Максім Багдановіч

Максім
Багдановіч

Дом, у якім нарадзіўся Максім Багдановіч

​Нарадзіўся М. Багдановіч 9 снежня 1891 г. (паводле новага стылю) у Мінску ў сям'і настаўнікаў.

​​

Адам Ягоравіч Багдановіч
(1862-1940)

​​Марыя Апанасаўна Мякота
(1869 - 1896)

Марыя Багдановіч з дзецьмі.
Злева на права: Вадзім, Лёва, Максім
(1897 - 1998)

Сям'я

Юнацкія гады

Вучобай хлопчыка займаўся тата, імкнучыся максімальна шырока і даступна падаць дзіцяці неабходныя веды. Сям'я пераехала з Гродна ў Порт, дзе кіраўнік сямейства атрымаў пасаду ў банку. Там малады чалавек паступіў на навучанне ў Ніжагародскую мужчынскую гімназію.  Будучы знакаміты паэт выхоўваўся ў творчай атмасферы: у доме яго бацькоў часта бывалі прадстаўнікі інтэлігенцыі, тут вяліся дыскусіі на грамадска-палітычныя, культурныя тэмы. У той час у модзе былі рэвалюцыйныя руху, адгалоскі якіх пасля адаб'юцца ў паэзіі аўтара. Неўзабаве сям'ю напаткала цяжкая страта: ад сухотаў памерла маці будучага паэта. Па характары маленькі Максім Багдановіч быў падобны менавіта на яе: ён быў таксама вясёлы і жыццярадасны. У 1896 годзе бацька сямейства прыняў рашэнне пераехаць у Ніжні Ноўгарад.

Максім Багдановіч у час вучобы ў гімназіі, Ніжні Ноўгарад (1902 - 1908)

Тут Адам Багдановіч пасябраваў з М. Горкім, з якім нават пасля парадніўся, калі абодва ажаніліся на дзяўчатах-сёстрах. Вядомы пісьменнік аказаў вялікі ўплыў на хлопчыка, умацаваўшы ў ім любоў да літаратурных заняткаў. 1902 год стаў знакавым у жыцці хлопчыка: ён паступіў у Ніжагародскую гімназію. Тут ён захапіўся рэвалюцыйнымі ідэямі і нават прымаў удзел у студэнцкіх дэманстрацыях і выступах. Але разам з тым ён пачаў сур'ёзна займацца літаратурай. У 1902г. ад туберкулёзу лёгкіх памёр старэйшы брат Максіма - Вадзім. А вясной 1909 г. захварэў  туберкулёзам і Максім.

Максім Адамавіч Багдановіч у 1911 годзе паехаў у Яраслаўль, дзе паступіў у ліцэй. Наогул, у планах маладога чалавека было адправіцца на вучобу ў Пецярбург, аднак з-за недахопу сродкаў, а таксама сырога клімату сталіцы (у маладога паэта адкрыліся сухоты) ён змяніў рашэнне. У Яраслаўлі ён шмат займаецца вывучэннем заходнееўрапейскіх і славянскіх моў, даследуе гісторыю Беларусі, яе этнаграфію, што знаходзіць адлюстраванне ў яго творах. Таксама аўтар супрацоўнічае з мясцовай газетай «Голос». Ён шмат друкуецца і атрымлівае шырокую вядомасць не толькі ў літаратурных колах, але і сярод масавага чытача.

​Гады вучобы ў ліцэі

1911 г.
Пасля заканчэння вучобы ў гімназіі ён наведаў Вільню, дзе пазнаёміўся са славутымі дзеячамі беларускага нацыянальна-вызваленчага руху братамі І. і А. Луцкевічамі, беларускім пісьменнікам, гісторыкам, філолагам, літаратуразнаўцам В. Ластоўскім, выдаўцом, мовазнаўцам і літаратуразнаўцам Б. Эпімахам-Шыпілам. Па запрашэнні Луцкевічаў Максім Багдановіч амаль усё лета жыў у фальварку Ракуцёўшчына каля Маладзечна.

​​Вільня

Апошнія гады жыцця

Багдановіч займаўся і грамадскай дзейнасцю. Так, ён падтрымліваў беларускую Раду ў Яраслаўлі, аказваў дапамогу землякам, дапамагаў бежанцам. Падчас гэтай дзейнасці ён заразіўся тыфам, цяжка хварэў, але ачуняў і працягнуў займацца дабрачыннасцю. Паэт скончыў ліцэй у 1916 годзе і прыехаў у Мінск, дзе працягнуў дапамагаць пацярпелым у выніку Першай сусветнай вайны. Да гэтага часу яго страшная хвароба моцна развілася, аднак ён працягваў займацца грамадскай працай, арганізоўваў моладзевыя гурткі асветніцкага і рэвалюцыйнага характару. Паэт шмат працаваў, нягледзячы на тое, што хвароба падточвала яго сілы. На грошы сяброў ён адправіўся лячыцца ў Крым, дзе памёр у 1917 годзе. Пахаваны Максім Багдановіч у горадзе Ялта. У 12 кіламетрах ад гэтага месца беларускаму літаратару узведзены помнік. Таксама манумент паэту ўсталяваны ў Мінску, а яго імем названы вуліцы ў гарадах Беларусі.

У. Караткевіч (злева) каля магілы М. Багдановіча.

г. Ялта, 1969 г.

25 мая 1917 г. у 25-гадовым ўзросце  Максім Багдановіч памёр.

Максім
Багдановіч