rekabentuk kajian

BASIC EPIDEMIOLOGY

8/13/2020

1

ILKKM ; DPMH ; MHBE 2013 Basic Epidemiology [[e-mail]]

Klasifikasi rekabentuk
penyelidikan
(2 jam)

Klasifikasi rekabentuk penyelidikan (2 jam)

Populasi / sampel / subjek /

respondent

8/13/2020

3

Hasil pembelajaran;

Membincangkan jenis-

jenis rekabentuk

penyelidikan.

Klasifikasi rekabentuk kajian;

1- Pemerhatian
(Observational) :

• Satu atau lebih kumpulan

subjek/sampel dilakukan
pemerhatian atau ciri-ciri
sampel tersebut ,
direkodkan dan dilakukan
di analisis.

2- Ekperimen
(Experimental) :

• Melibatkan intervensi

ubatan, prosedur khas,
rawatan khas dll, dan
kajian untuk melihat
kesan intervensi terhadap
subjek/sampel.

Ukuran hasil kajian :

8/13/2020

5

Versi asas klasifikasi rekabentuk kajian;

Prevelance

Odd ratio-or

Relative risk - rr

Perspektif MASA dalam kajian pemerhatian;

1. Cross-sectional ; hanya mengkaji data pada masa

kejadian sahaja.

2. Retrospective ; mengkaji data-data yang lepas, dan

membuat hubungkait keadaan factor yang lepas dengan factor masa kini.

3. Prospective ; mengkaji data-data masa hadapan yang masih belum ada maklumat.

7

Kajian rentas @ Irisan lintang (Cross
sectional) ;

i.

Juga dikenali sebagai kajian prevelans, dan pengumpulan
data adalah sistematik (structured data).

ii.

Biasanya kajian ini menerangkan (describe) WHAT, WHERE
, WHEN and HOW.

iii. Hasil analisis : mendapat Prevelance atau/dan mendapat

hubungkait(association).

8

Definisi : adalah kajian yang dilakukan pada sekumpulan subjek tersebut pada waktu tersebut sahaja (one off data collection).

Kebaikkan guna kaedah kajian ini :
i.

Mudah , cepat, ringkas, kurang kos, kurang masa, staff sekali sahaja digunakan dll.

Kelemahan guna kaedah kajian ini :
i.

Hasil kajian kurang jelas dan kurang fokus.

ii.

Hanya mengambarkan pada waktu itu sahaja pada populasi itu sahaja.

iii.

Saiz sampel diperlukan sangat besar.

iv.

Tidak boleh mengambarkan kedalam populasi sebenar .

v.

Tidak boleh membuktikan hubungkait faktor dan kejadian penyakit.

9

Cont’…Kajian rentas @ Irisan lintang
(Cross sectional) ;

Contoh hasil kajian rentas; “Prevelans obesity di Malaysia”

10

Cont’… Kajian rentas @ Irisan lintang
(Cross sectional) ;

Tiga contoh kajian : Bincangkan apakah ciri ciri kajian rentas

yang ada dalam tajuk kajian dibawah ?

– “ mengenalpasti obesiti dan corak tidur dikalangan pelatih ”
– “ membandingkan tahap pengetahuan, amalan dan sikap

pelatih berkaitan kecederaan jarum semasa di klinikal ”

– “ mengenalpasti hubungkait masalah anemia dengan corak pemakanan wanita yang mengandung ”

11

Cont’… Kajian rentas @ Irisan lintang
(Cross sectional) ;

Kajian kes kawalan (Case-controle) ;

Definisi : adalah kajian menggunakan sampel/subjek yang

mempunyai kriteria yang sama tetapi sekumpulan lain
diberikan intervensi/rawatan/ubatan untuk membandingkan
kesan intervensi tersebut dan kesan kepada kumpulan yang
tidak diberikan intervensi; wujud atau tidak wujud kesan.

Sampel Kumpulan A = Kes (case) = diberikan intervensi/ubat
Sampel Kumpulan B = Kawalan (controle) = bebas/tidak diberikan ubat.

12

8/13/2020

ILKKM ; DPMH ; MHBE 2013 Basic Epidemiology [[e-mail]]

13

Cont’…Kajian kes kawalan (Case
controle) ;

Cont’…Kajian kes kawalan (Case
controle) ;

Hasil analisis kajian ini akan mendapat;
i.

Nilai risiko penyakit 0 hingga 1( odds ratio - or ).

ii.

Cause-effect relationships.

Interprate keputusan or (recall lesson 3.1 & 3.2) ;
• Nilai < 0 = mempunyai risiko penyakit yang rendah.
• Nilai 1 = tiada risiko mendapat penyakit.
• Nilai >1 = mempunyai risiko penyakit yang tinggi.

14

Cont’…Kajian kes kawalan (Case
controle) ;

15

Kebaikkan guna kaedah kajian ini :
i.

Hasil kajian dapat kenal pasti factor penyebab penyakit atau boleh kaji banyak factor risiko penyakit.

ii.

Kesan kajian jelas bagi dua kumpulan.

iii.

Dapat mengukur risiko penyakit.

iv.

Kajian boleh siap cepat.

Kelemahan guna kaedah kajian ini :
i.

Masa , kos, waktu, alatan, ubatan meningkat.

ii.

Hanya pada populasi tersebut sahaja berguna dan berkesan.

iii.

Banyak bias untuk tetapkan kriteria sampel.

Intervensi selama 6 bulan

Tidak obes

Obesiti

Jumlah

CASE : Regular 3 kali
seminggu senaman

12

8

20

CONTROLE : Bebas dan
tiada regular senaman

4

16

20

Jumlah

16

24

40

Cont’…Kajian kes kawalan (Case controle) ;

Odd ratio = 12 x 16 / 4 x 8
Odd ratio = 6.0
Interprate = amalan tidak senaman regular mempunyai risiko yang
tinggi untuk mendapat obesiti.

Intervensi selama 1 bulan

Jantung normal

Sakit jantung

Jumlah

CASE : amal makan oat

42

8

50

CONTROLE : bebas makan

13

37

50

Jumlah

55

45

100

Cont’…Kajian kes kawalan (Case controle) ;

Odd ratio = ? X ?
Odd ratio = ?
Interprate = ?............

Kajian kohot (cohort) ;

• Definisi : kajian kepada sekumpulan sampel/subjek untuk

melihat kesan/impak/hasil masa hadapan (prospektif) atau
kesan masa lalu (retrospektif) dalam tempoh jangka masa
lama (tempoh data yang diambil untuk analisa) dan
tertentu.

• Contoh : “kajian senaman dan obesity pelajar asrama

selama tiga tahun (2010 – 2012)”

8/13/2020

ILKKM ; DPMH ; MHBE 2013 Basic Epidemiology [[e-mail]]

19

Cont’….Kajian kohot (cohort) ;

Cont’….Kajian kohot (cohort) ;

1. Prospective Cohort ;
 Begin at specific time, the

presence or absence of risk
factor is determined.

 Information about the outcome

is collected at some future time.

 Cth : mengkaji faktor-faktor

yang menambah teruk wabak
covid 19 selama 3 tahun
kehadapan.

2. Retrospective Cohort ;
 Historical information (record

or file) is used (ie : the risk
factors occurred before the
onset of the study).

 Cth : mengkaji punca-punca

awal penyakit Covid19 pada 3
tahun lepas.

Cont’….Kajian kohot (cohort) ;

Kebaikkan guna kaedah kajian ini :
i.

Tidak tergesa – gesa, masa rehat lama, hasil kajian yang signifkan beza.

ii.

Banyak dapat ketahui faktor punca penyakit dan kesan penyakit.

iii.

Dapat mengetahui gandaan risiko penyakit (relative risk-rr) dan Cause-effect
relationships.

Kelemahan guna kaedah kajian ini :
i.

Masa, waktu, kos, staff , peralatan, ubat yang tinggi dan lama.

ii.

Staff, responden hilang dan lari.

iii.

Kajian hanya kes kes yang biasa wujud. Kes baru wujud sukar utk lakukan
kohort.

Immunisasi BCG selama
10 tahun (2000 – 2010)

Tiada TB
Paru paru

Ada TB

paru-paru

Jumlah

Mendapat BCG

96

4

100

Enggan ambik vaksin BCG

36

64

100

Jumlah

132

68

200

Relative risk = (96/100) / (36/100)
Relative risk = 0.96 / 0.36 = 2.6
Interprate = mereka yang tidak ambik vaksin BCG
mempunyai hampir 3 kali ganda (2.6) untuk mendapat
jangkitan TB paru-paru.

Cont’….Kajian kohot (cohort) ;

Status merokok

Tiada
kanser

kanser

Jumlah

Tidak merokok selama 5
tahun

96

4

100

Merokok lebih 5 tahun

11

64

100

Jumlah

132

68

200

Relative risk = (? /?) / (?/?)
Relative risk = ?/?= ?
Interprate = ?.............

Cont’….Kajian kohot (cohort) ;

Latihan ; Tentukan jenis kajian ? ;

“ kajian ini dilakukan di Kampung Kuala Krai pada tahun 2018. kajian ini

mengkaji peratus kanak-kanak yang mempunyai jangkitan cacing
dikampung tersebut. Didapati prevelans jangkitan cacing kanak-kanak
tersebut adalah 12%.. “
Rekabentuk kajian adalah …………………

“ kajian ini telah dilakukan bermula sejak tahun 2010 sehingga tahun 2020. sepanjang tempoh tersebut didapati insiden kes kecacatan bayi
yang lahir adalah seramai 10 orang yang ada hubungkait dengan
pendedahan merkuri di tempat kerja..”
Rekabentuk kajian adalah …………….….

“ kajian ini dilakukan bagi melihat keberkesanan ubat anti stress dikalangan

pelatih PPP . Sampel dipilih antara lelaki dan wanita. Hasil kajian
mendapati pelatih lelaki lebih berkesan berbanding pelatih wanita ..”
Rekabentuk kajian adalah …………………

“ ..kajian ini dilakukan bagi membandingkan masalah kurang zat

makanan(KZM) antara remaja yang tinggal di KG Kuala Ketil Perlis dan
KG Gajah Mati Kelantan..”
Rekabentuk kajian adalah …………………

Latihan ; Tentukan jenis kajian ? ;

8/13/2020

27

About TRIAL in medical research;

1. CLINICAL TRIAL ; in which we apply therapeutic

interventions to sick individuals (e.g., chemotherapy trial).

2. FIELD TRIAL ; in which we apply preventive

interventions to healthy individuals (e.g., vaccine trial).

3. COMMUNITY TRIAL ; in which we apply interventions to

aggregate units (e.g., fluoridation of public water).

8/13/2020

28

Randomized Controlled Trial (RCT);

• Definisi : adalah sebuah kajian tahap 1 bukti klinikal ,

selamat dan sangat berkesan untuk menentukan
rawatan, ubatan bagi pihak berwajib seperti kerajaan
untuk membuat keputusan bagi sesuatu ubatan dan rawatan yang selamat kepada pesakit.

• Adalah diharapkan dengan kaedah yang ketat dan

terkawal ini akan terhasil impak/kesan/keyakinan bagi pihak membuat rumusan keputusan rawatan untuk pesakit.

8/13/2020

29

Cont’…Randomized Controlled Trial (RCT);

8/13/2020

30

Randomized Controlled Trial (RCT);

Ciri-ciri RCT ;
i.

Sampel kajian adalah dari random pesakit yang mempunyai ciri penyakit yang sama.

ii.

Di bahagikan secara random 2 kumpulan sama banyak (A dan B), satu kumpulan diberikan ubatan khusus.

iii.

Dua dua kumpulan mendapat follow up/pemantauan menggunakan senarai semak atau soal selidik yang sistematik atau secara kualitatif.

iv.

keputusan kesan ubatan dan keputusan soal selidik kepada pesakit
tersebut di analisa untuk menghasilkan sebuah keputusan yang muktamad
dan jitu agar pihak dapat membuat keputusan kegunaan ubatan rawatan
atau prosidur tersebut.

8/13/2020

31

Cont’…Randomized Controlled Trial (RCT);

Kelebihan menggunakan kaedah kajian ini;
i.

Kerana spesifikasi pesakit adalah khusus, maka kurang bias sampel.

ii.

Bukti kajian level 1 (tertinggi)

iii.

Kajian jelas, telus, dan analisis secara statistik.

iv.

Sampel lebih dikenali latar belakang dan sebarang kelemahan sampel.

Kelemahan menggunakan kaedah kajian ini;
i.

Kos tinggi.

ii.

Mungkin terdapat bias sampel yang sengaja sukarela.

iii.

Tidak boleh generalisi.

iv.

Sampel boleh hilang semasa follow up.

8/13/2020

32

Non Randomized Controlled Trial (N-RCT);

N-RCT di pilih kaedah ini apabila ;
i.

RCT gagal kelulusan etika dan pihak pentadbiran.

ii.

Aktiviti pencegahan dan kawalan penyakit tersebut dilakukan diperingkat komuniti.

iii. Jumlah penyakit/pesakit yang hendak di uji sangat sedikit kes ataumempunyai kronologi sejarah penyakit yang sangat kompleks dan panjang.

iv. RCT mempunyai kos yang sangat tinggi dan mempunyai limitasi tertentu

Contoh ; kajian kesan amalan makan roti gardenia kepada calcium
badan.

Cont’… Non Randomized Controlled Trial
(N-RCT);

5 Tahap bukti
kajian (5 ‘level of
evidence base’);

8/13/2020

34

Bil
Perbezaan

CROSS

SECTIONAL

CASE

CONTROLE

COHORT

RCT

Level of
clinical base
evidence

Tiada

3

3

1

(tertinggi)

2.

Jumlah sampel

Sangat banyak

Sederhana

Sikit

Sikit

3.

Tempoh masa

Singkat

Singkat

Lama &
bertahun

Sederhana

4.

Kos kajian

Sederhana

Kurang

Sederhana

Tinggi

5.

Staf penyelidik

Ramai

Sederhana

Sikit

Ramai

6.

Hasil kajian

Prevelans
( % )
Kaji hubungkait

Odd ratio
( or )
Kaji
hubungkait

Relative risk (
rr )
Kaji
hubungkait
Kadar insiden

Relative risk
( rr )
Kaji
hubungkait
Kadar
insiden

1.

Bil
Perbezaan

CROSS

SECTIONAL

CASE

CONTROLE

COHORT

RCT

7.

Masa
maklumat/data
kajian

Masa kini /
semasa

Retrospektif

Prospektif
atau
retrospektif

Masa kini/
semasa dan
prospektif

8.

Follow up
sampel/respondent

Tidak perlu

Tidak perlu

Perlu

Perlu

9.

Pecahan sampel

1 group

2 group

1 @ 2 group

2 group

10.

Rekabentuk kajian

Observationa
l

Observatio
nal

Observational

Experiment

11.

Alat kajian/
instrument

Soal
selidik/senarai
semak

Soal selidik/
senarai
semak

Soal selidik/
senarai semak/
interview rekod

Soal selidik/
senarai
semak/
interview
rekod

12.

Klasifikasi kajian

Kuantitatif

Kuantitatif

Kuantitatif/
kualitatif

Kuantitatif /
kualitatif

i.

https://www.intechopen.com/books/cyberspace/research-
design-and-methodology

ii.

https://www.teachepi.org/wp-
content/uploads/OldTE/documents/courses/Classification%2
0Design.pdf

iii.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6176693/

iv.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3196997/

8/13/2020

37

Rujukan bacaan;