TOPIK 2 KONKRIT

BAHAN BINAAN
BANGUNAN

STS 10042

TOPIK 2.0 KONKRIT

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

HASIL PEMBELAJARAN

► Mengenali konkrit

► Mengetahui bahan dan komposisi di dalam konkrit dan

nisbah campurannya

► Mengenalpasti jenis-jenis konkrit yang digunakan dalam

industri pembinaan

► Mengenalpasti jenis-jenis tetulang di dalam konkrit

► Menerangkan lukisan struktur konkrit bertetulang

SPS 2063 BAHAN DAN BINAAN 2 (9 DISEMBER 2013)

2.1 PENGENALAN

► KONKRIT

merupakan

sejenis

bahan

komposit yang sering digunakan dalam
industri pembinaan

► Terdiri daripada bancuhan simen, batu

baur kasar, batu baur halus,

air dan

kadangkala bahan tambah

► Digaul mengikut kadar campuran tertentu

yang telah ditetapkan untuk membentuk
sesuatu struktur bangunan.

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

2.2. BAHAN & KOMPOSISI KONKRIT

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

SIMEN

BATU
BAUR

AIR

2.2.1 SIMEN

▪
Simen yang biasa digunakan ialah simen
portland biasa

▪
Simen bertindak balas dengan air dan
menjadi konkrit

▪
Dibuat dari tanah liat dan batu kapur

▪
Campuran ini dinamakan batu hangus.
Batu hangus ini dikisar halus dengan
sedikit campuran gypsum untuk menjadi
simen.

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

2.2.1 SIMEN

Contoh simen lain:

•
Simen putih (untuk kemasan)

•
Simen berwarna (digunakan dalam
kerja-kerja hiasan pada sambungan
bata)

•
Simen cepat mengeras (dibuat lebih
halus

dari

simen-simen

yang

lain

untuk mendapatkan kekuatan yang
maksimum)

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

2.2.2 KONKRIT

▪
Pasir dan serpihan batu adalah batu baur
yang digunakan dalam bancuhan konkrit.

▪
Ia dibahagikan kepada dua kumpulan:

► Batu baur halus atau pasir: Batu baur

yang saiznya tidak melebihi 5mm. Ia boleh
didapati dari pasir lombong, kuari atau
sungai.

► Batu baur kasar: Saiznya antara 5 – 50

mm. Ia biasanya diperolehi dari kuari.

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

2.2.3 AIR

Tiga (3) peranan air dalam kerja-kerja konkrit:

▪ Air menyebarkan simen supaya tiap-tiap butir batu diliputi

dengan rapat.

▪ Air memudahkan kerja pada bancuhan konkrit.

▪ Air bertindak sebagai agen tindak balas kimia untuk mengikat

semua batu dalam bancuhan konkrit.

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

NISBAH CAMPURAN

NISBAH

BANCUHAN
KEGUNAAN

1:11/2:3

Konkrit tegas dahulu, tangki air dll.

1:2:4

Konkrit tetulang bagi tiang, rasuk dll.

1:3:6

Lantai, konkrit struktur dll.

1:5:10
Tapak tembok dalam peparit bagi tanah keras,
tapak konkrit di bawah lantai gantung.

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

1

3

6

Simen

Pasir

Batu Baur

2.3 JENIS – JENIS KONKRIT

► Konkrit In-situ

► Konkrit Siap Tuang

► Konkrit Pra-tegasan

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

2.3.1 KONKRIT IN-SITU

▪
Konkrit

In-situ

adalah suatu proses

pembinaan

komponen

konkrit

bagi

sesebuah

bangunan

seperti

tiang,dinding,lantai dan rasuk yang dibuat
di tapak bina.

▪
Bancuhan

boleh

dibuat

menggunakan

tangan(tenaga manusia), mesin atau di
loji.

▪
Terbahagi kepada 2:

•
Konkrit padu,

•
Konkrit bertetulang.

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

2.3.1 KONKRIT IN-SITU

Konkrit padu:

► Ditempatkan terus ke acuan & tidak mengandungi tetulang,

► Kekuatan dari segi tekanan bukan kekuatan tegangan,

► Sesuai untuk binaan lantai di atas tanah dan tapak tembok,

► Nisbah bancuhan yang digunakan 1:2:4

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

2.3.1 KONKRIT IN-SITU

Konkrit bertetulang:

► Mempunyai tetulang di dalam jasadnya

► Meningkatkan kekuatan tegangan & mampatan konkrit

► Boleh dibentuk

mengikut bentuk-bentuk yang berbeza, saiz yang berubah-

ubah,

► Digunakan untuk membina struktur konkrit seperti bangunan, jambatan,

tembok penahan, tiang, dinding, tapak & cerucuk.

► 2 jenis tetulang konkrit:

⮚Bentuk bar : bar keluli lembut, bar tetulang tegasan tinggi berpintal, bar tetulang tegasan tinggi buatan sejuk.

⮚Bentuk jaring : tetulang jejaring dawai heksagon, tetulang jejaring dawai terkimpal & tetulang rangka.

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

2.3.2 KONKRIT SIAP TUANG
(PRECAST CONCRETE)

▪
Dituang dahulu dalam acuan & diawet di tapak bina/di kilang,

▪
Lebih dikenali sebagai teknologi pasang siap,

▪
Didatangkan dalam 2 unit:

•
Unit kemudahan seperti dinding pembahagi & pelapisan (cladding),

•
Unit struktur seperti dinding galas beban, tiang, alang, rasuk, lantai &
tangga.

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

2.3.2 KONKRIT SIAP TUANG
(PRECAST CONCRETE)

KEBAIKAN

►
Mutunya terjaga & boleh dihasilkan
secara besar-besaran

►
Kerja

pembinaan

lebih

cepat-

kesilapan boleh dikesan lebih awal

►
Kerja acuan, bancuhan, penempatan
& pengawetan di bawah pengawasan
& kawalan kilang

►
Pengurangan kos dalam membentuk
& membina acuan

►
Kerja pembinaan tidak terganggu oleh
faktor cuaca

►
Kerja dilakukan oleh pekerja mahir &
separuh mahir

KEBURUKAN

►
Unit

boleh

rosak

jika

dikendalikan

oleh pekerja kurang mahir dan teliti

►
Kerja

penyambungan

setiap

unit

mahal & rumit

►
Memerlukan

ruang

untuk

penyimpanan unit-unit

►
Struktur

bangunan

tidak

boleh

diubahsuai

dari

segi

rekabentuk

sesuka hati

►
Memerlukan jentera pengankutan

►
Kerja penyambungan yang teliti dari
aspek

tidak

telus

air,

pengaratan,

cuaca dan cara pembinaan

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

2.3.3 KONKRIT PRA-TEGASAN

► Mewujudkan tegasan tekanan dalam

konkrit

untuk

menentang

tegasan

tegangan

akibat

beban

yang

ditanggung,

► Ini dapat mengurangkan saiz konkrit &

tetulang digunakan,

► Tegas dahulu-menarik /menegangkan

dawai-dawai keluli tegangan tinggi &
tetulang

keluli

menggunakan

jek

hidraulik,

► Mengurangkan penggunaan tetulang

antara 50 – 75% berbanding konkrit
tetulang.

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

2.3.3 KONKRIT PRA-TEGASAN

Kebaikan konkrit tegas dahulu berbanding
konkrit tetulang:

•
Jumlah

berat

keluli

tetulang

untuk

konkrit

tegas

dahulu

hanya

1/5

daripada konkrit tetulang biasa.

•
Kuantiti

konkrit

digunakan

kurang-

mengurangkan berat beban mati

•
Menjimatkan masa pembinaan

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

2.3.3 KONKRIT PRA-TEGASAN

KAEDAH PENEGASAN:

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

TEGAS DAHULU
(pre-tensioning)

TEGAS KEMUDIAN
(post tensioning)

a) Tendon

ditempatkan

mengikut

susunan

yang

ditetapkan

lalu

ditegangkan dan diikatkan kepada
plat tambatan dan jek hidraulik,

b) Acuan

dipasang

mengelilingi

tendon lalu konkrit dituang dan
diawetkan,

c) Setelah

konkrit

mencapai

kekuatan,tendon

dilepaskan

dari

tambatan dan penegang,

d) Tendon

dipotong

sama

rata

dengan

permukaan

kedua-dua

hujung dan dicat dengan cat anti
karat.

a) Tendon diisikan dalam satu tiub

plastik

/logam

lalu

diikatkan

kepada tambatan dan satu lagi di
jek penegang,

b) Acuan dipasang & konkrit dituang

lalu dibiarkan mengeras sehingga
kekuatan diperlukan tercapai,

c) Apabila kekuatan tercapai, kotak

acuan

dibuka

&tendon

ditarik

untuk ditegangkan menggunakan
jek hidraulik,

d) Ruang

disekeliling

tendon

dipenuhkan perekat simen secara
pam tekanan.

2.3.3 KONKRIT PRA-TEGASAN

CIRI-CIRI KONKRIT TEGASAN:

•
Konkrit kualiti kelas 1,

•
Menggunakan simen cepat mengeras supaya
bancuhan cepat keras dan kering,

•
Struktur dapat digunakan lebih awal dan untuk
ini ia diawet menggunakan wap,

•
Pemadatan

dijalankan

menggunakan

mesin

penggetar,

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

2.4 JENIS-JENIS TETULANG DALAM

KONKRIT

► Keluli Lembut (Mild Steel)

► Keluli Bertegasan Tinggi (High Tensile Steel )

Sifat-sifat keluli bar yang akan digunakan untuk tetulang:

- Bebas dari karat, minyak, cat, lumpur, tanah atau bahan-

bahan yang boleh menghalang kekuatan konkrit pada keluli
bar

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

2.4.1 KELULI LEMBUT
(MILD STEEL)

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

▪ Bentuknya bulat dan licin.

▪ Jenis ini mempunyai saiz dan simbol yang tetap (non

standard)

▪ bersimbolkan huruf M,MS MR

2.4.2 KELULI BERTEGASAN TINGGI

(HIGH TENSILE STEEL)

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

▪
Berbentuk bulat dan empat segi

▪
Jenis ini juga mempunyai saiz dan
simbol yang tidak tetap (non standard)

▪
Bersimbolkan

huruf-huruf

dan

tanda

berikut; H, HY, HT.

▪
Bentuk

empat

segi

dikenali

dengan

(square twisted).

2.4.2 KELULI BERTEGASAN TINGGI

(HIGH TENSILE STEEL)

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

Kedua-dua bar ini dicacatkan

(bergerutu/bunga) bagi menyediakan

lekatan yang lebih baik dan

pegangan yang kemas.

2.5 LUKISAN STRUKTUR KONKRIT

BERTETULANG

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

ARAS

RASUK

TIANG

LANTAI

2.5.1 ASAS

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

ASAS PAD

ASAS RAKIT

2.5.1 ASAS

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

ASAS JALUR BIASA

ASAS JALUR TANGGA

2.5.1 ASAS

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

ASAS CERUCUK GALAS HUJUNG

ASAS CERUCUK GESERAN

2.5.2 RASUK

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

Rasuk konkrit

Tetulang keluli

2.5.3 TIANG

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

Tiang konkrit

Tetulang keluli

2.5.4 LANTAI

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

RUMUSAN

Konkrit ialah bahan yang dihasilkan apabila simen,batu baur
halus/pasir, batu baur kasar dan air digaul dan dicampur
mengikut

kadar campuran/nisbah yang tertentu dibiarkan

mengeras

supaya

membentuk

sesuatu

anggota

struktur.

Nisbah bancuhan mestilah mengikut penentuan yang telah
ditetapkan

bagi

menghasilkan

kekuatan

yang

diperlukan.

Kekuatan konkrit bergantung kepada nisbah bancuhannya.

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN

RUJUKAN

► Jahiman bin Badron (2014). Teknologi Binaan

Bangunan, IBS Buku Sdn Bhd, Petaling Jaya, Selangor

► Francis DK Ching, Casandra Adams (2018). Third Edition:

Building Construction Illustrated, John & Wiley & Sons Inc

STS10042 BAHAN BINAAN BANGUNAN