Türkiye'de İklim - 220301003 - 220301009

Türkiye'nin İklimi

Türkiye’nin iklimini etkileyen Faktörler

•

Küresel Faktörler

•

Bölgesel ve Yerel Faktörler

Türkiye’de iklim Elemanları

•

Sıcaklık

•

Nem ve Yağış

•

Basınç ve Rüzgarlar

Türkiye İkliminin Genel Özellikleri

Türkiye İklim Tipleri

•

Karadeniz iklimi

•

Akdeniz İklimi

•

Karasal İklim

Multiple Choice

Hangisi Türkiye iklim tiplerinden değildir?

• Akdeniz

• Karadeniz

• Karasal

• Çöl

Open Ended

Türkiye’de iklim Elemanları nelerdir?

Bir bölgede uzun yıllar boyunca ölçülen ve gözlenen hava olaylarının ve özelliklerinin ortalamasına iklim denir.

Küresel Faktörler;

Enlem: Güneş ışınlarının yere geliş açısıyla ilgili olarak sıcak, ılıman ve soğuk kuşakların ortaya çıkmasında etkilidir. Türkiye
ekvatorla kuzey kutbu arasında ancak ekvatora daha yakın bir bölgedir.

Basınç ve rüzgar kuşakları ve bunlarla ilişkili olan hava kütlesi doğuş bölgeleri ve basınç merkezleri, iklimi etkileyen önemli
küresel faktörlerdir.

Basınç Merkezleri

-Azor Yüksek basıncı

-Sibirya yüksek basıncı

-Akdeniz alçak basıncı

-Basra alçak basıncı

Yaz durumu

Kış durumu

Türkiye’nin iklimini etkileyen faktörler

Enlem etkisi

Multiple Choice

Hangileri yüksek basınç alanıdır?

• Basra ve Akdeniz

• Basra ve Sibirya

• Azor ve Sibirya

• Akdeniz ve Azor

Azor YB; Atlas Okyanusu üzerinden, Türkiye’yi etkileyen dinamik
kökenli bir yüksek basınç alanıdır. Kış aylarında genellikle serin,
yağışsız ve az rüzgarlı-durgun hava koşulları, yaz aylarında ise hava
durumunda meydana gelen değişmelere bağlı olarak etkili olduğu
alan genişler, bu dönemde, Türkiye’de kuzeyden esen rüzgarlar etkili
olur.

Sibirya YB; Anadolu’yu, kuzeydoğu ve doğudan etkisi altına alan,
termik kökenli yüksek basınç alanıdır. Kış aylarında etkili olan, çok
soğuk hava koşullarının en önemli kaynağıdır. Hava çok soğuk
olmasına karşın fazla kar yağışı bırakmaz.

İzlanda-Akdeniz AB; İzlanda, Adriyatik denizi ve Cenova Körfezi
üzerinden kaynaklanan alçak basınç merkezleri doğuya doğru
hareket ederek, Türkiye’de genellikle yağış bırakan hava olaylarına
sebep olurlar. İki kol halinde, Türkiye’nin Karadeniz ve Akdeniz
kıyılarında etkili olan bu sistem, sonbahar ve kış aylarında Karadeniz
kıyılarında etkili yağışlar bırakır.

Basra AB; Yaz mevsiminde karaların aşırı ısınması sonucunda oluşan
termik kökenli alçak basınç alanı, özellikle güney ve güneydoğu
bölgelerimizde çok etkindir. Bu dönemde hava sıcaklığı yer yer 40°C
yi aşar. Bir başka karakteristiği ise özellikle yaz başlarında görülen ani
sağanak yağışlardır.

http://www.yardimcikaynaklar.com/wp-content/uploads/2016/03/T%C3%BCrkiyede-etkili-olan-bas%C4%B1n%C3%A7-
merkezleri.jpg

Open Ended

Türkiye'nin iklimini etkileyen Faktörler nelerdir?

Türkiye iklimi üzerinde etkili olan hava kütleleri

http://cografyabilimi.net/wp-content/uploads/2014/07/turkiye-hava-kutleleri.jpg

Multiple Choice

Türkiye'de en fazla yağış hangi mevsimde görülür?

• Kış

• Yaz

• İlkbahar

• Sonbahar

Bölgesel ve yerel faktörler

•Çevredeki deniz ve karaların
etkisi

•Yer şekilleri

•Yükseklik

•Dağların kıyıya göre uzanışı

•Bakı

•Denizlerle çevrili bir yarımada olan Türkiye; kara ve deniz yüzeylerindeki
ısınmanın farklı olması nedeniyle hava olaylarında belirgin farklılıklar oluşur.
Denizelliğin etkisiyle daha nemli olan yerler, iç kısımlara göre daha ılıman ve
yağışlı koşullar etkili olmaktadır.

•Türkiye’de

dağların çoğunlukla batı-doğu yönünde uzanması, bu alanlarda,

denizel etkilerin iç kesimlere ulaşmasını kısıtlamaktadır. Bu nedenle iç
bölgelerdeki nem yetersizliği karasal iklime sebep olur. Ege kıyılarındaki
dağların uzanışları, kuzey ve güney Anadolu kıyılarına göre farklı bir etki
bıraktığı için, nemli ve ılıman iklim koşulları iç kısımlara kadar uzanmaktadır.

•Türkiye, ortalama yükseltisi (1132m) fazla olan bir ülkedir. Yükseltiler batıdan
doğuya doğru gidildikçe artmaktadır. Sıcaklık dağılışında belirgin azalmalara
yol açan bu durum, iç ve özellikle doğu bölgelerimizin, batı kısımlara göre
daha soğuk olmasına yol açar.

•Türkiye’nin, güney ve güneye bakan kısımları, bakı koşulları nedeniyle daha
sıcaktır. Yengeç dönencesinin kuzeyinde bulunan Türkiye’nin, yılın her
döneminde güneş ışınlarını güneyden alması sözkonusudur.

Multiple Choice

Türkiye'de denizel etkinin iç kesimlere ulaşamamasının sebebi nedir?

• Dağların denize paralel uzanması.

• Dağların yüksek olması.

• Dağların denize dik uzanması.

• Yerleşim yerlerinin deniz seviyesinin çok üstünde olması.

Dağların kıyıya göre uzanışı

Sıcaklık

Türkiye’de yıllık ortalama sıcaklıklar

4 ile 20

derece arasında değişmektedir. Güneyden kuzeye
gidildikçe

enlem,

batıdan

doğuya

gidildikçe

yükselti

ve

kıyılardan

içkesimlere

gidildikçe

karasallık nedeniyle sıcaklık azalmaktadır.

Güneydoğu Anadolu, karasallık ve enlemin de
etkisiyle

sıcaklığın

en

fazla

olduğu

bölgedir.

Karasallık, yükselti ve bu alanlarda etkili olan
soğuk

hava

kütleleri

nedeniyle

Kuzey

Doğu

Anadolu, en düşük ortalamaların kaydedildiği
alanları oluşturmaktadır.

Yaz döneminin karakterize eden temmuz ayında
Türkiye’nin hemen her yerinde yılın en sıcak
koşulları

etkilidir.

Bu

dönemde

sıcaklık

ortalamaları pek çok yerde 30°C’yi aşmaktadır.
Ocak ayında ise Anadolu’yu etkileyen soğuk hava
sistemleri nedeniyle başta doğu ve iç bölgeler
olmak üzere düşük sıcaklıklar etkilidir. Kıyılardan iç
kesimlere

ve

doğuya

doğru

gittikçe

düşen

ortalama sıcaklıklar -20°C’lere inmektedir.

http://cografyaharita.com/haritalarim/2ct%C3%BCrkiye_yillik_ortalama_sicaklik_haritasi.png

Türkiye’de

etkili

olan

sıcaklıklar,

özellikle

ekstrem

değerler

bakımından

dikkat

çekicidir.

Cizre’de

2000

yılında

kaydedilen

48,6°C’lik sıcaklık değeri ve 1972 yılında Ağrı’da kaydedilen -45,6°C’lik
Sıcaklıklar arasındaki fark 90°C’yi aşmaktadır.
Farkın, bu kadar yüksek olmasında karasallığın çok önemli bir etkisi
bulunmaktadır.

Multiple Choice

Türkiye'de yıllık ortalama sıcaklıklar ne arasında değişmektedir?

• 30 ile 40 derece

• 4 ile 20 derece

• -5 ile 30 derece

• 15 ile 25 derece

Multiple Choice

Türkiye'de yılın en sıcak dönemi hangisidir?

• Yaz

• Kış

• Sonbahar

• İlkbahar

https://www.delinetciler.org/attachment.php?attachmentid=42419&d=1412690621

Türkiye’nin Yıllık Ortalama Sıcaklık Farkları Haritası

Türkiye’de,

karasallık,

dağların uzanışı ve yükselti
gibi koşullara bağlı olarak,
kıyılardan iç kesimlere ve
özellikle

doğuya

doğru

gidildikçe

yıllık

ortalama

sıcaklık

farkları

da

artmakta.

Van

gölü

çevresindeki

alanlar bu farkın en yüksek
olduğu

yerleri

oluşturmaktadır.

Multiple Choice

Türkiye'nin en sıcak bölgesi hangisidir?

• Akdeniz

• Marmara

• İç Anadolu

• Güneydoğu Anadolu

Bakı

Kaçkar Zirvesi

Güney Kuzey

Multiple Choice

Türkiye'de dağların güney tarafı neden daha sıcaktır?

• Dağlar paralel uzandığı için.

• Dağlar denize dik uzandığı için.

• Dağlar güney bölgesinde olduğu için.

• Türkiye kuzey yarımkürede olduğundan bakı yönü güney olmasından.