Bài 2: LƯU TRỮ VÀ TRAO ĐỔI THÔNG TIN

KHỞI ĐỘNG

Câu hỏi tình huống: Khi em đang tham gia giao thông cùng với các bạn ngoài đường, nếu nhìn thấy đèn

tín hiệu giao thông màu đỏ thì em sẽ làm gì?

START

00 : 30

00 : 29

00 : 28

00 : 27

00 : 26

00 : 25

00 : 24

00 : 23

00 : 22

00 : 21

00 : 20

00 : 19

00 : 18

00 : 17

00 : 16

00 : 15

00 : 14

00 : 13

00 : 12

00 : 11

00 : 10

00 : 09

00 : 08

00 : 07

00 : 06

00 : 05

00 : 04

00 : 03

00 : 02

00 : 01

00 : 00

END

KHỞI ĐỘNG

Trả lời:

Khi chúng ta tham gia giao thông và nhìn thấy tín hiệu đèn giao
thông màu đỏ chúng ta sẽ phải dừng lại và nhắc mọi người đi cùng
cũng dừng lại thì chúng ta sẽ gọi đó là hoạt động thông tin trong
đời sống của chúng ta.

Vậy hoạt động thông tin có quan trọng không

và nó được diễn ra theo các quá trình nào

thì chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay….

BÀI 2:

LƯU TRỮ VÀ

TRAO ĐỔI THÔNG TIN

NỘI DUNG

BÀI HỌC

Lưu trữ thông tin

Trao đổi thông tin

Các
bước
trong
hoạt

động thông tin của con
người

Vai trò quan trọng của
thông tin và hoạt động
thông tin

1

2

3

4

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1: Lưu trữ thông tin

Cả hai hoạt động ghi chép của học sinh khi nghe thầy cô giảng bài và ghi chép, ghi âm của phóng viên khi
phỏng vấn được gọi là hoạt động lưu trữ thông tin.
Với mục đích giúp chúng ta lưu trữ thông tin.

Tại sao khi nghe thầy cô giảng bài xong chúng ta phải ghi chép vào vở?
Tại sao khi phóng viên đi phỏng vấn phải ghi chép vào sổ tay và bật máy ghi âm?

Câu hỏi:

Trả lời:

1. Lưu trữ thông tin:

- Lưu trữ thông tin là hoạt động đưa thông tin vào vật mang tin.

Nếu trong hoạt động thông tin chúng ta không tiến hành lưu trữ thông tin vào vật mang tin thì
sẽ dẫn đến việc thất thoát thông tin, còn việc lưu trữ trực tiếp thông tin trong bộ não con
người gọi là ghi nhớ.

Tại sao học sinh cần phải ghi chép sau khi nghe thầy cô giảng bài, phóng viên phải ghi chép vào sổ, ghi âm khi
phỏng vấn?

Câu hỏi:

Trả lời:

1. Lưu trữ thông tin:

- Lưu trữ thông tin là hoạt động đưa thông tin vào vật mang tin.

- Lưu trữ thông tin rất quan trọng. Việc lưu trữ thông tin trực tiếp
trong bộ não con người gọi là ghi nhớ.

Khi chúng ta chép nội dung của bạn vào trong vở, nếu chúng ta biết được những gì chúng ta
chép thì nội dung đó được gọi là thông tin, còn nếu chúng ta chép mà không hiểu nội dung đó
thì nội dung chúng ta chép chỉ được coi là dữ liệu.

Nếu một hôm em bị ốm không đi học, sau đó em mượn vở bạn chép lại bài thì nội dung được bạn
ghi chép trong vở có phải là thông tin không?

Có 3 dạng dữ liệu cơ bản là: Dạng chữ và số, dạng hình ảnh, dạng âm thanh.

Câu hỏi:

Trả lời:

Có 3 dạng dữ liệu cơ bản là: Dạng chữ và số, dạng hình ảnh, dạng âm thanh.

Dạng

âm thanh

Dạng

hình ảnh

Dạng

chữ và số

chữ viết, kí hiệu

hay con số,…

hình vẽ ,

hình chụp,..

lời nói,

tiếng nhạc,
tiếng còi xe,..

1. Lưu trữ thông tin:

- Lưu trữ thông tin là hoạt động đưa thông tin vào vật mang tin.

- Lưu trữ thông tin rất quan trọng. Việc lưu trữ thông tin trực tiếp
trong bộ não con người gọi là ghi nhớ.

- Dữ liệu là tên gọi chung của thông tin được chứa trong vật mang tin.
Có 3 dạng dữ liệu: Dạng chữ và số, dạng hình ảnh, dạng âm thanh.

- Dữ liệu là thông tin dưới dạng được chứa trong vật mang tin.

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 2: Trao đổi thông tin

Cả hai hoạt động trên đều sẽ được gọi chung là hoạt động trao đổi thông tin.

Khi nghe tiếng trống trường, em nhắc bạn vào lớp, vậy thì việc em nhắc bạn và bạn sau khi được em nhắc đã
vào lớp được gọi là quá trình gì?
Khi xe cứu hỏa hú còi và nháy đèn khi làm nhiệm vụ, người đi đường đã đỗ gọn nhường đường cho
xe cứu hỏa đi, hành động của xe cứu hỏa và người đi đường được gọi là quá trình gì?

Hoạt động sẽ dựa vào quá trình: Gửi thông tin cho người nhận và nhận thông tin từ người gửi.
Hoạt động trao đổi thông tin rất quan trọng và diễn ra hằng ngày trong cuộc sống của chúng ta.

Câu hỏi:

Trả lời:

Trong bài học đã nói đến hai tình huống trao đổi thông tin sau:

Hãy trả lời lần lượt hai câu hỏi sau cho mỗi tình huống trao đổi thông tin ở trên:
1) Bên gửi thông tin là ai hay là gì?
2) Bên nhận thông tin là ai hay là gì?

Câu hỏi:

+ Tình huống 1: Bên gửi thông tin là người bạn đưa cho “em” mẩu giấy, còn “em” sẽ là người nhận
thông tin.
+ Tình huống 2: Bên gửi thông tin là chiếc xe cứu hỏa, còn bên nhận thông tin là người đi đường.

Trả lời:

2. Trao đổi thông tin:

- Trao đổi thông tin là: Gửi thông tin đến bên nhận và nhận thông tin
từ bên gửi.

- Trao đổi thông tin rất quan trọng và diễn ra thường xuyên trong cuộc
sống hằng ngày.

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 3: Các bước trong hoạt động thông tin của con người

Hoạt động thông tin của con người diễn ra theo các quá trình: Con người tiếp nhận thông tin từ bên ngoài,xử
lý thông tin, lưu trữ thông tin, trao đổi thông tin. Não người sẽ là trung tâm trong quá trình này

Em hãy quan sát hình vẽ dưới đây và chỉ ra hoạt động thông tin của con người được diễn ra theo
những quá trình nào?

Câu hỏi:

Trả lời:

3. Các bước trong hoạt động
thông tin của con người:

- Hoạt động thông tin của con người được diễn ra theo các quá trình:

- Não người là trung tâm trong quá trình hoạt động thông tin của con
người.

Tiếp nhận
thông tin

Xử lý

thông tin

Lưu trữ
thông tin

Trao đổi
thông tin

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 4: Vai trò quan trọng của thông tin và hoạt động thông tin

Câu hỏi:

 Nhóm 1: Tình huống 1
 Nhóm 2: Tình huống 2
 Nhóm 3: Tình huống 3
 Nhóm 4: Tình huống 4

Tình huống 1: Cảnh báo ở nơi nước sâu

Các nhóm thảo luận trong 4 tình huống sau và trả lời câu hỏi: Nếu
không có thông tin cảnh báo như vậy thì hậu quả có thể là gì?

Tình huống 2: Ở trạm xăng dầu

Tình huống 3: Cảnh báo trước khi động đất

Tình huống 4: Cảnh báo trước khi sóng thần

+ Tình huống 1: Nếu không có tấm biển cảnh bảo khu vực nước sâu nguy hiểm chúng ta không biết mà cứ
nhảy xuống chơi đùa, bơi lội thì sẽ rất có thể có tình huống xấu xảy ra. Tấm biển chính là thông tin thông
báo cho chúng ta về tình trạng của ao là sâu, có thể gây nguy hiểm.
+ Tình huống 2: Việc hút thuốc ở trạm xăng dầu sẽ rất nguy hiểm vì sẽ gây cháy nổ, tấm biển “Cấm hút
thuốc” cũng là thông tin thông báo cho chúng ta để tránh khỏi những rủi ro có thể xảy ra.
+ Tình huống 3: Động đất là sự rung động của mặt đất, được tạo ra bởi các dịch chuyển đột ngột của các
khối địa chất trong lòng đất, các vụ nổ núi lửa, các vụ trượt lở đất, sụp đổ hang động…Động đất gây ra thảm
họa cho con người, đe doạ đến tính mạng, gây thiệt hại lớn cho cuộc sống, tinh thần của con người. Nếu các
nhà khoa học có đủ phương tiện và thiết bị báo trước thông tin sẽ có động đất đủ sớm cảnh báo cho người
dân kịp thời ứng phó.
+ Tình huống 4: Sóng thần là sóng biển có chu kỳ dài, lan truyền với tốc độ lớn. Khi tới gần bờ tùy độ sâu
của biển và địa hình vùng bờ, sóng thần có thể đạt độ cao hàng chục mét, tràn sâu vào đất liền gây thảm họa
lớn. Sóng thần gây ra thảm họa cho con người, đe doạ đến tính mạng, gây thiệt hại lớn cho cuộc sống, tinh
thần của con người. Nếu các nhà khoa học có đủ phương tiện và thiết bị báo trước thông tin sẽ có động đất
và sóng thần đủ sớm cảnh báo cho người dân kịp thời ứng phó, giảm nhẹ được thiệt hại sẽ xảy ra.

Trả lời:

LUYỆN TẬP

Có những cách nào để lưu trữ thông tin trong những trường hợp sau và
khi lưu trữ em có loại dữ liệu gì?
1) Em muốn ghi lại lời giảng của cô giáo.
2) Em đi lịch với gia đình đến Đà Lạt, muốn khoe với bạn biết hoa dã
quỳ trông như thế nào.
3) Em học Tiếng Anh, muốn có mẫu phát âm của giáo viên để luyện tập.

Bài 1.

CÂU HỎI

Em hãy cho biết phóng viên phỏng vấn, cảnh sát điều tra hiện trường vụ
tai nạn có thể dùng những cách nào để lưu trữ thông tin. Trong mỗi
trường hợp đó, thông tin được chuyển thành dữ liệu dạng gì?

Bài 2.

1. Em có thể ghi lại lời giảng của cô bằng thiết bị ghi âm để có được dữ
liệu âm thanh, chép lời giảng của cô vào vở để có được dữ liệu số và
chữ.

Bài 1.

TRẢ LỜI

Phóng viên phỏng vấn, cảnh sát điều tra vụ tai nạn sẽ dùng sổ chép tay
để chuyển thông tin thành dữ liệu sạng số và chữ, dùng máy ghi âm để
chuyển thông tin thành dạng âm thanh, dùng máy ảnh để chuyển thông
tin thành dạng hình ảnh.

Bài 2.

2. Em có thể chụp ảnh hoặc quay video hoa dã quỳ gửi cho bạn để có
được dữ liệu âm thanh và hình ảnh.

3. Em có thể ghi âm lại lời cô phát âm và có được dữ liệu âm thanh.

Câu hỏi:

VẬN DỤNG

“Ở một số nước phát triển, cạnh vạch sơn trắng ở lối đi dành
cho người đi bộ qua đường thường có thêm loa để phát nhạc
khi đèn xanh cho phép qua đường và dừng nhạc khi hết đèn
xanh. Hỏi việc này có ý nghĩa gì?”

Trả lời:

Việc có loa bên cạnh vạch kẻ đường dành cho người đi bộ
và phát nhạc khi đèn xanh giúp cho người tham gia giao
thông nhận biết được dấu hiệu đèn xanh đèn đỏ dễ dàng
hơn, ngoài ra, âm nhạc giúp cho những người đi bộ
nhưng bị khiếm thị biết được khi nào họ có thể được qua
đường.

LƯU TRỮ VÀ TRAO ĐỔI THÔNG TIN

TÓM TẮT BÀI HỌC

01

Lưu trữ thông tin

Nội dung 1

Các bước trong

hoạt động thông tin

của con người

Nội dung 3

Trao đổi thông tin

Nội dung 2
Vai trò quan trọng

của thông tin

và hoạt động thông tin

Nội dung 4

02

03

04

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Về nhà xem và học thuộc toàn bộ nội dung bài đã học.

- Sưu tầm các tranh ảnh, thông tin về phòng chống dịch Covid – 19.

- Xem trước bài 3: Máy tính trong hoạt động thông tin.