1-amaliy mashg'ulot22_13

MAVZU:GAPNING IKKINCHI DARAJALI BO‘LAKLARI

1-AMALIY MASHG‘ULOT

•O‘quv maqsadi: gapning ikkinchi darajali bo‘laklari va ularning turlari; hol, to‘ldiruvchi, aniqlovchi va uning turlari, ikkinchi darajali bo‘laklarning shakily va mazmuniy tuzilishi bo‘yicha bilim, malaka va ko‘nikmalarni mustahkamlash.

•Mashg‘ulot: Amaliy

•Foydalaniladigan jihozlar ro‘yxati: o‘quv qo‘llanma, videoproektor, taqdimot ayollari, tarqatma materiallar, ilmiy-nazariy va metodik nashrlar, badiiy publitsistik asarlar.

•Mashg‘ulot rejasi:

•1. Gapning ikkinchi darajali bo‘laklari va ularning turlari

•2.Hol va uning turlari

•3. To‘ldiruvchi va uning turlari

•4. Aniqlovchi va uning turlari

•5. Ikkinchi darajali bo‘laklarning shakily va mazmuniy tuzilishi

​Mavzuga doir test topshiriqlari ustida ishlash

​

1-topshiriq

Multiple Choice

Qaysi qatordagi gapda murakkab hol ishtirok etmagan?

• U vazifaning muhimligini takror-takror ta’kidladi.
  

• Tevarakda gala-gala chumchuqlar to‘xtovsiz chirqillashadi.
  

• Urush boshlanganda u hali ko'krakdan ajralmagan go‘dak edi
  

• Sharifa bilan Nasiba arazlashganda Durdona ulami yarashtirib qo‘ydi.
  

Multiple Choice

Hollar qaysi so'z turkumlari bilan ifodalanishi mumkin?
1) ravish; 2) kelishik shaklidagi otlar bilan;3) ко ‘makchili otlar bilan; 4)
sifat; 5) son; 6) taqlid so ‘z; 7) undov so ‘z.

• 1, 2, 4,7

• 2,3,5,6

• 1,2,4,5

• 1,2,3,4,5,6,7

Multiple Choice

Ravish holi kesimga qanday yo‘l bilan bog‘lanadi?

• bitishuv va boshqaruv yo‘li bilan
  

• bitishuv yo‘li bilan
  

• boshqaruv yoii bilan
  

• moslashuv yo‘li bilan
  

Multiple Choice

Jo‘nalish kelishigini olgan harakat nomi orqali holning qaysi ma’noviy
guruhi ifodalanadi?

• ravish hol
  

• sabab holi
  

• o‘rin holi
  

• maqsad holi

Multiple Choice

Gap bo‘laklaridan qaysilari belgili va belgisiz qo‘llanishi mumkin?

• ega, kesim, to‘ldiruvchi
  

• sifatlovchi-aniqlovchi, vositali to‘ldiruvchi, hoi
  

• kesim, vositasiz to‘ldiruvchi, qaratqich va sifatlovchi-aniqlovchi
  

• vositasiz to'ldiruvchi, qaratqich aniqlovchi
  

Multiple Choice

Yaxshiga yaxshi nom fe 'lidan ye tar,
Sha ’niga barcha el rahmatlar aytar,
Yomon bag ‘rini tosh aylasa, yaxshi —
Yurak qo ‘ri bilan toshni eritar.
Berilgan matndagi toMdiruvchilami aniqlang

• 2 ta vositali, 2 ta vositasiz to'ldiruvchi
  

• 4 ta vositali, 3 ta vositasiz to'ldiruvchi
  
  

• 3 ta vositali, 3 ta vositasiz to'ldiruvchi
  

• 4 ta vositali, 2 ta vositasiz to'ldiruvchi
  
  

Multiple Choice

Qaysi qatorda to'ldiruvchi otlashgan so'z bilan ifodalanmagan?

• Chaqmoqning yalt-yultidan bola qo‘rqdi.
  

• Yaxshiga yondash, yomondan qoch.
  

• So‘rashdan uyalma, bilmaslikdan uyal.
  

• Beshga uchni qo‘shsak, sakkiz boMadi.
  

Multiple Choice

Qaysi qatordagi gapda aniqlovchi to'ldiruvchiga bog'lanib kelgan?

• Soyning tagidan ko‘m-ko‘k suv oqib turardi.
  

• llg‘or ishchilarga mukofotlar topshirildi.
  

• Bir kishi ariq qaziydi, ming kishi suv ichadi.
  

• Mehnat faxriylari bilan yangi bog‘da uchrashdik
  

Multiple Choice

Qaysi qatordagi gapda qaratqich aniqlovchi belgisiz qo'llangan?

• Biz boy otangizga Yormatning qizini olib bermoqchi edik
  

• Kelganlarning birortasi ham uni tanimas edi.
  

• Qarilari kutadi mehmon, pazandasi yopadi shirmon.
  

• Daryo labida tik turib ko‘klam quchog'ida tovlanayotgan Olmazor
  chiroyiga suqlanardim.
  

Multiple Choice

Qaysi qatordagi gapda to‘ldiruvchi kengaygan birikma bilan
ifodalangan?

• Vodiylarni, tog'larni oshib, Dalalarda yolg‘iz adashib, kelib qoldi
  yurtingga Omon.
  

• Dilshod maktubni xolasiga berib, ko‘chaga chiqib ketdi.
  

• 0 ‘qituvchining pedagogik mahorati u tarbiyalagan shogirdlarning
  bilimdonligi bilan o‘lchanadi.
  

• Taqir-tuquringni yig‘ishtir.
  

​Aniqlovchilarni aniqlang va qaysi so'z turkumi bilan ifodalanganligini yozing

2-topshiriq

3-topshiriq
BERILGAN SAVOLLARGA HA YOKI YO'Q DEB JAVOB BERING!

Multiple Choice

Aniqlovchi harakat holat ma'nosini bildiradi

• HA

• YO'Q

Multiple Choice

To'ldiruvchi belgili va belgisiz ko'rinishlarda shakllanadi.

• HA

• YO'Q

Multiple Choice

Sifatlovchi aniqlovchi predmet belgisini bildirib, qanday?, qanaqa,
nechta, nechanchi? so‘roqlaridan biriga javob bo‘ladi

• HA

• YO'Q

Multiple Choice

Aniqlovchi doimo bo‘lakning bo‘lagi mavqeyida keladi.

• HA

• YO'Q

Multiple Choice

To‘ldiruvchi gap kengaytiruvchisi sanaladi.

• HA

• YO'Q

Multiple Choice

Hol ega kabi gap kesimidagi kesimlik shakllari xususiyatini muayyanlashtiruvchi bo'lak, ya'ni so'z kengaytiruvchisi sanaladi

• HA

• YO'Q

Multiple Choice

To'ldiruvchi gapning konstruktiv bo'laklari sifatidagi kesim va egadan keyin uchunchi o'rinni egallaydi

• HA

• YO'Q

Multiple Choice

Holning kesimga bog'lanish usuli-bitishuv

• HA

• YO'Q

Multiple Choice

TO'LDIRUVCHI GAPDA FAQAT KESIMGAGINA BOG'LANIB KELA OLADI.

• HA

• YO'Q

Multiple Choice

Xotirangiz mening xotiramdan o'tkir ekan. Gapda sodda to'ldiruvchi ishtirok etgan.

• HA

• YO'Q

4-TOPSHIRIQ

Vaziyat holining quyidagi so‘z turkumlari bilan
ifodalanishiga gaplar tuzing.

Open Ended

RAVISH BILAN IFODALANISHI:

Open Ended

RAVISHDOSH BILAN IFODALANISHI:

Open Ended

OT BILAN IFODALANISHI:

Open Ended

SIFAT BILAN IFODALANISHI:

Open Ended

OLMOSH BILAN IFODALANISHI:

Open Ended

TAQLID SO'Z BILAN IFODALANISHI:

5-TOPSHIRIQ

BERILGAN SAVOLLARGA OG'ZAKI TARZDA JAVOB BERING!

Gapning ikkinchi darajali bo‘laklari qanday xususiyatlariga ko‘ra
bir guruhga kiritiladi?

0 ‘zbek tilida gapning qaysi sintaktik bo‘laklari gap
kengaytiruvchisi maqomiga ega?

Ikkinchi darajali bo‘laklarning gapda o‘rinlashuv tartibi qanday?

Bir predmetning boshqa predmetga qarashlilik belgisini bildirgan
aniqlovchi qanday aniqlochi hisoblanadi?

Qanday bo‘lak aniqlanmish sanaladi?

To'ldiruvchi hokim bo‘lakdan anglashilgan harakatiga
munosabatiga ko‘ra qanday turlarga bo‘linadi?

Gapning qaysi bo‘lagi kesimidan anglashilgan harakatning
belgisini bildiradi?

Predmetni boshqa bir nom berish bilan aniqlaydigan bo‘lak
gapning qanday bo‘lagi vazifasida keladi?