oksijenin keşfi

Büyük bilimsel deneyler

Oksijen'nin Keşfi

​A.L. Lavoisier

• Antonie Laurent Lavoiser 1743'te Paris'te doğdu.

• 1794 yılında yine Paris'te 51 yaşında idam edilerek öldürüldü.

• Babası avukattı. Annesi o çocukken öldüğü için teyzesi yetiştirdi.

• 1769'da 26 yaşında Akademi üyesi olarak seçildi. 1778'de (35 yaşında) maaşlı üye oldu.

• 1771'de Marie-Anne Paulze ile evlendi.

• 1788'de Royal Society'ye seçildi

Oksijen'nin Keşfi

​A.L. Lavoisier'in çalışmaları

• Cavendish'in başlattığı ve Priestley'in geliştirdiği gaz kimyası çalışmalarını genişletmişti.

• Eşi İngilizce alanında uzmanlaşmıştı ve Lavoisier'in çalışmalarını İngilizceye çeviriyordu. İngiliz yazarların çalışmalarını da Fransızcaya çeviriyordu.

• 1789 devriminden sonra Metrik sistemi yaymak içim çalıştı.

Oksijen'nin Keşfi

​A.L. Lavoisier'in çalışmaları

• Ama eski düzende vergi toplayıcı olarak çalışmış olmasının lekesi üzerinden silinmedi.

• Tutuklandı ve yargılandı.

• Davası "devletin aydınlara ihtiyacı yoktur" sözünden dolayı ünlendi.

• Lavoisier kötü emellerinden dolayı suçlu bulunarak 1794'te Paris'te idam edildi.

• Jan Baptist Van Helmont (1577-1644), havada çeşitli gazların olabileceğini düşünmüştü. ancak onları elde edemediği için inceleyememişti.

• Robert Boyle (1627-1691), yanma için havanın gerekli olduğunu ortaya koymuştu. Bir mumun havasız ortamda yanmadığı, havası az olan bir bardak altında ise kısa sürede söndüğü biliniyordu. Fakat yanmanın açıklanabilmesi için havanın bir element değil, bir gaz karışımı olmasının anlaşılması gerekiyordu.

​

​

Lavoisier'den önce yapılan çalışmalar

• 1673'te John Mayow (1643-1679) yanma ve soluma üzerine çalışmalar yapıyordu.

• Yanma olayını, havanın farklı zerreciklerden oluştuğu ve bunlardan bir türünün yanmada emildiği düşüncesi ile açıklamıştı.

• Ayrıca bu zerreciklerin havanın esnek gücünden de sorumlu olduğunu, bunların yokluğunda, havanın hacmi azaltılarak çok daha kolay sıkıştırılabileceğine inanıyordu.

​

​Lavoisier'den önce yapılan çalışmalar

• Stephen Hales 1724 yılında bu çalışmaların kapsamını genişletmiştir.

• Sınırlı miktarda hava içerisinde yanan mumun yarattığı etkiyi, azalan hacim miktarının "mumun yanmasıyla esnekliği yok olan havanın miktarına eşit olması" şeklinde açıklamıştır.

​

​Lavoisier'den önce yapılan çalışmalar

• İskoçyalı kimyacı Joseph Black (1728-1799) 1756'da bugün karbon dioksit (CO2) dediğimiz sabit havayı keşfetti.

• Onu farklı bir gaz olarak tanımlaması önemli bir kilometre taşı oldu

​

​Lavoisier'den önce yapılan çalışmalar

• Karbon dioksit'in keşfinden on yıl sonra 1766'da Henri Cavendish (1731-1810), yanar hava adını verdiği ve asitlerin metallerle tepkimesinden elde ettiği bir gazı (hidrojen) keşfetti

​Lavoisier'den önce yapılan çalışmalar

• Joseph Priestley (1733-1804), 1774'te yayımladığı Hava Üzerine Gözlemler adlı kitapta bir deneyi anlatır.

• ​Deneylerinde alevden daha çok ısı sağlayan büyük bir mercek kullanıyordu. Bu mercekle civa oksiti (saf civalı kireç) ısıtarak bir gazın ayrıldığını ve geride saf civanın kaldığını gördü. Ayrılan gazda ise mumun çok daha parlak yandığını gördü.

• Ancak buluşunu yanlış yorumladı.

• Flojiston kuramına inanıyordu.

​Lavoisier'den önce yapılan çalışmalar

• Joseph Priestley, deneylerinde alevden daha çok ısı sağlayan büyük bir mercek kullanıyordu. Bu mercekle cıva oksiti ısıtarak bir gazın ayrıldığını ve geride saf cıvanın kaldığını gördü. Ayrılan gazda ise mumun çok daha parlak yandığını gördü.

• Priestley, o dönemde zaten bilinmekte olan üç gaza (karbon dioksit, hidrojen ve hava) ek olarak on gaz daha keşfetti.

• civa kireci + normal hava flojistonsuz hava + cıva

​Lavoisier'den önce yapılan çalışmalar

• Flojiston teorisine göre, yanma ve solunum süresince flojiston adı verilen, "(havayı) solunum ve alevlendirme için elverişsiz hale getiren, onu değiştiren" bir madde açığa çıkıyordu.

• https://www.youtube.com/watch?v=WROdaS82564

• https://www.youtube.com/watch?v=v0CSjtXEgoU

​Lavoisier'den önce yapılan çalışmalar

Lavoisier

• Lavoisier, Priestley'in saf hava hazırlamakta kullandığı yöntemin aynısını (yani civa oksidi ısıtmak) havanın kayıp kısmını geri kazandırmak için kullandı.

• Fakat, civa oksidin kendisi zaten civanın, alınan hava örneği içinde yavaş yanmasından oluşmuştu.

Poll

Oksijeni kim keşfetti

• Humpry Davy

• Lavoisier

• Priestly

• Cavendish

Draw

Yanma olayının denklemini yazınız.