Güneş Sistemi ve Ötesi (Uzay Teknolojileri)

​GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ: UZAY BİLMECESİ

* UZAY TEKNOLOJİLERİ

​FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENİ:

Sümeyra ORUÇ

​UZAY TEKNOLOJİLERİ

​Galileo'nun teleskobuyla baktığı günden bugüne daha güçlü teleskoplarla ve farklı metotlarda uzay incelenmiştir. Her geçen gün yeni ipuçlarına rastlanarak gelişmiş teknolojilerle takip edilmiştir.

​Uzay çalışmaları için teleskoplar ve uzay araçları üretilmiştir. Yeryüzünde yapılan çalışmaların uzayda da yapılması için uzay sondaları, uzay mekiği, yapay uydular ve bunların yerden fırlatmasını sağlayan roketler

kullanılmıştır.

​Uzay mekiği yeniden kullanılabilen ve büyük uyduları taşıyabilen araçtır.

​Uzay sondası bir gezegeni ya da bir gök cismini incelemek için gönderilen uzay aracıdır.

​Yapay uydular bilimsel araştırmalarda, hava durumu tahmin edilmesinde, haberleşme ve navigasyon gibi birçok alanda kullanılmıştır.

​Yapay uydular 1985 yılında TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü; uzay araştırmaları, elektronik ve yazılım alanında faaliyet göstermiştir.

​TÜBİTAK UZAY, 2001 yılında başlattığı BİLSAT projesi ile uydu teknolojileri alanına adım atmıştır. 27 Eylül 2003 tarihinde fırlatılan BİLSAT, ülkemizin ilk gözlem uydusu olma özelliğini taşımaktadır.

​BİLSAT uydusunda edinilen deneyimlerle 2011 yılında da RASAT Projesi ile ilk milli uydu tasarım ve üretim faaliyetleri gerçekleştirmiştir. RASAT Uydusu 2011 yılında uzaya fırlatılmıştır.

Yüksek çözünürlüklü özelliği bulunan GÖKTÜRK-2 Uydusu 2012 yılında uzaya fırlatılmış ve askeri alanda Türk Silahlı Kuvvetler ile kamu ve kuruluşlarda görüntü amacıyla kullanılmıştır.

​Haberleşmede de Türksat-3A, Türksat-4A ve Türksat-4B uyduları; keşif ve gözlemlerle de Göktürk-1 uydusu kullanılmıştır.

​UZAY KİRLİLİĞİ

​Gezegenlerin etrafında belli bir yörüngede dolanan cisimlere UYDU denir.

Dünyanın çevresinde değişik yörüngelerde dolanan ve artık herhangi bir işlevi olmayan insan yapımı cisimlerin tümüne UZAY KİRLİLİĞİ denir.

​TELESKOP

​Teleskop; gök cisimlerinden gelen ışınları toplayıp odaklayarak onların gözlemlenebileceği görüntüler elde edilmesini sağlayan bir araçtır.

​İlk gökyüzüne teleskop tutan kişi Galileo'dur.

​Teleskoplar daha büyük ve parlak görünmesine göre 5'e ayrılır:

1. Optik Teleskoplar

2. Radyo Teleskopları

3. X-Işını Teleskopları

4. Kızılötesi Işını Teleskopları

5. Işınları Teleskopları

Işık kirliliğinden dolayı gözlemevini şehirden uzak yerlere kurulmaktadır. Ülkemizde en büyük gözlemevi TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi Antalya Toros Dağları üzerinde kurulmuştur ve 5 Eylül 1997'den itibaren üniversitelere teleskop hizmeti vermeye

başladı.

Multiple Choice

1. İçinde astronot bulunmaz.

2. Gök cisimlere ya da uzay boşluğuna gönderilir.

3. Gönderildiği yerde dolaşarak bilimsel veriler toplar.

Yukarıda verilen bilgilere göre uzay araştırmalarında kullanılan hangi araçtan söz edilmektedir?

• Uzay Roketi

• Uzay Sondası

• Uzay İstasyonu

• Yapay Uydu

Multiple Choice

Uzay teleskoplarının, yer tabanlı teleskoplara göre sahip olduğu avantajlar ile ilgili,

1. Çok daha ucuzdur.

2. Işık kirliliğinden etkilenmez.

3. Daha net görüntüler oluşturur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

• Yalnız 1

• 1 ve 3

• 2 ve 3

• 1, 2 ve 3

Multiple Choice

Aşağıdaki cisimlerden hangisi görselde yer alan olaya neden olmaz?

• Meteor Parçaları

• Bozulan Yapay Uydular

• Yakıt Tankları

• Uzay Araçlarına Sahip Parçalar

Fill in the Blanks

Yüksek çözünürlüklü özelliğe sahip olan Türk Silahlı Kuvvetler için kamu ve kuruluş amaçlı görüntü elde etmek için uzaya fırlatılan yapay uydumuzun adı nedir?

Fill in the Blanks

Ülkemizde Toros Dağları üzerinde kurulan en gelişmiş rasathane (gözlemevi) hangi şehrimizde yer almaktadır?