กฎหมายแพ่งและพาณิชย์

คนขับรถจะต้องได้รับโทษทางแพ่งอย่างไร

คนขับรถต้องชดใช้ค่าเสียหายหรือค่า

สินไหมทดแทนจากการที�ตนเองขับรถชน

สินค้าทําให้เกิดความเสียหาย

330

เป็นกฎหมายที�ว่าด้วยความสัมพันธ์ระหว่างเอกชนกับเอกชน
เมื�อมีการฝ่ าฝื นกฎหมาย เช่น ผิดสัญญา หรือกระทําโดยจงใจ
หรือประมาทเลินเล่อให้ผู้อื�นได้รับความเสียหาย ผู้ที�ได้รับ
ความเสียหายอาจเรียกให้ผู้กระทําชดใช้ หรือฟ้องคดีต่อศาล

331

2.1 ลักษณะการกระทําผิดทางแพ่งและความรับผิดทางแพ่ง

การกระทําผิดทางแพ่ง หมายถึง การ

กระทําที�ผู้กระทําผิดได้กระทําการอันเป็ น
ความผิดทั�งโดยเจตนาหรือโดยประมาทซึ�ง
ก่อให้เกิดความเสียหายแก่บุคคลอื�นในเรื�องที�
เกี�ยวกับทรัพย์สินของบุคคล โดยผู้กระทําต้องถูก
บังคับให้ชดใช้ค่าเสียหายหรือค่าสินไหม
ทดแทนจากการที�ตนทําให้บุคคลนั�นได้รับความ
เสียหายหรือที�เรียกว่า “ความรับผิดทางแพ่ง”

332

2.1 ลักษณะการกระทําผิดทางแพ่งและความรับผิดทางแพ่ง

ความรับผิดทางแพ่ง หมายถึง การกระทําที�ผู้กระทําผิดจะต้องรับผิด
ชดใช้ค่าเสียหายหรือค่าสินไหมทดแทน จากการที�ตนทําให้ผู้อื�นได้รับ
ความเสียหาย

ความรับผิดทางแพ่งเป็นการชดใช้ความเสียหายที�เกิดขึ�นแก่เอกชนคนใด
คนหนึ�งโดยเฉพาะ ซึ�งอาจได้รับความเสียหายแก่ชีวิต ร่างกาย จิตใจ
เสรีภาพ ชื�อเสียง ทรัพย์สิน ความเสียหายได้เกิดขึ�นอย่างใด กฎหมายก็
ต้องการที�จะให้เขาได้รับการชดใช้ความเสียหายอย่างนั�น ถ้าทําให้คืน
สภาพเดิมไม่ได้ก็พยายามจะให้ใกล้เคียงมากที�สุด มี 5 ลักษณะ ได้แก่

333

2.1 ลักษณะการกระทําผิดทางแพ่งและความรับผิดทางแพ่ง

1. ความรับผิดในลักษณะละเมิด คือ หากผู้กระทําการใด ๆโดยจงใจหรือ

สินไหมทดแทน

1. ความรับผิดในลักษณะละเมิด คือ หากผู้กระทําการใด ๆโดยจงใจหรือ
ประมาทเลินเล่อ ที�ทําให้บุคคลอื�นได้รับความเสียหาย จะต้องรับผิดชดใช้ค่า
สินไหมทดแทน

ขับรถยนต์เฉี�ยวรถจักรยานยนต์ของนายซี

นายเอ
นายซี
รถจักรยานยนต์ได้รับความเสียหาย

นายเอต้องรับผิดชอบต่อการกระทําของตนซึ�งเป็นการละเมิดต่อนายซี

334

2.1 ลักษณะการกระทําผิดทางแพ่งและความรับผิดทางแพ่ง

2. ความรับผิดในลักษณะสัญญา คือ ได้ทําสัญญาใด ๆ กันแล้ว คู่สัญญา
ต้องทําตามสัญญา หากฝ่ายใดไม่ปฏิบัติตาม ฝ่ายนั�นต้องรับผิด

ทําสัญญากู้เงินจากนางเอลลี�

นางสาวแคท

นางเอลลี�

นางสาวแคทไม่ชําระเงินที�กู้ไปคืนนางเอลลี�

ต้องรับผิดตามสัญญาเงินกู้

นางสาวแคทต้องรับผิดตามสัญญาเงินกู้

335

2.1 ลักษณะการกระทําผิดทางแพ่งและความรับผิดทางแพ่ง

3. ความรับผิดในลักษณะการจัดการงานนอกสั�ง คือ การที�ผู้ใดเข้าไปทํา
กิจการของผู้อื�นโดยที�เจ้าของไม่ได้ร้องขอ หากกิจการที�ทํานั�นเป็น
ประโยชน์แก่เจ้าของ เจ้าของต้องชดใช้ค่าตอบแทนหรือทรัพย์สินที�ผู้ทํา
กิจการเสียไปให้แก่ผู้ทํากิจการนั�น

336

2.1 ลักษณะการกระทําผิดทางแพ่งและความรับผิดทางแพ่ง

3. ความรับผิดในลักษณะการจัดการงานนอกสั�ง

ปิดบ้านไว้แล้วเดินทางไปต่างจังหวัด

มีพายุพัดหลังคาบ้านปลิว

นางแก้ว

เมื�อนางแก้วกลับมาต้องชดใช้เงินค่าซ่อมแซมบ้านใเมื�อนางแก้วกลับมาต้องชดใช้เงินค่าซ่อมแซมบ้านให้นางแดง

นางแดง
(เพื�อนบ้าน)

ว่าจ้างช่างมาซ่อมหลังคา
เพื�อป้องกันทรัพย์สินเสียหาย

337

2.1 ลักษณะการกระทําผิดทางแพ่งและความรับผิดทางแพ่ง

4. ความรับผิดในลักษณะลาภมิควรได้ คือ การได้สิ�งใดมาในลักษณะที�ไม่มี

4. ความรับผิดในลักษณะลาภมิควรได้ คือ การได้สิ�งใดมาในลักษณะที�ไม่มี
สาเหตุที�นํามาอ้างได้ตามกฎหมาย ผู้ได้ประโยชน์นั�นต้องรับผิดในทรัพย์สินที�
ตนได้มา

นางบี

นางเจี�ยบ

โอนเงินให้นางเจี�ยบเพราะเข้าใจผิด

ว่านางเจี�ยบเป็นเจ้าหนี�ของตน

นางบีสามารถฟ้องให้นางเจี�ยบ

โอนเงินคืนให้ตนได้

เพราะนางเจี�ยบรับทรัพย์ไว้

โดยปราศจากเหตุที�จะอ้างตามกฎหมายได้
338

2.1 ลักษณะการกระทําผิดทางแพ่งและความรับผิดทางแพ่ง

5. ความรับผิดตามที�กฎหมายบัญญัติไว้โดยเฉพาะ คือ การใด ๆ ที�กฎหมาย
บัญญัติว่าให้ผู้กระทําต้องรับผิดต่อผู้ที�ถูกกระทํา

นางก้อย

ปลูกบ้านโดยไม่ทราบว่าโครงสร้างระเบียง

ลํ�าเข้าไปในที�ดินของนางก้อย

นางขวัญต้องรับผิดต่อนางก้อย

ตามกฎหมาย

นางขวัญ
339

1.นายป๋ อถอยรถยนต์ชนแผงขายผักของนางสาวเอ๋จนผักเสียหาย

นายป๋ อต้องรับผิดอย่างไร

ชดใช้ค่าเสียหายหรือค่าสินไหมทดแทน

2. นายพอลสร้างโรงเลี�ยงวัวลํ�าเข้าไปในไร่ของนายนิก

นายนิกจึงรับผิดชอบต่อนายพอลตามกฎหมาย

กรณีนี�นายพอลจะต้องมีความรับผิดตามลักษณะใด

ความรับผิดที�กฎหมายบัญญัติไว้โดยเฉพาะ

340

2.2 สัญญา

สัญญา หมายถึง ข้อตกลงของบุคคลตั�งแต่ 2 ฝ่ายขึ�นไป ที�เรียกว่า

กฎหมายอย่างใดอย่างหนึ�งขึ�น

สัญญา หมายถึง ข้อตกลงของบุคคลตั�งแต่ 2 ฝ่ายขึ�นไป ที�เรียกว่า

ผู้เสนอและผู้สนอง ซึ�งมีความประสงค์ตรงกันที�จะก่อให้เกิดผลผูกพันทาง
กฎหมายอย่างใดอย่างหนึ�งขึ�น

1) ต้องมีบุคคลตั�งแต่ 2 ฝ่ ายขึ�นไป เพราะสัญญาเป็น
ข้อตกลง จะเกิดขึ�นได้เมื�อมีบุคคลตั�งแต่สองฝ่ายขึ�นไป

2) ต้องมีการตกลงกัน ต้องมีฝ่ายหนึ�งเป็นผู้เสนอว่า
จะทําสัญญาด้วย แล้วอีกฝ่ายเป็นผู้สนองรับ

341

1. ลักษณะสําคัญของสัญญา

2.2 สัญญา

3. ข้อตกลงดังกล่าวต้องก่อให้เกิดหนี�ตามกฎหมาย คือ ข้อตกลงนั�นต้องเป็น
ข้อตกลงซึ�งมีผลทําให้คู่สัญญาฝ่ายหนึ�งเป็นลูกหนี� มีหน้าที�ต้องชําระหนี�ให้แก่
คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ�ง หรืออาจมีผลทําให้ต่างฝ่ายต่างมีหน้าที�ต้องชําระหนี�
ให้แก่กันและกัน แล้วแต่ว่าจะเป็นสัญญาต่างตอบแทนหรือไม่

นางเอตกลงซื�อนาฬิกาจากนางบี สัญญาซื�อขายย่อมเกิดขึ�น

นางเอ

นางบี

นางเอต้องชําระค่านาฬิกา

เป็นการตอบแทน

นางบีต้องส่งมอบนาฬิกาให้นางเอ

342

2.2 สัญญา

สัญญาย่อมเป็นนิติกรรมเสมอ หลักกฎหมายในเรื�องนิติกรรมจึงนํามาใช้
บังคับกับสัญญาด้วย แต่นิติกรรมไม่จําเป็นต้องเป็นสัญญาเสมอไป เช่น

พินัยกรรมเป็นนิติกรรมแต่มิได้เป็นสัญญา เพราะเป็นเรื�องการ

แสดงเจตนาของบุคคลฝ่ายเดียว

343

2.2 สัญญา

2. ประเภทของสัญญา

1) สัญญามีชื�อและสัญญาไม่มีชื�อ

สัญญามีชื�อหรือเอกเทศสัญญา คือ สัญญาซึ�งประมวลกฎหมายแพ่ง
และพาณิชย์ได้กําหนดหลักเกณฑ์การเกิดสัญญา แบบของสัญญา สิทธิ
และหน้าที�ระหว่างคู่สัญญา และการเลิกสัญญาไว้โดยเฉพาะ เช่น

สัญญาซื�อขาย

สัญญาเช่าทรัพย์ สัญญาคํ�าประกัน

สัญญาจํานอง

สัญญาจํานํา

สัญญาประกันภัย สัญญาจ้างแรงงาน

344

2.2 สัญญา

2. ประเภทของสัญญา

1) สัญญามีชื�อและสัญญาไม่มีชื�อ

สัญญาไม่มีชื�อ คือ สัญญาอื�น ๆ นอกจาก

เอกเทศสัญญา สัญญาประเภทนี�ต้องอาศัยหลักทั�วไป
ในลักษณะสัญญาซึ�งประมวลกฎหมายแพ่งและ
พาณิชย์ได้บัญญัติไว้ใช้บังคับ

345

2.2 สัญญา

2. ประเภทของสัญญา

2) สัญญาต่างตอบแทนและสัญญาไม่ต่างตอบแทน

สัญญาต่างตอบแทน คือ สัญญาที�ก่อให้เกิดหนี�ขึ�นระหว่างคู่สัญญาทั�งสอง
ฝ่ายโดยต่างฝ่ายต้องชําระหนี�ซึ�งกันและกัน

เช่น สัญญาซื�อขาย สัญญาจ้างแรงงาน

สัญญาไม่ต่างตอบแทน คือ สัญญาที�ก่อให้เกิดหนี�แก่คู่สัญญาเพียงฝ่ าย
เดียวโดยคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ�งไม่มีข้อผูกพันที�จะต้องชําระหนี�ตอบแทนด้วย
แต่อย่างใด เช่น สัญญาฝากทรัพย์โดยไม่มีบําเหน็จ สัญญาให้โดยเสน่หา

346

2.2 สัญญา

2. ประเภทของสัญญา

3) สัญญาซึ�งต้องทําตามแบบและสัญญาซึ�งไม่ต้องทําตามแบบ

สัญญาที�ต้องทําตามแบบ คือ สัญญาที�ต้องทําตามกฎหมายกําหนด เช่น
ทําเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที� หากฝ่าฝืนหรือไม่
ปฏิบัติตามสัญญานั�นจะตกเป็นโมฆะ

เช่น สัญญาซื�อขายบ้านหรืออสังหาริมทรัพย์

สัญญาจํานอง

347

2.2 สัญญา

2. ประเภทของสัญญา

3) สัญญาซึ�งต้องทําตามแบบและสัญญาซึ�งไม่ต้องทําตามแบบ

สัญญาซึ�งไม่ต้องทําตามแบบ คือ สัญญาซึ�งเมื�อคู่สัญญาตกลงกันด้วย
ปากเปล่าหรือด้วยกิริยาอย่างใดอย่างหนึ�งแล้ว สัญญาก็จะเกิดขึ�นและมี
ผลบังคับใช้ โดยไม่ต้องทําตามแบบแต่อย่างใด

เช่น สัญญาจ้างแรงงาน

สัญญาขนส่ง

348

2.2 สัญญา

3. การเกิดสัญญา

สัญญาจะเกิดขึ�นได้เมื�อคําเสนอและคําสนองตรงกัน

วัชระ
ภารดี

เสนอขายวิทยุให้ภารดี 6,000 บาท

ภารดีตกลงซื�อวิทยุ

เกิดสัญญาซื�อขายระหว่างคนทั�งสอง

349

2.2 สัญญา

4. ผลของสัญญา

เมื�อสัญญาเกิดขึ�นแล้วย่อมมีผลทําให้คู่สัญญาต้องปฏิบัติตาม

ข้อตกลงที�คู่สัญญาได้ให้ไว้แก่กัน

กิ�งแก้ว

สมาน

เสนอจ้างเหมาสมานให้ปลูกบ้านให้

สมานตอบตกลง

ต้องชําระเงินค่าจ้างเหมาให้สมาน

ต้องชําระเงินค่าจ้างเหมาให้สมาน

ต้องสร้างบ้านให้กิ�งแก้ว

350

2.2 สัญญา

5. การเลิกสัญญา

สัญญาที�เกิดขึ�นนั�นคู่สัญญาอาจเลิกสัญญากันได้ตามข้อตกลงที�ได้ให้

ไว้แก่กัน และนอกจากนี�สัญญาอาจเลิกโดยบทบัญญัติของกฎหมายก็ได้

ดนัย
ปิ�นแก้ว

ให้ปิ�นแก้วเช่าบ้าน

มีสัญญาว่าห้ามนําบุคคลอื�นที�มิได้ยินยอมเป็นลาย

ลักษณ์อักษรเข้ามาอยู่ในบ้าน

หากปิ�นแก้วผิดสัญญา

ดนัยมีสิทธิบอกเลิกสัญญาเช่าได้

351

2.2 สัญญา

6. การทําผิดสัญญา

การที�คู่สัญญากระทําหรืองดเว้นการกระทําใด ๆ ที�ผิดไปจากข้อตกลงที�ตกลง
กันไว้ ซึ�งมีผลให้ผู้กระทําต้องรับผิดในความเสียหายต่อคู่สัญญาอีกฝ่ ายหนึ�ง

ธาริน
นุชรี

จ้างนุชรีทําอาหารกล่อง ในราคารวม 2,500 บาท

เมื�อถึงเวลา นุชรีนําอาหารมาส่งตามที�ตกลงกันไว้

แต่ธารินไม่ต้องการอาหารแล้วและไม่จ่ายเงินให้นุชรี

กรณีนี�ธารินผิดสัญญา

จะต้องรับผิดชอบในความเสียหายที�เกิดขึ�นกับนุชรี

352

กิจกรรมพัฒนาการเรียนรู้

ร่วมกันอภิปรายว่า

เราจําเป็นต้องรู้กฎหมายหรือไม่

เพราะอะไร

353

7

6

5

4

3

2

เกม : เติมช่องว่าง สร้างคําใหม่

1

2. __ ก ก ฎ ห ม า ย

2. __ ก ก ฎ ห ม า ย

3. จ ด ท ะ เ บี __ น

3. จ ด ท ะ เ บี __ น

4. ข้ อ ต __ ล ง

4. ข้ อ ต __ ล ง

5. สั ญ ญ า จ้ า ง แ __ ง ง า น

5. สั ญ ญ า จ้ า ง แ __ ง ง า น

6. ป __ ะ ม ว ล ก ฎ ห ม า ย

7. โ __ ฆ ะ

พิ

1. __ สู จ น์

1. __ สู จ น์

นั

ย

ก

ร

ร

ม

354

2.3 ละเมิด

การทําละเมิด

การทําละเมิด หมายถึง การกระทําผิดกฎหมายโดยจงใจหรือประมาท
เลินเล่อต่อบุคคลอื�น เป็นเหตุให้บุคคลอื�นได้รับความเสียหายแก่ชีวิต
ร่างกาย สุขภาพอนามัย เสรีภาพ ทรัพย์สิน หรือสิทธิอย่างใดอย่างหนึ�ง
ซึ�งความเสียหายนั�นอาจกําหนดเป็นจํานวนได้อย่างแน่นอนหรือไม่ก็ได้

355

2.3 ละเมิด

ผู้ทําละเมิด

ผู้ทําละเมิด คือ ผู้ที�เป็ นคนกระทําไม่ว่าโดยจงใจหรือโดย

ประมาทเลินเล่อให้เกิดความเสียหายหรือผู้ที�ต้องรับผิดในการกระทําใน
เหตุการณ์นั�น ต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้ได้รับความเสียหาย
โดยไม่คํานึงว่าผู้กระทํากระทําโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อ

356

2.3 ละเมิด

นายทวี

นายเอนก

ขับรถโดยประมาทชนนายเอนก

ถึงแก่ความตาย

นายทวีต้องชดใช้ค่าสินไหม

ทดแทนแก่ทายาทของนายเอนก

ตัวอย่าง

357

2.3 ละเมิด

ลักษณะของการทําละเมิด

1. การละเมิดต่อบุคคลอื�นโดยตรง1. การละเมิดต่อบุคคลอื�นโดยตรง

เป็นกรณีที�บุคคลผู้ทําละเมิด
ทําละเมิดนั�นด้วยตนเอง

นายไก่

นายหมู

ทําร้ายร่างกายนายหมู

มีความผิดฐานละเมิดต่อร่างกายนายหมู

358

2.3 ละเมิด

ลักษณะของการทําละเมิด

2. การละเมิดเนื�องจากการกระทําของบุคคลอื�น2. การละเมิดเนื�องจากการกระทําของบุคคลอื�น

ซึ�งบุคคลอื�นในที�นี�เป็นผู้มีความสัมพันธ์บางประการกับตน เช่น เป็น
นายจ้าง ลูกจ้าง บุตร

นายเอ๋

นายป้อง

เป็นลูกจ้าง

นายเอ๋ขับรถไปส่งนายป้องที�ทํางาน
แต่ขับรถโดยประมาทจนชนนางแก้ว

นางแก้ว

นายเอ๋ต้องรับผิดชอบต่อนางแก้ว

นายเอ๋ต้องรับผิดชอบต่อนางแก้ว

นายป้องต้องรับผิดในการละเมิดของ

นายป้องต้องรับผิดในการละเมิดของ

นายเอ๋ ในฐานะเป็นนายจ้าง

359

2.3 ละเมิด

ลักษณะของการทําละเมิด

3. การละเมิดเนื�องจากสัตว์ที�อยู่ในความดูแลของตน

ไปทําความเสียหายแก่บุคคลอื�น

นายเชิด

สุนัข

เลี�ยง

กัด

ด.ญ. ขวัญ

นายเชิดต้องรับผิดชอบต่อ ด.ญ. ขวัญ

เสมือนว่าตนทําละเมิดต่อ ด.ญ.ขวัญโดยตรง

นายเชิดต้องรับผิดชอบต่อ ด.ญ. ขวัญ

เสมือนว่าตนทําละเมิดต่อ ด.ญ.ขวัญโดยตรง

360

2.3 ละเมิด

ลักษณะของการทําละเมิด

4. การละเมิดเนื�องจากทรัพย์สินของตนหรือที�อยู่ในความครอบครองดูแลรักษา4. การละเมิดเนื�องจากทรัพย์สินของตนหรือที�อยู่ในความครอบครองดูแลรักษา

ของตนก่อให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลอื�น

นางศรี

กระถางดอกไม้
(ไว้บนระเบียง)

วาง

ตกลงมาโดนศีรษะของนายท็อป

นายท็อป

นางศรีต้องรับผิดชอบต่อนายท็อปนางศรีต้องรับผิดชอบต่อนายท็อป

เสมือนว่าตนทําละเมิดต่อนายท็อปโดยตรง

361

2.3 ละเมิด

การละเมิดแตกต่างจากการผิดสัญญา เนื�องจากการละเมิดเป็นการ

กระทําที�ก่อให้เกิดหนี�ขึ�น เพราะกฎหมายบัญญัติให้บุคคลผู้เป็นเจ้าหนี�ซี�ง
ได้รับความเสียหายจากการกระทําหรือเหตุการณ์ใดที�บุคคลผู้เป็นลูกหนี�ต้อง
รับผิด ได้รับค่าสินไหมทดแทนโดยที�บุคคลทั�งสองฝ่ ายมิต้องมีข้อตกลงอย่าง
ใดกันก่อนว่าจะไม่ทําให้เสียหายต่อกัน ส่วนหนี�ในทางสัญญานั�นเกิดขึ�นได้
ต่อเมื�อมีข้อตกลงกันไว้ก่อน การผิดสัญญาอาจทําให้เกิดความเสียหายแก่
คู่สัญญาอีกฝ่ ายหนึ�ง ฝ่ ายที�เสียหายมีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายจากฝ่ ายที�ผิด
สัญญาได้

362

กิจกรรมพัฒนาการเรียนรู้

ให้นักเรียนยกตัวอย่างเหตุการณ์
ต่าง ๆ หรือการกระทํา แล้ววินิจฉัย

เป็นการทําละเมิดหรือไม่

363

3. ความแตกต่างระหว่างความผิดทางอาญากับความผิดทางแพ่ง

364

1. เป็นการกระทําที�ก่อให้เกิดความ

เสียหายต่อส่วนรวม

2. ผู้กระทําความผิดต้องได้รับโทษด้วย

ตนเอง หากตายลง โทษจะระงับไป

3. เป็นการกระทําที�เป็นความผิดเมื�อ

กระทําโดยเจตตา หรือตามที�กฎหมาย
บัญญัติ

4. ตีความตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด

กรณีกฎหมายไม่ได้บัญญัติย่อมไม่มี
ความผิดและไม่มีโทษ

1. เป็นการกระทําที�ก่อให้เกิดความ

เสียหายต่อส่วนรวม

2. ผู้กระทําความผิดต้องได้รับโทษด้วย

ตนเอง หากตายลง โทษจะระงับไป

3. เป็นการกระทําที�เป็นความผิดเมื�อ

กระทําโดยเจตตา หรือตามที�กฎหมาย
บัญญัติ

4. ตีความตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด

กรณีกฎหมายไม่ได้บัญญัติย่อมไม่มี
ความผิดและไม่มีโทษ

1. เป็นการกระทําที�ก่อให้เกิดความ

เสียหายแก่คนใดคนหนึ�ง

2. ผู้กระทําความผิดต้องชดใช้ค่า

สินไหมทดแทน

3.ต้องรับผิดทั�งกระทําโดยเจตนาและ

โดยประมาท

4. ตีความตามกฎหมายหรือตาม

เจตนารมณ์ของบทบัญญัติในเรื�อง
นั�น ๆ

1. เป็นการกระทําที�ก่อให้เกิดความ

เสียหายแก่คนใดคนหนึ�ง

2. ผู้กระทําความผิดต้องชดใช้ค่า

สินไหมทดแทน

3.ต้องรับผิดทั�งกระทําโดยเจตนาและ

โดยประมาท

4. ตีความตามกฎหมายหรือตาม

เจตนารมณ์ของบทบัญญัติในเรื�อง
นั�น ๆ

ความผิดทางอาญาความผิดทางอาญา

ความผิดทางแพ่งความผิดทางแพ่ง

3. ความแตกต่างระหว่างความผิดทางอาญากับความผิดทางแพ่ง

365

5. โทษ ได้แก่ ประหารชีวิต จําคุก กักขัง
ปรับ และริบทรัพย์สิน
6. ไม่สามารถยอมความได้ ยกเว้น
ความผิดส่วนตัวหรือกฎหมายกําหนด
7. ผู้ร่วมกระทําความผิดจะมีความผิด
มากหรือน้อยขึ�นอยู่ที�กฎหมายกําหนด
8. เพื�อบําบัดความเสียหายแก่ส่วนรวม
เพื�อให้ผู้กระทําผิดหลาบจํา และกลับตัว

5. โทษ ได้แก่ ประหารชีวิต จําคุก กักขัง
ปรับ และริบทรัพย์สิน
6. ไม่สามารถยอมความได้ ยกเว้น
ความผิดส่วนตัวหรือกฎหมายกําหนด
7. ผู้ร่วมกระทําความผิดจะมีความผิด
มากหรือน้อยขึ�นอยู่ที�กฎหมายกําหนด
8. เพื�อบําบัดความเสียหายแก่ส่วนรวม
เพื�อให้ผู้กระทําผิดหลาบจํา และกลับตัว

5. โทษ คือ การบังคับให้ชําระหนี�หรือ
ชดใช้ค่าสินไหมทดแทน
6. ผู้เสียหายอาจยอมความหรือไม่
เรียกร้องหนี�สินใด ๆ
7. ผู้ร่วมกระทําความผิดต้องร่วมกันรับ
ผิดเหมือนกัน
8. เพื�อบําบัดความเสียหายแก่คนใดคน
หนึ�ง

5. โทษ คือ การบังคับให้ชําระหนี�หรือ
ชดใช้ค่าสินไหมทดแทน
6. ผู้เสียหายอาจยอมความหรือไม่
เรียกร้องหนี�สินใด ๆ
7. ผู้ร่วมกระทําความผิดต้องร่วมกันรับ
ผิดเหมือนกัน
8. เพื�อบําบัดความเสียหายแก่คนใดคน
หนึ�ง

ความผิดทางอาญาความผิดทางอาญา

ความผิดทางแพ่งความผิดทางแพ่ง