicago, USA: Intellect Books.
•Şimşek, A. (2014). Öğretim Tasarımı. Ankara: Nobel Yayıncılık.
•Williams, R. (2004). Te Non-Designer’s Design Book. Berkeley: Peachpit.
•Yalın, H. İ. (2006). Öğretim Teknolojileri Ve Materyal Geliştirme. Ankara: Nobel.

21.02.2023

Öğretim Teknolojileri

20