บริหารรัฐกิจ

PA
AROUND

YOU

“บริหารรัฐกิจอยู่รอบตัวเรา”

บริหารรัฐกิจ ?
ทําไมต้องเรียน

การปฏิสัมพันธ์
กับภาคสาธารณะ

บริหารรัฐกิจ ?
ทําไมต้องเรียน

ตลาดงานที่ใหญ่ที่สุด
01

ราชการส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค ท้องถิ่น

ตลาดงานภาคเอกชน
02

รัฐกิจสัมพันธ์
งานทรัพยากรมนุษย์
นักวิเคราะห์และวางแผน ฯ

ข้าราชการและพนักงานภาครัฐ
03

กลุ่มทางการเมือง
ประกอบธุรกิจ
เป็นผู้รับบริการ
ตรวจสอบการทํางาน
ต้องการมีอิทธิพลต่อนโยบาย

บริหารรัฐกิจ
เรียนอะไร

Traditional PA

Contemporary PA

Hybrid PA

บริหารรัฐกิจ
สัมพันธ์กับปั ญหา
สาธารณะหรือไม่?

“ปั ญหาฝุ่ น”

เกี่ยวข้องกับ
การบริหารรัฐกิจ

อย่างไร?

4

“สิทธิส่วนบุคคล”

ชาวบ้านมี

หรือไม่?

หนุ่มนิติ ฯ อินดี้ ปรุงและต้มเบียร์ดื่มเอง กําลัง
จะเปิ ดขาย แต่สรรพสามิตจมูกไว บุกจับเสีย
ก่อน หลังรับโทษปรับออกมาโพสต์ Facebook
หาคนร่วมฝันร่วมเปิ ดร้าน เดินหน้าอุดมการณ์
“Freedom To Brew”

4

“การมีหรือไม่มีบุตร”

เกี่ยวข้องกับ การบริหารรัฐกิจ หรือไม่?

“นโยบายกระตุ้นการบุตร”

คดี “บอส อยู่วิทยา”

เกี่ยวข้องกับ “บริหารรัฐกิจ”
หรือไม่?

กรณี

เกี่ยวข้องกับ “บริหารรัฐกิจ”หรือไม่?

“ทักษิณ ชินวัตร”

เกี่ยวข้องกับ “บริหารรัฐกิจ” อย่างไร?
“COVID – 19”

“ครรภ์มารดา”

“เชิงตะกอน”
จาก

สู่

What is
Public Administration ?

Public Administration/

public administration

Public Management

State Administration

การบริหารงานภาครัฐ

รัฐประศาสนศาสตร์

การบริหารรัฐกิจ

การบริหารราชการ

การบริหารสาธารณะ/

การจัดการสาธารณะ
สาธารณบริหารศาสตร์

การบริหารสาธารณกิจ

Public administration has no generally
accepted definition because the scope
of the subject is so great and so
debatable that it is easier to explain
than define.

What is
Public Administration ?

มิติ/กลไก
การบริหาร

กรอบการศึกษา

รัฐ

รัฐบาล

นโยบายสาธารณะ

นโยบายสาธารณะ

การบริหาร

ทรัพยากรมนุษย์

จริยธรรมและ

การควบคุม ความ
พร้อมรับผิดชอบ

การคลังและ
งบประมาณ

องค์การกับการ
บริหารสาธารณะ

การเลือกตั้ง
การตรวจสอบและการ
มีส่วนร่วม (feedback)

ปัจจัยภายนอก

ประเทศ

พลวัติทาง

เศรษฐกิจ สังคม

การเมืองโลก

ประชาชน

The organization and management of men and material to achieve the
purpose of government.

The art and science of management as applied to affairs of state.

01.

02.

รัฐประศาสนศาสตร์ หมายถึง วิชาว่าด้วยการบริหารและการปกครองบ้าน
เมืองสาขาหนึ่งที่เน้นหนักในเรื่องระบบราชการ หรืองานที่รัฐบาลเข้าไปมี
ส่วนเกี่ยวข้อง (พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2525)

รัฐประศาสนศาสตร์ (Public Administration) หมายถึงสาขาวิชาที่เกี่ยวข้อง
กับ องค์กร และการบริหารจัดการที่ให้ความสําคัญกับงานของรัฐบาลและ
ประเด็นที่เกี่ยวข้องกับส่วนรวม

What is
Public Administration ?

03.

04.

What is
Public Administration ?

มุมมองแคบ (Narrow View)

มุมมองกว้าง (Board View)

การปฏิบัติงานของฝ่ ายบริหาร

มองว่า

การ

บริหารรัฐกิจเป็นเรื่องของนโยบายและกฎหมาย
และให้ความสําคัญกับการบริหารจัดการ
Woodrow Wilson: การบริหารรัฐกิจ คือการ
บริหารจัดการกฎหมายไปสู่การปฏิบัติในราย
ละเอียดและเป็นระบบ (Public Administration
is detailed and systematic execution of law)
ในมุมมองของ Wilson การนํากฎหมายไปบังคับ
ใช้ถือเป็นกิจกรรมของการบริหารรัฐกิจ
James W. Davies: การบริหารรัฐกิจเป็นเรื่อง
ของฝ่ ายบริหารของรัฐบาล

การบริหารรัฐกิจครอบคลุมการปฏิบัติงานของ
รัฐบาลทั้ง 3 ฝ่ าย คือ นิติบัญญัติ บริหารและ
ตุลาการ

เกี่ยวข้อง

หรือ

เป็นส่วนหนึ่งของ

กระบวนการทางการเมือง

รวมทั้งมีผลกระทบ

ต่อสังคมในวงกว้าง

ซึ่งไม่ใช่เรื่องของภาครัฐ

หรือรัฐบาลแต่เพียงอย่างเดียว
Rosenbloom:

การบริหารรัฐกิจเป็นเรื่องของ

กิจกรรม เชื่อมโยงกับการเมือง และการกําหนด
นโยบายสาธารณะ อีกทั้งมีแนวโน้มที่จะรวมตัว
อยู่ในฝ่ ายบริหารของรัฐบาล

และมีความแตก

ต่างจากการบริหารเอกชน

มุมมองทางการเมือง (Political approach)
เกี่ยวข้องกับการทํางานของฝ่ ายนิติบัญญัติ และกระบวนการทางการเมือง

มุมมองทางการจัดการ (Managerial approach)
การบริหารรัฐกิจเชื่อมโยงกับฝ่ ายบริหาร การจัดการองค์การ และให้ความ
สําคัญกับประสิทธิภาพ ประสิทธิผล แนวทางนี้คล้ายคลึงกับภาคธุรกิจเอกชน

มุมมองทางกฎหมาย (Legal approach)
การบริหารรัฐกิจเกี่ยวข้องกับบทบาทของนักบริหาร ในการประยุกต์และบังคับ
ใช้กฎหมาย และอํานาจในการบริหารงานภาครัฐอยู่บนฐานของกฎหมาย

มุมมองทางความเป็ นมืออาชีพ (Professional approach)
ข้อถกเถียงว่าด้วย การบริหารรัฐกิจควรเป็นวิชาชีพหรือไม่?

มุมมองต่อการบริหารรัฐกิจ
4 Approaches to Public Administration

What is
Public Administration ?

“An area of intellectual inquiry,
a discipline or study”

“A process or activities-that of
administering public affairs”

public
administration

Public
administration

What is
Public Administration ?

“political science”

Public administration is a subfield of

or

Public administration is a subfield of

“management science”

การบริหาร/การจัดการ

Administration/Management

เป้ าหมายการบริหาร

I can do it
quickly and

economically.

I can do it

well.

ประสิทธิภาพ (Efficiency)

ประสิทธิผล (Effectiveness)

วัดจากทรัพยากรที่ใช้กับผลผลิตที่ได้
ถ้าได้ผลผลิตมาโดยใช้ทรัพยากร
น้อยหรือประหยัดที่สุดถือว่ามี
ประสิทธิภาพ

วัดจากความสามารถในการบรรลุเป้า
หมายขององค์การ ซึ่งมักเป็นระยะยาว
บางครั้งการปฏิบัติงานอาจมี
ประสิทธิภาพแต่ไม่มีประสิทธิผล

Public
สาธารณะ

Public = State/Government
สาธารณะ = ราชการ

Public = Public Interest = Common interest = Citizens

มีเรื่องอะไรไหมที่เป็ นเรื่องสาธารณะแต่ไม่ใช่

เรื่องของรัฐหรือรัฐบาล ?

Public Goods/ Collective consumption goods

สินค้าสาธารณะ

Non-rivalry
การบริโภคสินค้าของบุคคลหนึ่ง จะไม่ไปลดจํานวนหรือปริมาณของสินค้าประเภท
นั้นลง เช่น อากาศ ความปลอดภัย ความมั่นคงของประเทศ

Non-excludability

เป็นเรื่องยากหรือไม่มีทางที่จะกีดกันบุคคลหนึ่งในการบริโภคสินค้า

ลักษณะสําคัญของบริการสาธารณะ คือ เป็ นสินค้าสาธารณะซึ่งไม่สามารถ
บริการผ่านกลไกตลาด

ลักษณะของสินค้าสาธารณะ

สาธารณภัย

กรณีต่อไปนี้เป็ นเรื่อง
“สาธารณะ” หรือ “ส่วนตัว”

ปัญหาความไม่สงบใน 3 จังหวัดภาคใต้

เด็กอายุตํ่ากว่า 18 ปี ออกนอกบ้านเวลา 02.00 น.

เด็กอายุตํ่ากว่า 18 ปี กลับหอพักหลังเวลา 00.00 น.

เด็กนักเรียนหญิงตบกันหลังโรงเรียนเลิก

การพูดโทรศัพท์ระหว่างขับรถ

เมาแล้วขับ

การทําแท้ง

การอุ้มบุญ

การให้นมบุตร

Public Administration จาก 4 KINGS

“เสรีภาพส่วนบุคคล” หรือ “ประเด็นสาธารณะ”

พล.ต.ต.จิรสันต์ แก้วแสงเอก รองผู้บัญชาการตํารวจนครบาล ระบุว่า
“ยอมรับในช่วง

1-2

สัปดาห์ที่ผ่านมามีเหตุทะเลาะวิวาทระหว่างกลุ่ม

เยาวชน

และนักเรียนอาชีวะเพิ่มมากขึ้น

ปัจจัยมาจากการผ่อนคลาย

มาตรการ

การเปิ ดการเรียนการสอนแบบปกติ

และการเข้าฉายของ

ภาพยนตร์ดังกล่าว

ทางการข่าวทราบว่าจะมีการก่อเหตุรุนแรง

กอง

บัญชาการตํารวจนครบาลสั่งการให้สถานีตํารวจนครบาล 88 สถานีจัด
กําลังตํารวจสายตรวจลงพื้นที่ตรวจตราป้องกันเหตุ

ตามสถานที่เสี่ยง

ต่อการยกพวกตีกันของสถาบันต่าง ๆ และบริเวณหน้าโรงภาพยนตร์
เพราะมีการประกาศให้สวมเครื่องแบบ หรือเสื้อชอปของสถาบันไปชม
ภาพยนตร์ ถ้าเกิดความรุนแรงตํารวจพร้อมเข้าระงับเหตุทันที และได้
ประสานข้อมูลกับอาจารย์ กลุ่มผู้ปกครอง และศิษย์เก่า เพื่อแลกเปลี่ยน
ข้อมูลความเคลื่อนไหวของนักเรียนก่อนจะเกิดเหตุความรุนแรงขึ้น”

กรณี ยกพวกตีกันระหว่างสถาบัน

Public Administration จาก ทองเนื้อเก้า

“เสรีภาพส่วนบุคคล” หรือ “ประเด็นสาธารณะ”

นพ.สมาน ฟูตระกูล ผู้อํานวยการสํานักงานคณะกรรมการควบคุม
เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ กรมควบคุมโรค กล่าวถึงกรณีละคร “ทอง
เนื้อเก้า” มีฉากที่ “ลํายอง” ตัวละครเอกของเรื่องดื่มเหล้าขณะตั้ง
ครรภ์ ว่า ถือเป็นเรื่องต้องห้ามในทางการแพทย์ เนื่องจากจะมีผลก
ระทบต่อเด็กทั้งด้านการสร้างอวัยวะ

ซึ่งจะส่งผลให้เด็กพิการทาง

กาย และด้านพัฒนาการทางสมอง ดังนั้น หากมีฉากหญิงตั้งครรภ์
แล้วดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ก็ควรมีการหารือกันว่า

จะมีการออก

มาตรการใดควบคุมหรือไม่ โดยเฉพาะต้องมีการให้ความรู้ต่อสังคม
เช่น ขึ้นคําเตือนที่เพียงพอในการสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องกับสังคม

กรณี ลํายองดื่มเหล้าขณะตั้งครรภ์

Public Administration

Art

Science

Professional

การประยุกต์ ยืดหยุ่น ขึ้นอยู่กับบุคลิกและต้องคํานึงถึงสภาพแวดล้อม
ยากแก่การกําหนดเป็นเกณฑ์

การศึกษาค้นหาความจริงอย่างเป็นระเบียบ แบบแผน มีหลักการและ
เกณฑ์ที่ยึดถือ ผ่านการพิสูจน์

ความเป็นมืออาชีพ ต้องผ่านการศึกษาอบรม รวมทั้งการมีมาตรฐานทาง
วิชาชีพที่ต้องยึดปฏิบัติ

is ...

บริหารรัฐกิจ

เป็ นทั้ง ศาสตร์ (Science)

และศิลป์ (Art)

Themes in Public Administration

Theory and Practice

Politics and Administration

Bureaucracy and Democracy

Responsiveness and Efficiency

01.

02.

03.

Public VS Private Administration

ปัจจัยเปรียบเทียบ

การบริหารงานภาครัฐ

การบริหารภาคเอกชน

เป้าหมายสูงสุดทางการบริหาร

ประโยชน์สุขของประชาชน

กําไรของเจ้าของและผู้ถือหุ้น

กระบวนการ

มีกฎระเบียบและขั้นตอนมาก

เน้นยืดหยุ่นและรวดเร็ว

ความเป็ นการเมือง

เป็นส่วนหนึ่งของระบบการเมืองและสังคม

เป็นเรื่องขององค์กร

ความพร้อมรับผิดชอบ

ต่อสาธารณะและองค์กรที่เกี่ยวข้อง

ต่อเจ้าของและผู้ถือหุ้น

ผลกระทบของการทํางาน

กว้างขวาง

เฉพาะเจาะจง

การตอบสนอง

ช้า

เร็ว

เป้ าหมาย

การบริหารสาธารณะ

Efficiency

Effectiveness

Responsiveness

Social Equity

ประสิทธิภาพ

ประสิทธิผล

การตอบสนองต่อความ
ต้องการของประชาชน

สร้างความเป็ นธรรม

ในสังคม

นักบริหารมืออาชีพ

นักบริหารงานยุคใหม่
VS

คุณสมบัติ

นักบริหารสาธารณะ

ทักษะด้านการจัดการ

Management Skill

ทักษะทางการเมือง

Political Skill

จริยธรรมและความ

พร้อมรับผิดชอบ

Ethics/Accountability

ความเป็ นสหวิทยาการ
(Interdisciplinary)

01.

02.

03.

รัฐศาสตร์

สังคมวิทยา

นิติศาสตร์

04.

05.

บริหารธุรกิจ

เศรษฐศาสตร์

06.

07.

08.

จิตวิทยา

ประวัติศาสตร์

ปรัชญา

09.

10.

เทคโนโลยี

การออกแบบ

แนวโน้มและความท้าทาย

ในการบริหารงานภาครัฐ

การบริหารปกครองข้ามพรมแดน
(Transnational Governance)
01.

การก่อการร้าย ภัยพิบัติ และ
โรคระบาด
02.

โลกาภิวัตน์ (Globalization) และ
ภูมิภาคนิยม (Regionalization)
03.

Thank you
for listening!