ภัยพิบัติทางธรรมชาติ

​สินามิ

TSUNAMI

​สึนามิคืออะไร

​สึนามิ คือ คลื่นที่เกิดจากแผ่นดินไหวและภูเขาไฟปะทุรุนแรงใต้มหาสมุทร และเคลื่อนที่ด้วยความเร็ว 500 - 700 กิโลเมตรต่อชั่วโมง หรือมากกว่าเข้าสู่ชายฝั่ง ทำให้คลื่นมีอำนาจการทำลายสูงต่อชีวิต อาคารที่อยู่อาศัย และทรัพย์สิน

กระบวนการเกิดสึนามิ

• ​เกิดแผ่นดินไหวหรือภูเขาไฟปะทุใต้มหาสมุทรอย่างรุนแรง ทำให้น้ำทะเลกระเพื่อมตัวขึ้นสู่ผิวน้ำ

• ขณะที่อยู่ในทะเล คลื่นมีความสูงน้อยกว่า 1 เมตร แต่มีความยาวคลื่นประมาณ 100 - 200 กิโลเมตร

• คลื่นเคลื่อนตัวเข้าสู่ชายฝั่งด้วยความเร็วมากกว่า 700 กิโลเมตรต่อชั่วโมง และเมื่อเข้าใกล้ชายฝั่ง คลื่นอาจจะสูงมากกว่า 10 เมตร คล้ายกำแพงน้ำซัดเข้าชายฝั่งด้วยความเร็ว

ประเภทของสึนามิ

​ประเภทของสึนามิ สึนามิแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่

1. สึนามิระยะใกล้ หรือสึนามิท้องถิ่น (local tsunami) เป็นสึนามิที่มีแหล่งกำเนิดอยู่ใกลัชายฝั่ง คลื่นจะใช้ระยะเวลาเดลื่อนที่เข้าสู่ชายฝั่งประมาณ 30-60 นาที

2. สึนามิระยะไกล (distant tsunami) มีแหล่งกำเนิดสึนามิอยู่ห่างไกลจากชายฝั่งที่ได้รับผลกระทบ คลื่นจะใช้เวลาในการเดินทางเคลื่อนที่ถึงชายฝั่ง 4 - 8 ชั่วโมง หรือมากกว่า

สาเหตุการเกิดสึนามิ

1. แผ่นดินไหวใต้ทะเล หรือมหาสมุทรอย่างรุนแรง มักเกิดจากการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลก ทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนจากศูนย์กลางแผ่นดินไหวจนน้ำกระเพื่อมขึ้นสู่ผิวน้ำและทำให้เกิดสึนามิตามมา

2. เกาะภูเขาไฟปะทุหรือภูเขาไฟใต้ทะเลปะทุอย่างรุนแรง ทำให้เกิดการสั่นสะเทือนและแรงผลักดันน้ำทะเลขึ้นสู่ผิวน้ำจนเกิดสึนามิตามมา

3. แผ่นดินถล่มขนาดใหญ่ใต้ทะเล โดยเฉพาะบริเวณรอยต่อของไหล่ทวีปกับที่ลาดทวีป การเกิดดินถล่มที่รุนแรงทำให้กองดินทรายไหลลงสู่ที่ลาดทวีปอย่างรวดเร็วจนน้ำปั่นป่วนและเกิดเป็นสึนามิตามมา

4. อุกกาบาดขนาดใหญ่ตกในทะเล เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดสึนามิได้ แม้จะมีโอกาสการเกิดไม่มากนัก

​สาเหตุการเกิดสึนามิ ที่สำคัญ มีดังนี้

การกระจายการเกิดสึนามิ

​จากแผนที่ พื้นที่ชายฝั่งทะเลที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดสึนามิ เช่น ชายฝั่งของประเทศในมหาสมุทรแปซิฟิก ซึ่งมีระดับความเสี่ยงตั้งแต่เสี่ยงมาก พบตามชายฝั่งประเทศรอบวงแหวนแห่งไฟแปซิฟิก เสี่ยงปานกลาง เช่น ชายฝั่งประเทศออสเตรเลียและแอฟริกา และเสี่ยงน้อย เช่น ชายฝั่งด้านตะวันออกของทวีปอเมริกาเหนือ ทวีปอเมริกาใต้ และตอนใต้ของทวีปแอฟริกา โดยสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดสึนามิ คือ แผ่นดินไหวและการปะทุของภูเขาไฟใต้มหาสมุทรอย่างรุนแรง มักเกิดขึ้นตามรอยต่อของแผ่นเปลือกโลกในมหาสมุทร

​ภัยต่างๆ ที่เกิดจากสึนามิ

​1. เกิดความเสียหายแก่ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เช่น ปะการัง หรือป๋าชายเลนที่ถูกคลื่นซัดจนหักโค่น หรือหลุดลอยไปกับมวลน้ำ เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิประเทศชายฝั่งทะเล ทั้งชายฝั่งทะเลที่ถูกทำลายและมีการทับถมสร้างแนวชายฝั่งใหม่

2. ทำให้น้ำทะเลท่วมเข้าไปในชายฝั่งทะเล ส่งผลให้น้ำเค็มเข้าไปผสมในแหล่งน้ำจืด

3. ทำลายอาคาร สิ่งก่อสร้างที่มีโครงสร้างไม่มั่นคงแข็งแรงจำนวนมาก ตลอดจนระบบสาธารณูปโภคต่าง ๆ ก่อให้เกิดความเสียหายทางเศรษฐกิจอย่างมหาศาล

4. เกิดการสูญเสียชีวิตของมนุษย์ สัตว์เลี้ยง และสัตว์ป่าจำนวนมาก

​เหตุการณ์สึนามิที่รุนแรง

​เหตุการณ์ สึนามิในประเทศญี่ปุ่น พ.ศ. 2554

สาเหตุ : ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2554 เกิดการสั่นสะเทือนอย่างรุนแรงจากแผ่นดินไหว ขนาด 8.9 ศูนย์กลางแผ่นดินไหวอยู่ในมหาสมุทรแปซิฟิกห่างจากชายฝั่งเกาะฮนชูประมาณ 150 กิโลเมตร เป็นผลทำให้เกิดสึนามิซัตเข้าสู่ชายฝั่งเขตอิวะเตะ มิยะงิ และฟุกุชิมะ ด้วยความสูงถึง 38.9 เมตร

ผลกระทบ : ทำให้บ้านเรือนพังพินาศ มีผู้เสียชีวิตกว่า 15,000 คน สูญหายกว่า 8,000 คน และ บาดเจ็บกว่า 5,000 คน และยังทำให้โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะไตอิชิ เกิดการรั่วไหลของกัมมันตรังสีทำให้ทางการต้องเร่งอพยพผู้คนในรัศมี 20 -30 กิโลเมตร ออกจากพื้นที่ ความเสียหายทางเศรษฐกิจคิดเป็นมูลค่ามากถึง 16 - 25 ล้านล้านเยน

​การป้องกันภัยจากสึนามิ

​1. ศึกษาความรู้เรื่องภัยพิบัติจากแผ่นดินไหวและสึนามิ สัญญาณเตือนภัย ลีนามิ รวมถึงติดตามข่าวสารอย่างใกล้ชิด

2. ฝึกซ้อมรับภัยสึนามิวางแผนการอพยพผู้คนเตรียมที่พักอาศัยชั่วคราว

3. หลีกเลี่ยงการก่อสร้างใกล้ชายฝั่งทะเลในเขตที่มีความเสี่ยงภัยจากสึนามิสูง