Қаз миграция

Қазақстандағы халықтың миграциясы.

Миграциялық саясат

Сабақ мақсаты:

9.4.1.3 Қазақстандағы көші-қон үдерістерін талдап, басты
бағыттарын анықтайды
9.4.1.4 көші-қон саясатының өзіндік үлгісін ұсынады

№ 1-топ.Дескриптор

+ -

1Ел тұрғындарының қоныс аудару себептерін айтады
Ел аумағындағы көші-қон ағынын құрайтын көшбасшы
аумақтарды жіктеп, атайды
1990жылдардан бастапқы көші-қон үдерісін түсіндіреді.

ҚМЖ-ның 3-ші кезеңіндегі топтық жұмыс:

Топтық жұмыс:

1-топ. 1.Ел тұрғындарының қоныс аудару себептерін айтыңыздар

Ел тұрғындарының ішкі қоныс аударуының негізгі себептері

Қазіргі уақытта ішкі көші-қонда Қазақстан халқының
белсенділігі байқалады. Негізгі көшіп-қонушылар –
қазақтар.(облысаралық және облысішілік көші-қон).
Басқа этникалық топтардың арасында облысішілік көші-
қон басым болып отыр.

Бұрынғы

тұрғылықты

жеріндегі
қолайсыз
әлеуметтік-
экономикалы

қ жағдай

Қалалардан

қашықта

болуы

Жұмыстың
және тиісті
инфрақұры-

лымның
болмауы

1-топ

1-топ

1990 жылдардан осы кезге дейінгі

көші-қон үдерісі

1-ші кезең: 1991 – 2003 жж.
Қазақстанға келушілер және
Қазақстаннан кеткен жаппай

қозғалыстар, сыртқа ағын басым, теріс

көші-қон сальдосы

2-ші кезең: 2004 – 2011 жж.

Тұрақты иммиграцияның басым болу

жағдайымен ерекшеленеді, көші-

қонның оң сальдосы

3-ші кезең: 2012 жылдан бастап қазіргі

уақытқа дейін.

Тұрақты эмиграцияның басым болу
жағдайымен, аздаған теріс көші-қон

сальдосымен ерекшеленеді.

1-топ

№ 2-топ.Дескриптор

+ -

1Көші қон кезеңдеріндегі миграция сальдосын есептейді.
Оң сальдо мен теріс миграциялық сальдо кезеңдерін
анықтайды, жұмыстарын таныстырады
Репатрианттардың Қазақстан көші-қон үдерісіндегі ролін
түсіндіреді.
Қазақстандағы тарихи кезеңдердегі миграциялық
геоақпараттар айтады.

2-топ.

1.Көші қон кезеңдеріндегі миграция сальдосын есептеңіздер.
Оң сальдо мен теріс миграциялық сальдо кезеңдерін анықтаңыздар.

Аталған кезеңдердегі сыртқы көші-қон көрсеткіштері

кезең

Эмигранттар
(адам)

Иммигрантта
р (адам)

1-ші кезең

1 163 434

3 364 531

2-ші кезең

431 242

332 527

3-ші кезең

115 116

185 724

Есептеңіздер: қай кезеңде оң миграциялық сальдо ,

қай кезеңде теріс миграция сальдосы тән екенін

анықтаңыздар.

2-топ

Эмиграция нәтижесінде халық санындағы азайған мөлшерінің орнын

репатрианттар есебінен (ораламандардың) – тарихи отанына оралған этникалық
қазақтардың санымен толықтырылды. Репатрианттардың негізгі бөлігі –
Өзбекстаннан, Қытайдан, Ресейден, Моңғолиядан келді. Қазақстандағы сыртқы
көші-қонның басты себептері: жастардың шетелде білім алуы-қазақ
жастарының Еуропа, АҚШ-қа кетуі, ұлттардың репатриациялануы-
Қазақстандағы диаспоралардың өз елдеріне көшуі және шетелдегі қазақ
диаспораларының елге келуі, жаһандану, Орта Азиядағы жұмыссыздық –
Қырғызстан мен Өзбекстаннан жұмыс күшінің Қазақстанға келуі.

1.Украина
2.Беларусь
3.Өзбекстан

2-топ

Геоақпарат:

Қазақ диаспорасы 1920-1930

жылдары саяси қуғын-сүргін,
ұжымдастыру, ашаршылық
кезінде қалыптасты. осы
кезеңде көптеген қазақтар
бұрынғы КСРО-ның басқа
республикаларынан және одан
тыс жерлерге (Қытай,
Моңғолия, Иран, Ауғанстан,
Түркия, Пәкістан) кетті.

ХХ ғасырдың 1990 жылдары
Қазақстанда репатриация
(оралмандар) саясаты – басқа
елдердегі этникалық
қазақтардың атамекеніне
оралуы жүргізіле бастады.1991
жылдан бері елге бір
миллионнан астам этникалық
қазақтар келген.

2-топ

№ 3-топ.Дескриптор

+ -

1а.Сыртқы эмигранттар саны бойынша;
Сыртқы иммигранттар саны бойынша көшбасшы аймақтарды
атайды
Қазақстандағы көші-қон үдерісіне байланысты проблемаларды
жіктейді, айтады.

3-топ.

1.а.Сыртқы эмигранттар саны бойынша;
Сыртқы иммигранттар саны бойынша көшбасшы аймақтарды атаңыздар
b.Қазақстандағы көші-қон үдерісіне байланысты проблемаларды
жіктеп, айтыңыздар.

Сыртқы эмигранттар саны бойынша көшбасшы

аймақтар:

Солтүстік Қазақстан,
Қостанай, Қарағанды,
Павлодар, Шығыс
қазақстан облыстары.

3-топ

Сыртқы иммигранттар саны бойынша көшбасшы облыстар:

Атырау, Маңғыстау, Түркістан, Жамбыл, Алматы,

Шығыс Қазақстан, сонымен қатар Алматы,

Шымкент, Нұр-Сұлтан қалалары.

3-топ

Қазақстан Республикасындағы көші-қонға

байланысты проблемалар

Ірі қалалар мен

жекелеген

аумақтардың,
елдің негізінен
оңтүстігінде көп

шоғырлануы

Кәсіби біліктілігі

төмен жұмыс
күшінің көп

болуы

Перспективасы төмен

елді мекендердегі

балалар мен

қарттардың білім

алуы мен денсаулық

сақтау саласына

жоғары шығындар
есебінен бюджетке
түсетін жүктеменің

артуы

Солтүстіктегі

шекаралас

аймақтардағы

«халық

қоныстануының

жойылуы».

Көші-қонға
байланысты

негізгі

мәселелер

Осы мәселелерді шешудегі

Қазақстанның көші-қон саясаты:

3-топ

№ 4-топ.Дескриптор

+

-

1

Қазақстанның көші-қон:
а. саясатын;
b.мақсатын;
с.заңдарды;
d.миграциялық бағдарламаларды таныстырады

4-топ.

1.Қазақстанның көші-қон бағдарламаларды таныстырыңыздар

Қазақстанның көші-қон саясаты

Мемлекеттің көші-қон саясаты – көші-қон

Процестерін реттеу үшін елде қолданылатын
принциптердің, нормалардың және әдістердің
жиынтығы

этникалық репатрианттарды (оралмандарды)

тұрақты түрде тарту.

Ел аумағына халықты біркелкі, тиімді

қоныстандыру

Уақытша - жоғары білікті шетелдік

мамандарды тарту

Негізгі мақсаты:

4-топ

Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін елдің белсенді түрде
әлеуметтік-экономикалық және саяси жағдайының
ерекшеліктеріне сәйкес көші-қон саясатын жүргізе бастады.

1992 жылы маусымда көші-қон процесін заңнамалық тұрғыдан

ретке келтірудің құқықтық негіздерін қамтитын елге көшіп
келушілер туралы заң қабылданды.
1997 жылы желтоқсанда «Халықтың көші-қоны туралы» заң
қабылданды. Заң босқындар мен оралмандардың құқықтық
жағдайына да қамтыды.

2017 жылы Қазақстанда «Қазақстан Республикасының 2017-2021

жылдарға арналған көші-қон саясатының тұжырымдамасы»
қабылданды, онда тіліне, нәсіліне, дініне, жынысына, ұлтына, саяси
сеніміне қарай кемсітуге жол бермейтін нормалар бекітілген.
Тұжырымдама шет елдердегі қазақтарды тарихи отанына
белсендірек келуге ынталандыруы керек

4-топ

Көші-қон саясаты – елдегі көші-қон үдерістерін реттеуге бағытталған

нормалар мен ұстанымдар. Көші-қон саясатының негізінде елде

бірқатар бағдарлама қабылданған:

«Нұрлы көш» бағдарламасы 2008 жылдың 2 желтоқсанында қабылданған.

Бұл этникалық мигранттарды, сәтсіз аудандарда тұратын халықты тиімді
қоныстандыруға бағытталған. Бағдарлама аясында қазақ-репатрианттарына
қаржылай көмектесу, үймен қамтамасыз ету, т.б. көмектер көрсетіледі.

«Серпін – 2050» бағдарламасы еңбек ресурсы көп оңтүстік аудандар
жастарын халқы сирек қоныстанған Солтүстік, Батыс, Шығыс Қазақстанға
қоныстандыруды көздейді. Сондықтан да ЖОО-ға жеңілдіктер
қарастырылған.

«Дипломмен ауылға» – ауылды жерлерге қаладан білікті кадрларды тартуға
бағытталған бағдарлама. Сонымен қатар «Жастар практикасы» оқуды
жаңадан тәмамдаған жастарды жұмыспен қамту, тәжірибе қалыптастыруға
негізделген.

4-топ