Терракота

Ежелгі Қытай

Тірек сөздер:
Цинь империсы
Хань империясы
Император
Терракота

ЦИНЬ ИМПЕРИЯСЫ

Б.з.д. VIII ғ. Қытай жерінде жүзден аса тәуелсіз мемлекет билік құрды. Олар өзарара соғыс жүргізді. Бұл соғыстың натижесін- де ең қуатты жеті патшалық қана Қытайды билей бастады. Қытай тарихында бұл кезен «соғысушы жеті патшалық» деген атауға ие болды.

Б.з.д. ІІІ ғ. Ин Чженнің басқаруымен Цинь патшалығының үстемдігі арта түсті. Ол қалған алты патшалықты өз қарамағына багындырды. Осылайша б.з.д. 221 ж. Қытай біртұтас мемлекетке біріктірілді. Ин Чжечен император титулына жане Цинь Шихуанди, яғни «тұңғыш Цинь императоры» атағына ие болды. Мемлекеттің астанасы болып Сяньян қаласы жарияланды.

Цинь империясы

Тұңғыш император

Тұғыш император Цинь Шихуанди елде қатал заңдар жариялап, салықтарды көбейтті. Ол өлең шыгаруга және аңыз әңгімелер, айтуға тыйым салды. Оның бұйрығы бойынша, ғылыми және діни кітаптардан басқа барлық кітаптар өртелді.

Императорға қарсы бүлік бастау (императорға қарсы шығу) мен Император Цинь Шихуанди қастандық ұйымдастырудың алдын алу үшін мемлекетті билеуге ақсүйектер отбасыларының мүшелері әкелінді.

Занды сақтамағаны, бұзғаны немесе оған багынбағаны үшін адамдар құлға айналдырылды. Құлдар ең ауыр жұмыстарға: қамалдар құрылысы, каналдар және кен ошағын (кен- металл алынатын тастар, жерлер) (кенді қазатын жер) қазу жұмыстарына жегілді.

Ұлан-байтақ империя облыстарға бөлінді және оларды билеушінің өкілдері басқарды. Оларды император тағайындады. Патша өкілдері салық жинады, тәртіпті бақылады.

Цинь Шихуанди алып құрылыстар, жол тораптары мен суару каналдарын салу үшін мол қаражат жұмсады. Императордың қай жерде екені туралы ешкім хабардар болмауы үшін 37 сарай салынды.

Цинь Шихуанди өзіне қарсы шыққандарды және Конфуцийдің ізбасарларын, бірқатар ойшыл даналарды қатал жазалауға бұйрық берді.

Цинь империясы. Басшысы император Цинь Хуанди. Ол 206 жылы қайтыс болып, билікке өз баласын тағайындайды.

Цинь әулеті
б.з.д 221-206 жылдар

Цинь Хуандидің мұрагерін (наследник) билітен айырды. Енді билікке басқа отбасы келді, Жаңа отбасыдан келген император Лю Бэн енді билік етті.

Хань әулеті
б.з.д 206- б.з 220 жылдар

Хань әулетінің билікке келуі

​Хань Әулеті билігінің басы

Қытайдың тұңғыш императоры 48 жасында кенеттен дүние салады. Оның бастау- ымен құрылған Цинь империясы бар-жоғы 14 жыл өмір сүріп, күйреуге ұшырады.

Император қайтыс болғаннан кейін елде мемлекеттік заңдарды жеңілдету талабын қойған қаланың кедей және ауқатты тұрғындары қатысқан көтеріліс болды. Императордың мұрагері тақтан тайдырылып, Лю Бан жана император болып тағайындалды. Б.з.д. 206 ж. Лю Бан өзін жаңа Хань әулетінің негізін қалаушы деп жариялады.

Викторина!

Multiple Choice

Ең алғашқыда Б.з.д VIII ғ Қытайда қанша мемлекет билік құрды?

• 100 ден аса

• 50

• 10

Multiple Choice

Қытайда 100 мемлекет бір бірімен соғысып жүрді, олардің ішінен қанша ең қуатты мемлекет қалды?

• 5

• 6

• 7

Multiple Choice

221 жылы құрылған Цинь империясының императоры болған адам

• Ин Чженчен (Цинь Шихуанди)

• Лю Бан

• У Дэй

Multiple Choice

Қай жылы Қытай біртұтас мемлекетке бірікті?

• Б.з.д 250 жылы

• Б.з.д 185 жылы

• Б.з.д 221 жылы

Multiple Choice

Цинь Шихуанди қатал заң жариялап, неге тыйым салды?

• Қару жарақ жасауға

• Өлең айту мен, аңыз әңгімелерге

• Мемлекет құруға

Multiple Choice

Цинь Ши Хуанди заңды сақтамағаны, бұзғаны үшін адамдармен не істеді?

• Бостандықтан айырды

• Өлтіріп жазалады

• Құлдыққа қамады

Fill in the Blanks

Цинь Шихуади императордың қай жерде екенің ешкім білмеу үшін не істеді?

Multiple Choice

Чинь Шихуанди қайтыс болғаннан кейін елде не болды?

• Көтеріліс болып, мұрагері биліктер айырылды

• Басқа билеуші келді

• Елде соғыс басталды

Multiple Choice

Жаңа император болып, Цинь Шухандидің орнына император Лю Бан қай жылы билікке келді?

• Б.з.д 206 жылы

• Б.з.д 220 жылы

• Б.з.д 221 жылы

Open Ended

Қаншалықты саған сабақ ұнады?