11J_Bài 10

Bài 10. Thiên nhiên nhiệt
đới ẩm gió mùa (tiếp)

GV ĐỖ THỊ HUỆ

Nội dung chính

• 1. Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa

a.

Tính chất nhiệt đới

b.

Tính chất ẩm

c.

Tính chất gió mùa

• 2. Các thành phần tự nhiên khác

a.

Địa hình

b.

Sông ngòi

c.

Đất

d.

Sinh vật.

• 3. Ảnh hưởng của thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa đến hoạt động SX và đời sống (HS tự học)

2. Các thành phần tự nhiên khác

a. Địa hình nhiệt đới ẩm gió mùa

Multiple Choice

Biểu hiện của địa hình nhiệt đới ẩm gió mùa của nước ta là

• miền núi có độ dốc lớn

• có nhiều đồng bằng rộng

• có nhiều cao nguyên lớn

• quá trình xâm thực, bồi tụ

Multiple Choice

Địa hình đồi núi nước ta bị xâm thực mạnh chủ yếu là do

• mưa lớn theo mùa

• lớp phủ rừng bị tàn phá mạnh

• địa hình đồi núi dốc

• tầng phong hóa dày và bở

Multiple Choice

Hệ quả của quá trình xâm thực, bào mòn mạnh mẽ ở miền núi là sự

• bồi tụ, mở rộng đồng bằng hạ lưu sông

• hình thành các đồng bằng giữa núi

• hình thành các vùng đồi núi thấp

• hình thành các bán bình nguyên xen đồi

2. Các thành phần tự nhiên khác

a. Địa hình nhiệt đới ẩm gió mùa

Xâm thực – bồi tụ là quá trình hình thành và biến đổi địa hình nước ta:

1- Xâm thực mạnh ở miền đồi núi:

+ Trên sườn dốc, mất lớp phủ TV: đất bị xói mòn, rửa trôi, đất trượt, đá lở.

+ Hình thành địa hình cacxto ở vùng núi đá vôi.

+ Các vùng thềm phù sa cổ bị chia cắt thành các đồi thấp xen các thung lũng rộng.

2- Bồi tụ nhanh ở đồng bằng hạ lưu sông:

+ Đây là hệ quả của quá trình xâm thực, bào mòn ở đồi núi..

+ Đồng bằng châu thổ sông Hồng mở rộng về phía Đông Nam.

+ ĐBSCL mở rộng về phía Tây nam.

2. Các thành phần tự nhiên khác

b. Sông ngòi

Multiple Choice

Sông ngòi nước ta KHÔNG có đặc điểm nào sau đây?

• Mạng lưới dày đặc

• Chủ yếu là sông lớn

• Nhiều nước, giàu phù sa

• Chế độ nước theo mùa.

2. Các thành phần tự nhiên khác

b. Sông ngòi

Có 4 biểu hiện:

1- Mạng lưới sông ngòi dày đặc nhưng phần lớn là sông nhỏ, ngắn và dốc

2- Sông ngòi nhiều nước, giàu phù sa

3- Chế độ nước theo mùa

4- Chế độ dòng chảy diễn biến thất thường.

Multiple Choice

Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc do

• địa hình nhiều đồi núi , mưa lớn

• lượng mưa lớn, có các đồng bằng rộng

• có các đồng bằng rộng, đồi núi dốc

• đồi núi dốc, lớp phủ thực vật bị phá hủy nhiều

Multiple Choice

Sông ngòi nước ta nhiều nước là do

• lượng mưa lớn và nước từ ngoài lãnh thổ vào

• nước chảy từ bên ngoài vào và nước ngầm phong phú

• nước ngầm phong phú và có nhiều sông lớn.

• có nhiều sông lớn và mưa theo mùa

b. Sông ngòi nhiệt đới ẩm gió mùa

Đặc điểm

Giải thích

1- Mạng lưới sông ngòi dày đặc nhưng phần lớn
là sông nhỏ, ngắn và dốc

+ Mạng lưới dày đặc: 2360 sông dài trên 10

km, cứ 20 km bờ biển có 1 cửa sông.

+ Nhiều sông nhưng phần lớn là sông nhỏ.

-Do KH nhiệt đới ẩm gió mùa, mưa nhiều +
địa hình ¾ đồi núi.

-Do địa hình hẹp ngang + nhiều nơi núi ăn ra
sát biển.

2- Sông ngòi nhiều nước, giàu phù sa:

+ Tổng lượng nước: 839 tỉ m3/năm (60% bắt

nguồn từ bên ngoài lãnh thổ).

+ Tổng lượng phù sa hàng năm lớn: khoảng

200 triệu tấn (lớn nhất hệ sông Hồng).

-Nhiều nước: KH có lượng mưa lớn + một số
phần lớn chảy bên ngoài lãnh thổ.

-Nhiều phù sa: Mưa lớn theo mùa + nhiều
đồi núi + lớp phủ TV bị phá hủy nhiều.

3- Chế độ nước theo mùa:

+ mùa lũ = mùa mưa; mùa cạn = mùa khô.
+ Mùa lũ khác nhau giữa các vùng.

-Do chế độ mưa phân mùa.

-Do mùa mưa khác nhau giữa các vùng lãnh
thổ.

4- Chế độ dòng chảy diễn biến thất thường.

Do chế độ mưa thất thường.

2. Các thành phần tự nhiên khác

c. Đất

Multiple Choice

Loại đất chính ở vùng đồi núi nước ta là đất

• đá ong

• feralit

• phù sa

• badan

Multiple Choice

Đất feralit là loại đất chính ở nước ta vì nước ta

• có diện tích đồi núi lớn

• có khí hậu nhiệt đới ẩm

• chủ yếu là đồi núi thấp

• khí hậu có hai mùa mưa và khô.

Multiple Choice

Nguyên nhân làm cho đất đai ở nước ta dễ bị suy thoái là

• khí hậu nhiệt ẩm cao, mưa mùa, địa hình nhiều đồi núi thấp

• khí hậu nhiệt ẩm cao; mưa mùa; địa hình nhiều đồi núi

• mưa theo mùa; xói mòn nhiều; địa hình nhiều đồi núi

• địa hình nhiều đồi núi; mưa lớn tập trung theo mùa

2. Các thành phần tự nhiên khác

c. Đất

• Quá trình feralit là quá trình hình thành đất đặc trưng cho vùng KH nhiệt đới ẩm:

* Trong điều kiện nhiệt, ẩm cao => phong hóa mạnh => tầng đất dày.

* Mưa nhiều => rửa trôi các chất bado dễ tan (Ca2+, Mg2+, K+) làm đất chua,

đồng thời có sự tích tụ ôxit sắt ((Fe2O3) và oxit nhôm (Al2O3) => đất màu đỏ vàng.

• Quá trình feralit diễn ra mạnh ở các vùng đồi núi thấp trên đá mẹ axit / địa hình nước ta

chủ yếu là đồi núi thấp nên đất feralit là đất chính ở vùng đồi núi của nước ta.

2. Các thành phần tự nhiên khác

d. Sinh vật

Multiple Choice

Rừng nguyên sinh đặc trưng cho khí hậu nóng ẩm là

• rừng nhiệt đới gió mùa thường xanh

• rừng rậm nhiệt đới ẩm lá rộng thường xanh

• rừng nhiệt đới gió mùa nửa rụng lá

• rừng thưa nhiệt đới khô và xavan

2. Các thành phần tự nhiên khác

d. Sinh vật
• Hệ sinh thái:
- HST rừng nguyên sinh đặc trưng cho KH nóng ẩm là rừng rậm NĐ ẩm lá rộng thường
xanh.
- HST rừng thứ sinh: HST rừng nhiệt đới gió mùa (rừng thường xanh, rừng gió mùa nửa
rụng lá, rừng thưa khô rụng lá, xa van, bụi gai nhiệt đới).
• Thành phần loài: Nhiệt đới chiếm ưu thế (cây họ đậu, vang, dâu tằm, dầu, chim, thú nhiệt đới).
• Cảnh quan : HST rừng nhiệt đới gió mùa phát triển trên đất feralit.

Multiple Choice

Phát biểu nào sau đây KHÔNG đúng khi nói về sinh vật nước ta?

• Hiện nay rừng nguyên sinh còn lại rất ít

• Phổ biến hiện nay là rừng thứ sinh

• Thành phần loài nhiệt đới chiếm ưu thế

• Không có các loài cận nhiệt và ôn đới

Multiple Choice

Cảnh quan tiêu biểu cho thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa ở nước ta là hệ sinh thái rừng

• nhiệt đới ẩm gió mùa trên đất feralit

• ngập mặn ven biển trên đất mặn

• gió mùa thường xanh trên đá vôi

• thưa khô rụng lá trên đất badan