Program değerlendirme

Program Değerlendirme

Kaliteli bir eğitim programı, geliştirilme sürecinde hedeflerinin belirlenmesinde temele aldığı bireyin ihtiyaçlarını, toplumun beklentilerini, bilim ve teknolojide yaşanan gelişimleri dikkate alarak güncellenmelidir. Eğitim programlarının amaca hizmet edecek şekilde güncellenebilmesi için bireylerin ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamadığının, toplumun beklentilerine cevap verip vermediğinin ve bilim ve teknolojide yaşanan gelişmelere ayak uydurup uyduramadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Multiple Choice

Kaliteli bir eğitim programının güncellenmesi için hangi faktörler dikkate alınmalıdır?

• Yalnızca bireylerin ihtiyaçları

• Yalnızca toplumun beklentileri

• Yalnızca bilim ve teknolojideki gelişmeler

• Bireylerin ihtiyaçları, toplumun beklentileri ve bilim ve teknolojideki gelişmeler

Eğitim programının değerinin ortaya koyulabilmesi ve ihtiyaçlar doğrultusunda eksiklerinin giderilmesi için sürekli değerlendirilmesi gerekmektedir (Bayrak ve Erden, 2007; Ertürk, 2013; Ornstein ve Hunkins, 2016; Sönmez, 2012; Varış, 1996).

Bir eğitim programının değerinin ortaya koyulması gerekmektedir. Bir eğitim programının değerinin ortaya koyulabilmesi için hedeflere ulaşma düzeyinin, kaliteyi yakalama derecesinin, stratejik planlamanın etkililiğinin, materyal kullanımının etkililiğinin, eğitim sürecinin olumlu ve olumsuz yönlerinin, tüm paydaşların memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi gerekmektedir (Orhan Karsak, 2018).

Program Değerlendirme

Multiple Choice

Bir eğitim programının değerinin belirlenmesi ve geliştirilmesi için hangi adımların atılması gerekmektedir?

• Sadece materyal kullanımının etkililiğinin belirlenmesi

• Sadece eğitim sürecinin olumlu yönlerinin belirlenmesi

• Sadece tüm paydaşların memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi

• Sadece eğitim programının tüm detaylarının belirlenmesi

• Hedeflere ulaşma düzeyinin, kaliteyi yakalama derecesinin, stratejik planlamanın etkililiğinin, materyal kullanımının etkililiğinin, eğitim sürecinin olumlu ve olumsuz yönlerinin, tüm paydaşların memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi

​Program değerlendirme

Eğitim programlarının değerlendirilmesi, eğitimde uygulanan sistem hakkında geçerli ve önemli bilgileri elde etmenin yollarından bir tanesidir. Uygulamadaki eğitim programlarının ve sürdürülen öğretim faaliyetlerinin devamlı olarak takip edilmesi ve eksikliklerinin giderilmesi eğitimin niteliğini daha da artırır. Programların uygulanmadan önce, uygulama sırasında ve uygulama sonunda her aşamada 10 değerlendirilmesi hem eksikliklerin görülmesini sağlar hem de programın hangi düzeyde başarılı olduğuna yönelik sonuçlar ortaya koyar (Fitzpatrick, Sanders ve Worthen, 2019; Kozikoğlu, 2014). Ertürk (2013) öğretim programlarının güvenilir esaslara dayalı olarak tasarlanmış olsalar dahi bunun programın işlerliğini garanti altına almayacağını vurgulamıştır. Bu sebeple eğitim programlarının hedeflenen davranışları meydana getirip getirmediğini tespit etmek amacıyla sürekli araştırılması gerektiğini ifade etmiĢtir (Ertürk, 2013).

Multiple Choice

Eğitim programlarının değerlendirilmesi ve geliştirilmesi için hangi aşamalarda değerlendirme yapılması önerilmektedir?

• Yalnızca programların uygulanmadan önce

• Yalnızca programların uygulanma sırasında

• Yalnızca programların uygulama sonunda

• Programların uygulanmadan önce, uygulama sırasında ve uygulama sonunda her aşamada değerlendirilmesi

• Yalnızca programların tasarlanması aşamasında

Program değerlendirme

Program değerlendirme, bir programın kabulüne, değiştirilmesine veya sona erdirilmesine yönelik kararların verilebilmesi için verilerin toplandığı ve yorumlandığı bir süreçtir. Program değerlendirme yalnızca bir programın ya da öğretim yılının sonunda yapılan bir çalışma olmayıp değerlendirmenin programın geliştirilme ve uygulanma süreçlerinde sürekli yapılması gerekmektedir. Program değerlendirme uzmanları, programın toplum açısından kıymeti ve katkısının olup olmadığının, istenilen sonuçları üretip üretmediğinin, öğrenci performansının istenilen standartlara uygun olup olmadığının, programın güçlü ve zayıf yönlerinin neler olduğunun, programın etkililiğinin diğer programlarla kıyaslandığında ne durumda olduğunun yanıtını aramaktadırlar (Ornstein ve Hunkins, 2016).

Multiple Choice

Program değerlendirmesi ile ilgili hangi ifade doğrudur?

• Program değerlendirme yalnızca bir programın ya da öğretim yılının sonunda yapılır.

• Program değerlendirmesi, programın kabulüne veya değiştirilmesine yönelik kararlar vermek için gereklidir.

• Program değerlendirme uzmanları, programın toplum açısından kıymeti ve katkısının olup olmadığını, istenilen sonuçları üretip üretmediğini, öğrenci performansının istenilen standartlara uygun olup olmadığını, programın güçlü ve zayıf yönlerini ve etkililiğini araştırır.

• Program değerlendirmesi, programın geliştirilme ve uygulanma süreçlerinde nadiren yapılması gereken bir süreçtir.

• Program değerlendirmesi, sadece programın etkililiğini diğer programlarla kıyaslayarak değerlendirmeyi içerir.

​Tanımlar

Demirel (2012) program değerlendirmeyi; programın uygulanması sürecinde programa ilişkin verileri toplama ve verilerin ölçütlerle karşılaştırılarak programın etkili olup olmadığını, programda ters işleyen durumların olup olmadığını, programdaki aksaklıkların hangi öğe ya da öğelerden kaynaklandığını belirlemeye imkân sağlayan bir süreç olarak tanımlamaktadır.

Uşun (2012) daha geniş bir perspektif ile program değerlendirmeyi; programın doğruluk, etkililik, yeterlilik, başarı, uygunluk, verimlilik, gerçekçilik, faydalılık ve uygulanabilirlik kriterlerine yönelik değerlendirilebilmesi için program hakkında sistemli bir biçimde verilerin toplandığı, analiz edildiği ve karar verildiği bir süreç olarak tanımlamıştır.

Multiple Choice

Program değerlendirmesi ile ilgili hangi ifade doğrudur?

• Program değerlendirme, yalnızca programın etkili olup olmadığını belirlemek için kullanılır.

• Program değerlendirme, programın uygulanması sürecinde verileri toplama ve programın etkili olup olmadığını belirlemeye yönelik bir süreçtir.

• Program değerlendirme, programın sadece başarı ve uygunluk kriterlerine odaklanır.

• Program değerlendirme, programın sadece uygulanabilirlik kriterlerine odaklanır.

​Tanımlar

Ertürk (2013) daha genel bir bakış açısıyla program değerlendirmenin hedeflerin gerçekleşme durumlarının belirlenmesini sağlayan bir süreç olarak tanımlamıştır. Tyler (2014) tarafından program değerlendirme, gerçekleştirilen öğrenme yaşantılarının hedeflenen davranışları ne düzeyde ortaya çıkardığının belirlenmesi ile birlikte programın güçlü ve zayıf yönlerinin tespit edilmesini de sağlayan bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Patton’a (2002: 10) göre program değerlendirme, “Programla alakalı bir karara varmak, programın etkililiğini arttırmak ya da gelecekte geliştirilmesi düşünülen programlarla ilgili karar vermek için programların özellikleri, etkinlikleri ve sonuçlarıyla alakalı düzenli bilgi toplanmasıdır.”

Multiple Choice

Program değerlendirmesi ile ilgili hangi ifade doğrudur?

• Program değerlendirme, sadece programın güçlü yönlerini tespit etmek için kullanılır.

• Program değerlendirme, hedeflerin gerçekleşme durumlarının belirlenmesini sağlayan bir süreçtir.

• Program değerlendirme, sadece programın etkinliklerini değerlendirmek için kullanılır.

• Program değerlendirme, sadece programın özelliklerini belirlemek için kullanılır.

• Program değerlendirme, yalnızca programın geçmişteki sonuçlarını incelemek için kullanılır.

Tanımlar

” Cronbach (1982 akt. Ertürk, 2013) ise program değerlendirmeyi, bir eğitim programı hakkındaki kararların verilmesi için bilgilerin toplanması ve kullanılması şeklinde tanımlamaktadır. Bloom, Hastings ve Madaus (1971 akt. Demirel, 2012) program değerlendirmeyi, öğretme ve öğrenme süreçlerinin etkililiğini tespit etmek ve etkili olmadığı durumlarda ne gibi değişiklikler yapılması gerektiğine yönelik kanıtların toplandığı kalite kontrol sistemi olarak tanımlamaktadır.

​Program Değerlendirmenin Amacı

Eğitimde program değerlendirme, programı tasarlayanlara yürürlükteki programın nasıl, ne düzeyde ve ne kadar etkili olduğu noktasında dönüt sağlar ve programın iyileştirilmesi ve yeniden düzenlenmesine imkan tanır. Bunun yanı sıra uygulayıcıların programın güçlü ve zayıf yönlerini görmesini sağlayarak öğretim süreçlerini daha işlevsel hale getirmelerine yardımcı olur (Oral ve Süer, 2017). Program değerlendirme sonuçları programın tasarımı, uyarlanması, revizyonu ve yönetim kademelerinin bilgilendirilmesi amaçlarına hizmet eder. Değerlendirme programın amacı, içeriği, öğrenme yaşantıları, ölçme yöntemlerinin düzenlenmesi ve öğretmen rolleri ile ilgili kararlar alınmasını sağlar (Kara ve Akdağ, 2017). Cronbach (1982 akt. Ertürk, 2013) program değerlendirmenin, bir kursun daha iyi bir duruma getirilmesi, bireyler hakkında kararlar alınması, okul sistemi, öğretmen vb. hakkında idari kararlar alınması amaçlarına hizmet ettiğini ifade etmiştir. Tyler’a (2014) göre değerlendirme ile öğretim programının geliştirilmesindeki temel denencenin geçerliliğinin kontrol edilmesinin yanı sıra programı yürüten öğretmenlerin ve diğer koşulların da etkililiği kontrol edilir.

Multiple Choice

Eğitimde program değerlendirme ile ilgili hangi ifade doğrudur?

• Program değerlendirme, yalnızca programı tasarlayanlara programın etkili olduğunu gösterir.

• Program değerlendirme, yalnızca programın güçlü yönlerini belirlemek için kullanılır.

• Program değerlendirme sonuçları sadece programın revizyonu için kullanılır.

• Program değerlendirme, programın tasarımı, uyarlanması, revizyonu ve yönetim kademelerinin bilgilendirilmesine hizmet eder.

• Program değerlendirme, yalnızca öğretim süreçlerini değerlendirmek için kullanılır.

Erden'e göre amaçlar

Erden (1998) değerlendirmenin farklı amaçlarının olduğunu ifade etmiş ve bu amaçları şöyle sıralamıştır:

Öğrenci başarısının değerlendirilerek ders tekrarı yapacak öğrencileri tespit etmek,
 Eğitim programlarının etkililiğini tespit etmek,
Programda yer alan aksaklıkların hangi öğe ya da öğelerden kaynaklı olduğunu tespit etmek ve gerekli düzeltmeleri yapmak.

Multiple Choice

Değerlendirme amaçlarına göre hangisi doğrudur?

• Değerlendirme sadece öğrenci başarısının değerlendirilmesi amacıyla yapılır.

• Değerlendirme sadece eğitim programlarının etkililiğini tespit etmek amacıyla yapılır.

• Değerlendirme sadece programdaki aksaklıkların tespit edilmesi amacıyla yapılır.

• Değerlendirme öğrenci başarısının tespiti, eğitim programlarının etkililiğinin belirlenmesi ve programdaki aksaklıkların tespiti gibi farklı amaçlar için yapılır.

• Değerlendirme sadece ders tekrarı yapacak öğrencilerin tespiti için yapılır.

​Sanders ve Nafziger'e göre

Sanders ve Nafziger (1976) program değerlendirmenin amaçlarını şu şekilde sıralamıştır:

 Programın güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek,
 Programın uygulanmasında karşılaşılan sorunları çözümü daha zor hale gelmeden belirlemek,
 Eğitim ihtiyaçlarını tespit etmek,
 Eğitimde kullanılacak kaynakları tespit etmek,
 Eğitim programının çıktılarını tespit etmek,
 Planlama ve karar alma aşamasında kullanılabilecek verileri elde etmek,
 Eğitim süreçlerinde harcanan giderleri en aza indirebilmek amacıyla kullanılabilecek mali bilgileri elde etmek.

Multiple Choice

Sanders ve Nafziger (1976) program değerlendirmenin amaçlarını hangi şekilde sıralamıştır?

• Programın güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek, programın uygulanmasında karşılaşılan sorunları çözümü daha zor hale gelmeden belirlemek, eğitim ihtiyaçlarını tespit etmek.

• Eğitimde kullanılacak kaynakları tespit etmek, eğitim programının çıktılarını tespit etmek, planlama ve karar alma aşamasında kullanılabilecek verileri elde etmek.

• Eğitim süreçlerinde harcanan giderleri en aza indirebilmek amacıyla kullanılabilecek mali bilgileri elde etmek, programın güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek, eğitim ihtiyaçlarını tespit etmek.

• Programın uygulanmasında karşılaşılan sorunları çözümü daha zor hale gelmeden belirlemek, eğitimde kullanılacak kaynakları tespit etmek, eğitim programının çıktılarını tespit etmek.

• Programın güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek, eğitim ihtiyaçlarını tespit etmek, planlama ve karar alma aşamasında kullanılabilecek verileri elde etmek.

​Önemi

Program değerlendirmenin tüm kesimler için taşıdığı önemi şu maddeler halinde sıralamak mümkündür:
 Öğretim programlarının hedeflerinin gerçekleştirilmesi noktasında programların etkililiğini tespit etmesi,
 Programın etkili bir şekilde işleyen, işleyen ama yeteri düzeyde olmayan ve işlemeyen yönlerini ortaya çıkarması,
 Öğretime ayrılan kaynakların programla uyumunun sağlanarak doğru ve etkili kullanılması,
 Öğretmenlerin öğretimdeki rollerine yönelik fikir vermesi,
 Programın öğrenci ilgi, ihtiyaç ve bireysel özelliklerine uygun olup olmadığının kontrol edilmesi,
 Programın bilimsel ilkelere göre hazırlanıp hazırlanmadığının tespitinin yanı sıra bu ilkelere göre uygulanıp uygulanmadığının tespit edilmesi,  Programın toplumun beklentilerini karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi,
 Programın paydaşlarına dönüt sağlanması,
 Programların geliştirilmesi için bu konuda yetki sahibi politika yapıcılara ve program geliştirme çalışma grubuna veri sağlaması,
 Programın benzer programlarla karşılaştırılarak fayda-maliyet analizi yapılması.

Multiple Choice

Program değerlendirmenin tüm kesimler için taşıdığı önemi hangi maddeler doğru şekilde sıralar?

• 1. 1. Programın öğrenci ilgi, ihtiyaç ve bireysel özelliklerine uygun olup olmadığının kontrol edilmesi,

  2. 2. Programın etkili bir şekilde işleyen, işleyen ama yeteri düzeyde olmayan ve işlemeyen yönlerini ortaya çıkarması,

  3. 3. Programın toplumun beklentilerini karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi.

• 1. 1. Programın bilimsel ilkelere göre hazırlanıp hazırlanmadığının tespitinin yanı sıra bu ilkelere göre uygulanıp uygulanmadığının tespit edilmesi,

  2. 2. Programın etkili bir şekilde işleyen, işleyen ama yeteri düzeyde olmayan ve işlemeyen yönlerini ortaya çıkarması,

  3. 3. Öğretmenlerin öğretimdeki rollerine yönelik fikir vermesi.

• 1. 1. Programın toplumun beklentilerini karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi,

  2. 2. Programın benzer programlarla karşılaştırılarak fayda-maliyet analizi yapılması,

  3. 3. Programın öğrenci ilgi, ihtiyaç ve bireysel özelliklerine uygun olup olmadığının kontrol edilmesi.

• 1. 1. Programın paydaşlarına dönüt sağlanması,

  2. 2. Programın geliştirilmesi için bu konuda yetki sahibi politika yapıcılara ve program geliştirme çalışma grubuna veri sağlaması,

  3. 3. Programın etkili bir şekilde işleyen, işleyen ama yeteri düzeyde olmayan ve işlemeyen yönlerini ortaya çıkarması.

• 1. 1. Programın etkili bir şekilde işleyen, işleyen ama yeteri düzeyde olmayan ve işlemeyen yönlerini ortaya çıkarması,

  2. 2. Programın öğretmenlerin öğretimdeki rollerine yönelik fikir vermesi,

  3. 3. Programın benzer programlarla karşılaştırılarak fayda-maliyet analizi yapılması.

​Değerlendirme Türleri

Tanıma-yerleştirmeye yönelik değerlendirme, öğrencilerin ön şart niteliğindeki hazırbulunuşluk düzeylerini tespit etmek amacıyla programın başında ya da öğrenme güçlüğü hissedilen durumlarda kullanılan bir değerlendirme türüdür (Ertürk, 2013). Programın girişinde diğer bir ifadeyle öğretim sürecinin başında uygulanır (Akpınar, 2013). Daha çok öğrencileri belli bir program veya program birimine yerleştirmek amacıyla kullanılmaktadır. Bu değerlendirme ile öğrencilerin sahip oldukları bilişsel, duyuşsal ve devinişsel giriş becerilerinin ne düzeyde olduğuna bakılarak öğrencilere kazandırılması istenen özellikler ve uygulamalar planlanmaktadır (Demirel, 2012). Bu değerlendirmede, bilişsel, duyuşsal ve psiko-motor alandaki davranışların yanı sıra psikolojik ve çevresel faktörler de dikkate alınır. Bu işlem sırasında standartlaştırılmış tanıma, erişi testleri, öğretmen yapısı ölçme araçları ve gözlem gibi ölçme araçlarından yararlanılmaktadır (Ertürk, 2013).

Multiple Choice

Tanıma-yerleştirmeye yönelik değerlendirme ile ilgili hangi ifade doğrudur?

• Tanıma-yerleştirmeye yönelik değerlendirme, öğrencilerin başarılarını ölçmek ve notlandırmak amacıyla kullanılır.

• Bu değerlendirme, öğrencilerin sahip oldukları bilişsel, duyuşsal ve devinişsel giriş becerilerinin ne düzeyde olduğuna bakarak öğrencilere kazandırılması istenen özellikler ve uygulamaları planlamak için kullanılır.

• Tanıma-yerleştirmeye yönelik değerlendirme, yalnızca öğrencilerin fiziksel gelişimlerini ölçmek için kullanılır.

• Bu değerlendirme, sadece programın sonunda uygulanır ve öğrencilerin genel başarı düzeylerini belirlemek için kullanılır.

• Tanıma-yerleştirmeye yönelik değerlendirme, sadece öğrencilerin akademik başarılarını ölçmek için kullanılır.

Amacına göre değerlendirme türlerinden ikincisi biçimlendirme-yetiştirmeye yönelik değerlendirmedir. Öğretim sürecinin değerlendirmesine yönelik olan bu değerlendirme türü programı biçimlendirme amacı taşımaktadır. Bu değerlendirme ile öğretim sürecinde öğrencilerin yaşadıkları öğrenme güçlükleri ve eksiklikleri tespit edilip gerekli düzeltmeler yapılmaktadır (Akpınar, 2013). Demirel (2012), bu değerlendirmenin öğrencilere programın uygulanmasına baĢlandıktan sonra süreç içerisinde sürekli uygulanması gerektiğini ifade etmektedir. Bu sayede programa yönelik sürekli bir dönüt elde edilmekte ve iyileştirici tedbirlerin alınmasına imkân sağlayan bir kontrol sistemi oluşturulmaktadır (Demirel, 2012). Biçimlendirme yetiştirmeye yönelik değerlendirme ile öğrencilerin öğrenme süreçlerinde yaşadığı güçlükleri gösteren unsurların tespitinin yanı sıra telafi önlemlerinin alınmasına zemin oluşturacak eğitim durumlarındaki yetersizlikler ve hatalar da tespit edilmektedir. Bu değerlendirmede bilişsel alanın davranışlarına yönelik ölçme ve gözlem araçları kullanılmaktadır (Ertürk, 2013).

Multiple Choice

Biçimlendirme-yetiştirmeye yönelik değerlendirme ile ilgili hangi ifade doğrudur?

• Bu değerlendirme, öğrencilerin öğrenme süreçlerinde yaşadığı güçlükleri tespit edip gerekli düzeltmeleri yapmak için kullanılır.

• Bu değerlendirme, öğrencilerin başarılarını ölçmek ve notlandırmak amacıyla kullanılır.

• Bu değerlendirme, yalnızca öğrencilerin duyuşsal gelişimlerini ölçmek için kullanılır.

• Bu değerlendirme, öğrencilerin genel performans düzeylerini belirlemek için kullanılır.

• Bu değerlendirme, sadece programın sonunda uygulanır ve öğrencilerin genel gelişimini değerlendirmek için kullanılır.

Üçüncü değerlendirme türü ise durum muhasebesine dönük değerlendirmedir. Öğrencinin öğrenme yaşantıları sonucunda sahip olduğu program ürünü olan davranışlar ile programın yetiştirme gücü hakkında yargıya varmak amacıyla gerçekleştirilen değerlendirmedir (Ertürk, 2013). Düzey belirleyici değerlendirme 17 olarak da ifade edilen bu değerlendirme ile programın öğrencilere kazandırmayı hedeflediği davranışların öğrencilere kazandırılıp kazandırılmadığı ya da ne düzeyde kazandırıldığına yönelik bilgi sağlanmaktadır (Demirel, 2012). Bu değerlendirme ile öğretim sürecinin sonunda elde edilen ürün ile standartlar karşılaştırılıp ürünün uygun olup olmadığına karar verilmektedir. Dersin etkili olup olmadığı, programın maliyetinin uygunluğu ve programa yönelik tepkiler konusunda bilgi verilmektedir (Akpınar, 2013). Dönem sonu ya da yılsonu gerçekleştirilen başarı ve bitirme sınavları bu tür değerlendirmeye örnek olarak gösterilebilir (Demirel, 2012; Ertürk, 2013). Bu değerlendirme türlerinin tümü program değerlendirmede önemli yer tutmaktadır. Her üç değerlendirme türü de programın geliştirilmesine belli açılardan katkı sağlayacak ve birbirini tamamlayacak niteliktedir. Bu değerlendirmelerin programın geliştirilmesine katkısının yanı sıra, öğretmen yetiştirme, öğrenci yetiştirme, öğretim bilimini besleme, öğretmen ve öğrencilere değer biçmede de katkıları bulunmaktadır (Ertürk, 2013).

Multiple Choice

Durum muhasebesine dönük program değerlendirmenin amacı nedir?

• Programın etkili olup olmadığını ölçmek

• Yalnızca öğretim sürecindeki eksiklikleri belirlemek

• Programın öğrencilere kazandırmayı hedeflediği davranışların ne düzeyde kazandırıldığını değerlendirmek

• Sadece öğrenci başarısını belirlemek için kullanılan değerlendirme araçlarına dayanmak

​Program Değerlendirme Yaklaşımları

Program değerlendirme modellerinin temele aldığı çeşitli program değerlendirme yaklaşımları bulunmaktadır. Felsefi ve ideolojik farklılıkların yanı sıra yöntemsel farklılıklar birbirinden farklı değerlendirme yaklaşımlarının gelişmesine zemin hazırlamıştır (Fitzpatrick, Sanders ve Worthen, 2019).

​Uzmanlık Yönelimli Değerlendirme Yaklaşımı

Uzmanlık yönelimli değerlendirme yaklaşımı en eski ve en geniş çapta kullanıma sahip bir değerlendirme yaklaşımıdır (Orhan Karsak, 2018). Bu yaklaşımda kurumun, programın, ürünün ya da çalışmanın değerlendirilmesi uzmanlık gerektiren bir eylem olarak kabul edilmektedir (Fitzpatrick, Sanders ve Worthen, 2019). Yapılan değerlendirme, değerlendirmeyi gerçekleştirecek alandaki uzmanın mesleki yargılarına dayanmaktadır. Değerlendirmede alınacak kararların uygulanan alandaki uzmanların kişisel bilgi ve deneyimlerine dayalı olması, önceden belirlenmiş standartların kullanılması, takım ve alan ziyaretlerinin olması yaklaşımı diğer değerlendirme yaklaşımlarından ayıran özellikler olarak sıralanabilir (Özüdoğru, 2016b).

Multiple Choice

Uzmanlık yönelimli değerlendirme yaklaşımı ile ilgili hangi ifade doğrudur?

• Bu yaklaşımda, değerlendirmeyi gerçekleştirecek kişilerin mesleki yargılarına dayanmaktadır.

• Bu yaklaşımda, sadece önceden belirlenmiş standartlar kullanılmaktadır.

• Bu yaklaşımda, değerlendirmeyi gerçekleştirecek kişilerin kişisel bilgi ve deneyimlerine dayalı olarak kararlar alınmaktadır.

• Bu yaklaşımda, takım ve alan ziyaretleri olmamaktadır.

• Bu yaklaşımda, değerlendirme sürecindeki uzmanların mesleki yargılarına bakılmamaktadır.

Uzmanlık yönelimli değerlendirme yaklaşımında değerlendirilecek kurumun ya da programın yapısına göre etkinliği değerlendirecek uzman belirlenmektedir. Örneğin bir eğitsel programın değerlendirilmesinde program değerlendirme uzmanı, bir hastane hizmetlerinin değerlendirilmesi işleminde hastane yönetimi uzmanı, bir makalenin hakemlik süreci değerlendirmesinde ilgili alanda uzman akademisyen yer almaktadır (Fitzpatrick, Sanders ve Worthen, 2019; Yüksel, 2010). Bu şekilde gerçekleştirilecek değerlendirme ile alan uzmanının sorunları daha net bir biçimde tespit edebileceği ve bu sorunlara daha somut çözüm önerileri getireceği düşünülmektedir.

Multiple Choice

Uzmanlık yönelimli değerlendirme yaklaşımında hangi durum doğrudur?

• Bu yaklaşımda, değerlendirmeyi gerçekleştirecek kişilerin mesleki yargılarına dayanmaktadır.

• Değerlendirilecek kurumun yapısına göre etkinliği değerlendirecek uzman belirlenmektedir.

• Bu yaklaşımda, sadece belirlenmiş standartlar kullanılmaktadır.

• Değerlendirme sürecindeki uzmanların mesleki yargılarına bakılmamaktadır.

• Bu yaklaşımda, sadece takım ve alan ziyaretleri yapılmaktadır.

Uzman yönelimli değerlendirme yaklaşımında nitel araştırma yöntemleri kullanılmaktadır. Ağırlıklı olarak katılımcılarla gerçekleştirilecek görüşmeler ve gözlem yolu ile veriler elde edilmektedir. Uzman yönelimli değerlendirme yaklaşımının bazı güçlü ve sınırlı yönleri bulunmaktadır. Bu yaklaşım karmaşık ve iç içe geçmiş olayların aydınlatılması ve olayların derinlemesine incelenebilmesi açısından avantaj sağlamaktadır. Fakat incelenen durumun genellenebilir olmayışı, araştırma sürecinin uzmanlık gerektirmesi, değerlendiricinin öznel görüşlerinin değerlendirme sonuçlarını etkileyebilmesi gibi olumsuz yönleri de bulunmaktadır (Fitzpatrick, Sanders ve Worthen, 2019).

Multiple Choice

Uzman yönelimli değerlendirme yaklaşımında hangi durum doğrudur?

• Bu yaklaşımda, sadece nicel araştırma yöntemleri kullanılmaktadır.

• Bu yaklaşımda, değerlendirmeyi gerçekleştirecek kişilerin mesleki yargılarına dayanmaktadır.

• Bu yaklaşımda, sadece genelleme yapılabilir sonuçlar elde edilebilir.

• Bu yaklaşımda, araştırma süreci uzmanlık gerektirmez.

• Veriler ağırlıklı olarak katılımcılarla gerçekleştirilecek görüşmeler ve gözlem yolu ile elde edilmektedir.

1. Uzmanlık yönelimli değerlendirme yaklaşımı hangi temele dayanarak gerçekleştirilir?

   A) Yalnızca genel kabul görmüş standartlara dayanarak

   B) Uzmanın kişisel bilgi ve deneyimlerine dayanarak

   C) Sadece istatistiksel verilere dayanarak

   D) Yalnızca öğrenci geribildirimlerine dayanarak

2. Uzmanlık yönelimli değerlendirmede değerlendirme yapacak kişi kimdir?

   A) Programın başındaki yetkililer

   B) Programı geliştiren ekip üyeleri

   C) Değerlendirmenin yapılacağı alandaki uzman

   D) Yalnızca genel bilgi sahibi olanlar

Multiple Choice

Uzmanlık yönelimli değerlendirmede değerlendirme yapacak kişi kimdir?

• Programın başındaki yetkililer

• Programı geliştiren ekip üyeleri

• Değerlendirmenin yapılacağı alandaki uzman

• Yalnızca genel bilgi sahibi olanlar

Multiple Choice

Uzmanlık yönelimli değerlendirme yaklaşımı hangi temele dayanarak gerçekleştirilir?

• Yalnızca genel kabul görmüş standartlara dayanarak

• Uzmanın kişisel bilgi ve deneyimlerine dayanarak
  

• Sadece istatistiksel verilere dayanarak

• Yalnızca öğrenci geribildirimlerine dayanarak
  

Multiple Choice

Nesnelci değerlendirme hangi temele dayanmaktadır?

• Kişisel duygulara dayanarak

• Tekrarlanabilen ve genellenebilen gerçeklere dayanarak

• Ahlaki değerlere dayanarak

• Rasyonellikten bağımsız olarak

Multiple Choice

Çoğulcu değerlendirme felsefesinin özelliği nedir?

• Objektivizm ve faydacılığı birleştirme

• Bilimsel yöntemler kullanma

• Genel toplum faydasını maksimize etme

• Her bir bireyin menfaatini düşünme