

UNGGAH-UNGGUH BASA JAWA
Presentation
•
Special Education
•
8th Grade
•
Practice Problem
•
Hard
SUTRISNO ALFARIS
Used 9+ times
FREE Resource
16 Slides • 9 Questions
1
(UUBJ1) UNGGAH-UNGGUH BASA JAWA
​

2
Unggah-ungguh Basa Jawa
Unggah-ungguh basa yaiku pranataning basa manut lungguhing tatakrama utawa subasita. Unggah-ungguh uga kaprah diarani undha-usuk basa. Ing masyarakat Jawa kang njalari anane ungah ungguh basa yaiku bab pangkat, kalungguhan, enom lan tuwa.
3
Sak durunge melebu menyang materi unggah-ungguh basa, siswa kudu paham materi dasar jenise tetembungan!
4
TEMBUNG LINGGA
Tembung lingga iku tembung sing durung owah saka asalé (tembung asal). Tembung lingga duwé teges kang bisa béda nalika wis diwènèhi wuwuhan (ater-ater, sisipan, utawa panambang) kang banjur dadi Tembung Andhahan. Saben tembung lingga bisa ndadèkaké tembung andhahan
Tuladha:
sapu, pangan, arit, tuku, pacul, lsp
*ing basa Indonesia diarani kata dasar
5
TEMBUNG ANDHAHAN
Tembung Andhahan iku tembung kang wus owah (berubah) saka asliné (tembung lingga) amarga diwenehi ater-ater, seselan, lan panambang.
Tuladha:
- katresnan saka ka+tresna+an.
- lumingsir saka lingsir olèh sisipan um
- dak tresnani saka tresna diwenehi ater-ater dak lan panambang i
Ing basa Indonesia tembung andhahan kayata kata berimbuhan
6
Ing tembung andhahan ana jenenge ater-ater. Apa iku ater-ater?
Ater-ater iku wuwuhan kang dumunung ing sangareping tembung lingga ing paclathon. Yèn ing basa Indonésia diarani awalan.
7
Ing basa Jawa, ater-ater iki kapérang dadi telu, ya iku hanuswara, tripurusa, lan ater-ater liya.
8
Multiple Choice
Pilihlah satu jawaban yang menurut kamu benar!
Tembung "njaluk" kalebu tembung...
lingga
andhahan
kriya
ater-ater
9
Multiple Choice
Pilihlah satu jawaban yang menurut kamu benar!
Tembung "njaluk" saka tembung lingga kang diwenwehi ater-ater...
hanuswara
tripurusa
seselan
panambang
10
Multiple Select
Centang/pilih jawaban yang menurut kamu benar!
Pilihan jawaban lebih dari satu.
Unggah-ungguh basa kaperang dadi 4, yaiku...
ngoko lugu
ngoko alus
krama lugu
krama alus
ngoko madya
11
1. Ngoko Lugu
Yaiku basa kang tembunge ngoko kabeh, ater-ater ora dikramakake.
Tuladha:
(Guneman Hasan karo Nurdin kanca gulete Ali ing desa)
Hasan: “Kaya Ali mau lunga menyang apotik, mbok menawa kowe weruh duwe perlu apa?”
Nurdin: “Ali tuku obat resep dokter, jare dhek wingi calon bojone lara.”
12
Multiple Select
Centang/pilih jawaban yang menurut kamu benar!
Pilihan jawaban lebih dari satu.
Ø Basa ngoko lugu digunakake dening...
Bocah marang bocah.
Guru marang murid.
Wong tuwa marang anak, utawa sing luwih enom.
Mitra karo mitra sing wis kulina lan raket banget.
Mitra karo mitra sing wis kulina nanging ajen-ingajenan.
13
Multiple Choice
Pilihlah satu jawaban yang menurut kamu benar!
(Guneman Hasan karo Nurdin kanca gulete Ali ing desa)
Hasan: “Kaya Ali mau lunga menyang apotik, mbok menawa kowe weruh duwe perlu apa?”
Nurdin: “Ali tuku obat resep dokter, jare dhek wingi calon bojone lara.”
Guneman ing dhuwur kalebu ngoko lugu, amarga...
guneman kanca padha kanca sing durung kulina.
guneman bocah-bocah
guneman kanca padha kanca (sepantaran) kang wis raket
guneman bendara marang rewange
guneman wong tuwa marang wong enom
14
2. Ngoko Alus
Yaiku basa kang wujude tembung-tembung kedadean saka tembung ngoko lan tembung krama inggil. Ater-ater lan panambang ora dikramakne.
15
Tuladha:
(Guneman Bu Siti lan Pak Juned. Loro-lorone kanca nyambutgawe sekantor sekolahan.)
Bu Siti: “Kaya Pak Ali mau tindak menyang apotik, mbok menawa panjenengan priksa kagungan perlu apa?”
Pak Juned: “Pak Ali mundhut obat resep dokter, ngendikane dhek wingi calon garwane gerah.”
16
Multiple Select
Centang/pilih jawaban yang menurut kamu benar!
Pilihan jawaban lebih dari satu.
Ø Basa ngoko alus digunakake dening...
Mitra karo mitra sing wis kulina nanging ajen-ingajenan.
Wong tuwa marang anak.
Putra marang bapak lan ibu, kanthi swasana akrab nanging tetep gedhe pakurmatane.
Pawestri marang kakung/garwane.
Kanca marang kanca sing wis raket.
17
Multiple Choice
Pilihlah satu jawaban yang menurut kamu benar!
Tuladha:
(Guneman Bu Siti lan Pak Juned. Loro-lorone kanca nyambutgawe sekantor sekolah.)
Bu Siti: “Kaya Pak Ali mau tindak menyang apotik, mbok menawa panjenengan priksa kagungan perlu apa?”
Pak Juned: “Pak Ali mundhut obat resep dokter, ngendikane dhek wingi calon garwane gerah.”
Guneman ing dhuwur kalebu ngoko alus amarga...
Guneman mitra karo mitra sing wis kulina nanging ajen-ingajenan.
Guneman wong tuwa amrang wong enom sing duwe pangkat (perlu ngajeni)
Guneman adhi marang kakang.
Gunman pawestri marang kakunge.
18
3. Krama Lugu
Yaiku basa kang diarani uga krama madya, yaiku basa sing tembung-tembunge ing sajrone ukara migunakake tembung krama kabeh, tanpa kecampuran krama inggil.
19
Titikan/ciri-ciri basa krama lugu.
Tembung-tembung krama ora kecampur krama inggil.
Ater-ater lan panambang dikramakake
Tembung ku dadi kula
Tembung kowe dadi sampeyan
20
Tuladha:
(Guneman Mbok Raden tanggane Pak Ali, karo Pak Atma tukang kebon sekolahan.)
Mbok Raden: “Kados Pak Ali wau kesah dhateng apotik, mbok menawi sampeyan semerap gadhah perlu menapa?”
Pak Atma: “Pak Ali tumbas obat resep dokter, cariyosipun kala wingi calon semahipun sakit.”
21
Multiple Select
Centang/pilih jawaban yang menurut kamu benar!
Pilihan jawaban lebih dari satu.
Ø Basa krama lugu digunakake dening...
Guneman kanca padha kanca sing durung kulina.
Guneman wong tuwa marang wong enom sing durung kulina.
Guneman wong marang tepungan anyar.
Guneman batur/abdi marang juragane
22
4. Krama Alus
Krama alus ingaranan uga basa krama inggil, yaiku basa kang wujude kabeh tembunge migunakake basa krama lan krama inggil.
23
> Titikan/ciri-ciri basa krama alus;
tembung-tembunge krama kecampur krama inggil
ater-ater lan panambang dikramakake
tembung ku owah dadi kula
tembung kowe owah dadi panjenengan
kang di kramakake inggil: perangane awak, sandhangan, lan kriyane wong sing di ajak guneman lan wong sing di gunem
24
Tuladha:
(Guneman Pak Luki guru senior marang Bu Asri kepala sekolah)
Pak Luki: "Kados Pak Aji wau tindak dhateng apotik, mbok menawi panjenengan priksa kagungan perlu menapa?"
Bu Asri: "Pak Aji mundhut obat resep dokter, ngandikanipun kala wingi calon garwanipun gerah."
25
Multiple Select
Centang/pilih jawaban yang menurut kamu benar!
Jawaban lebih dari satu.
Ø Basa krama alus digunakake dening...
anak marang wong tuwa
wong tuwa marang anak
murid marang guru
guru marang murid
andhahan marang pandhuwurane
(UUBJ1) UNGGAH-UNGGUH BASA JAWA
​

Show answer
Auto Play
Slide 1 / 25
SLIDE
Similar Resources on Wayground
22 questions
Konten Aksara Pasangan
Presentation
•
8th Grade
17 questions
Saberes Previos - Principios de Programación
Presentation
•
7th Grade
20 questions
Diagnóstico español 2
Presentation
•
9th Grade
17 questions
Microcontroladores
Presentation
•
9th Grade
17 questions
Crecimiento urbano de Ecuador
Presentation
•
7th Grade
17 questions
Teks Laporan Percobaan (Subbab 1)
Presentation
•
9th Grade
16 questions
Métodos de separación de mezclas
Presentation
•
7th Grade
24 questions
Seni Budaya
Presentation
•
8th Grade
Popular Resources on Wayground
20 questions
"What is the question asking??" Grades 3-5
Quiz
•
1st - 5th Grade
20 questions
“What is the question asking??” Grades 6-8
Quiz
•
6th - 8th Grade
10 questions
Fire Safety Quiz
Quiz
•
12th Grade
20 questions
Equivalent Fractions
Quiz
•
3rd Grade
34 questions
STAAR Review 6th - 8th grade Reading Part 1
Quiz
•
6th - 8th Grade
20 questions
“What is the question asking??” English I-II
Quiz
•
9th - 12th Grade
20 questions
Main Idea and Details
Quiz
•
5th Grade
47 questions
8th Grade Reading STAAR Ultimate Review!
Quiz
•
8th Grade
Discover more resources for Special Education
20 questions
“What is the question asking??” Grades 6-8
Quiz
•
6th - 8th Grade
34 questions
STAAR Review 6th - 8th grade Reading Part 1
Quiz
•
6th - 8th Grade
47 questions
8th Grade Reading STAAR Ultimate Review!
Quiz
•
8th Grade
44 questions
8th Grade Social Studies - Staar Review 2021
Quiz
•
8th Grade
20 questions
8th Grade Science STAAR Review
Quiz
•
8th Grade
8 questions
Amoeba Sister Asexual vs Sexual Reproduction
Interactive video
•
8th Grade
15 questions
Pythagorean Theorem Word Problems Quizizz
Quiz
•
8th Grade
29 questions
8th Grade Social Studies STAAR Review Part 2
Quiz
•
8th Grade