

Basita Paribasa
Presentation
•
Other
•
10th Grade
•
Practice Problem
•
Hard
Dayu Wedayanti
FREE Resource
23 Slides • 1 Question
1
BASITA
PARIBASA
(PERIBAHASA BAHASA BALI) Basita
Paribasa inggih punika rerasmen basa
pinaka panglengut bebaosan. Kanggen
panglengut basa sajeroning mabebaosan
2
Poll
Bagaimana perasaan anda saat ini ?
Senang
Sedih
Bingung
Bersemangat
3
kalih magegonjakan, sajeroning basa
pakraman wiadin basa pasawitrayan.
1.Sesonggan.
2.Sesenggakan.
3.Wewangsalan.
4.Sloka.
5.Bebladbadan.
6.Pepindan
7.Sesawangan.
8.Cecimpedan.
9.Cecangkriman.
10.Sesimbing.
11.Cecangkitan.
12.RaosNgempelin.
4
13.sasemon
14.Sipta.
15.Peparikan
16.Sesapan
17. Tetingkesan
5
Sesonggan.
Sesonggan puniki sakadi
pelambang kahanan kalih polah
jadma, sane kaimbangang ring
kahanan kalih polah barang
wiadin buron
6
Taluh apit batu. Suksmannyane : kaucapang ring anake sane
magenah ring genahe sane sukil/keweh, singsal agulikan pacang
nemu baya.
Abias pasih. Suksmannyane : nenten keni utawi nenten sida antuk
ngawilangin katahipun biase ring pasih.
Blakas mangan di pisaga. Suksmannyane : sakadi anake maduwe
painak muani siteng tur anteng, sakewanten ipun magenah ring
pisaga.
Kuluk ngongkong tuara ngutgut. Suksmannyane : kaucapang ring
anake sane sida mawicara manten (ngomong saja), nanging
nenten wenten pakaryanne utawi tindakanne.
Ngajahin bebek ngelangi. Suksmannyane : kaucapang ring anake
sane mapi-mapi ngajahin anak sane sampun wikan utawi duweg.
7
Liep-liep lipi gadang. Suksmannyane : kaucapang ring anake
sane ring pangarepne jemet pisan, sakewanten sujatinne ipun
anak sane nenten becik/jahat.
8
2. Sesenggakan.
Sasenggakan puniki pateh sakadi ibarat, ring
bahasa Indonesia. Sasenggakan,
linggaipun "Senggak", artinipun
"Singguk" utawi "Sentil" antuk raos.
Senggak polih pangiring "an" dados
senggakan, kadwipurwayang dados
"Sasenggakan"
9
1.Buka bantene, masorohan; suksemanipun : sakadi anake sane madue perusahaan, wantah
ngutamayang panyamaanipune kewanten makarya irika.
2.Buka bangken gajahe, joh-joh mabo; suksemanipu : sakadi anake sane mapangkat ageng utawi
anak sane sugih, yening katiben antuk sengkala, ortinipune maideh-idehan rauh ka jaba kuta.
3.Buka batun buluane, nglintik tuah abesik; suksemanipun : kaucapang ring anake sane nenten
madue nyama wiadin timpal, wantah ipun padidian.
4.Buka be banone, dawanan bungut; suksemanipun : sakadi anake sane demen nuturang wiadin
ngraosang omong timpal ring anak lian.
5.Buka benange, kadung suba macelebang; suksemanipun : sakadi anake sane kadung ngambil
pakaryan, nyalah-nyalah yening ipun makarya nenten jantos puput.
10
3. Wewangsalan.
Wewangsalan puniki pateh sakadi tamsil ring
Bahasa Indonesia. Wewangsalan kruna
lingganipun "wangsal" sane artinipun
"lampah", polih pangiring "an" dados
"wangsalan", kaduipurwayang dados
"wewangsalan", artinipun lelampahan
saparipolah kalih kahanan janma, sakadi
sasimbing sane sada pedas suksmanipun.
11
1.Asep menyan majagau, suksmanipun = nakep lenggar aji kau
2.Ada tengeh masui kaput, suksmanipun = ada keneh mamunyi takut
3.Bakat kocok misi isen, suksmanipun = awak bocok tuara ngasen
4.Bangbang dadua ken ceburin, suksmanipun = bajang dadua ken anggurin
5.Be lele mawadah kau, suksmanipun = suba jele mara tau
6.Bedeg majemuh bangsing di banjar, suksmanipun = jegeg buin lemuh langsing
lanjar
7.Baju gadang potongan gantut, suksmanipun = tuyuh magadang tuara maan entut
8.Buangit kali gangsa, suksmanipun = magae lengit ngamah gasa (kereng)
9.Buah sabo mawadah klukuh, suksmanipun = awak bodo buin angkuh
10.Cekcek poleng temisi bengil, suksmanipun = desek ngereng gisi nengil
11.Clebingkah beten biu, suksmanipun = gumi linggah ajak liu
12.Dagdag candung selem samah, suksmanipun = berag landung kereng ngamah
13.Delemk sangut merdah tualen, suksmanipun = medem bangun ngamah dogen
14.Dija kacang ditu komak, suksmanipun = dija pejang ditu jemak
15.Eber-eber ilih, suksmanipun = bebeger baan nyilih
12
5. Bladbadan.
Bladbadan kruna lingganipun "babad" artinipun tutur jati
sane sampun kalampahan riin.
Bebladbadan puniki kawangun antuk lengkara utawi kruna
tigang palet. Krunane sane pinih riin apalet dados "giing" utawi
"bantang", krunane sane kaping kalih apalet, "arti sujati
(bebasanipun)", sakadi sampiran, sane ngawangun purwakanti
(sajak), krunane sane kaping tiga "arti paribasa", wiadin
suksmanipun, makadi :
1. Giing (bantang) : majempong bebek,
2. Arti sujati (bebasanipun) : jambul,
3. Arti paribasa : ngambul.
13
1.Ketimun pait = paya, arti paribasane = semaya
2.Wayang gadang = Kresna, arti paribasane = tresna
3.Macarang Uga = sambilan, arti paribasane = masambilan
4.Matabeng gelang = tutub, arti paribasane = tutugang
5.Makunyit di alas = temu, arti paribasane = katemu
6.Mabuaya di tegal = alu, arti paribasane = nglalu, kalu
7.Mataluh nyuh = tombong, ati paribasane = sombong
8.Jukut gedebong = ares, arti paribasane = ngeres-eresin
9.Matiuk Jawa = belati, arti paribasane = ngulati
10.Mabatis bebek = gempel, arti paribasane = ngempelin
11.Base wayah = kakap, arti paribasane = gapgapan
12.Mabuah jaka = beluluk, arti paribasane = nguluk-nguluk
13.Mabuah wayah = jebug, arti paribasane = gedebug
14
6.Pepindan
Papindan punika pateh sakadi Sesawangan,
kewanten binanipun papindan kruna punika
polih "anu suara", yening sesawangan
karahini antuk kruna: buka, kadi, luir, waluya
kadi,
15
1. Boke membotan blayag, tegesipun: rambutne maombak-ombakan.
2.Betekan batise meling padi, tegesipun: sekadi beling padi.
3.Cokore mudak sinungsang, tegesipun: sakadi bungan pudake sungsang.
4.Cecapingane nyaling kidang, tegesipun: mirib caling kidang.
5.Cecingakane natit, tegesipun: sledat-sledet manis.
6.Gigine matun sumangka, tegesipun: mirib batun sumangka.
7.Jrijine musuh bakung, tegesipun: rurus ngancan mirib pusuh bakung.
8.Kupinge nyanggar sekar, tegasipun: karnane becik sumpangin sekar.
9.Kukune memapah biu, tegesipun: kukune mirip papah biu, sada lengkung.
10.Lambene barak ngatirah, tegesipun: lambene mirip buah katirah barak.
16
7. Sesawangan (Perumpamaan).
1. Buka bulane kalemahan, suksmanipun : kembang
lemlenm.
2.Kadi tunjung tan pawarih, suksmanipun : layu dudus.
3.Luir nyuh gading kembar, suksmanipun : susune sane
nyangkil putih gading.
4.Kaya taru ragas tinibeng wresti; taru ragas = kayu ligir,
tinibeng wresti = tepen ujan; suksmanipun : sakadi anake
kendel polih kasadian.
5.Kadi sulur tempuh angin; sulur = entikan bun; sesawangan
bangkiang sane lemuh magelohan.
17
8. Cecimpedan.
Cacimpedan ring Bahasa Indonesia nika pateh sekadi
"Teka-Teki". Cacimpedan puniki anggen pangulir budi,
rikala magagonjakan utawi macanda. Linggaipun:
"cimped", artinipun: bade (takeh), polih pangiring "an",
dados: cimpedan, raris kaduipurwayang, dados:
"cacimpedan", artinipun: bade-badean.
18
1.Apake anak cerik matapel? Blauk
2.Anak satak maka satak matlusuk? Iga iga
3.Anak satak makasatak maudeng putih? Bungan Ambengan
4.Apa anak cerik maid cacing? Jaum misi benang
5.Apa anak cerik maid enceh? Caratan
7.Anak cerik pantigang ngurek gumi? Gangsing
8.Ane kajeps idup, ane nyepes mati? Pagehan
9.Ane negen nongos, Ane kategen majalan? Pancoran
10.Ane tegeh dugdugin, ane endep juangin? Neraca
19
11.Cecangkitan.
Cecangkitan puniki lengkara sane nginter
artinipun. Katahipun cecangkitan puniki,
kaucapang rikala magegonjakan. Ring
asapunapine wenten taler anggena melogmelog
timpal.
20
1. Tain cicing dengdeng goreng jaen, tegesipun: 1. Yening dengdenge gorreng
sinah jaen,
2. Yening tain cicinge sinah nenten dados goreng.
2.Padange tusing dadi arit, tegesipun: 1. Padange sinah nenten sida dados arit, 2. Yening
padange abas antuk arit janten dados.
3.Anake negen tumbak tusing dadi, tegesipun: 1. Yening anake rikala negen napi-napi
raris tumbak, janten nenten dados, 2. Kewanten yening anak makta tumbak tegena punika
dados.
4.Rumus hitungane makejang sukeh, nanging jalanne makejang tawang, tegesipun: 1.
Yening rumus hitungane wiakti sulit (tan kauningin), kewanten jalanne (rurunge) sami
kauningin, yening jalan hitungane nenten kauningin.
5.Kapal melabuh madelod, ngenah badajanne, tegesipun: 1. Yening cingakin kapale
saking kaler, sinah sisin kapale balerne sane kanten.
21
12. Raos Ngempelin.
Raos ngempelin, punika kruna sane dempet,
tegesipun: kruna sane asiki maarti kakalih,
sane asiki maarti sejati, sane asiki artinipun
ngintar.
22
1. Benang kamene, jaka di pangkunge, tegesipun: 1. Kamen antuk
benang, jaka mentik di pangkunge, 2. Benang kamenen, ajaka di
pangkunge.
2.Lamun payu motonan, beli nyelingin, tegesipun: 1. Nyelengin = lakar maan
celeng, 2. Nyelengin = ningalin sambilang nyeleng.
3.Yang nguangun arja, tiang ngaluhin, tegesipun: 1. Dadi galuh, 2.
Ngaluhin + juru aluh (nongos).
4.Damar bedauh, mati kanginan, tegesipun: 1. Kanginan = genah ipun medangin,
2. kanginan = tempuh angin.
5.Mamula kacang badaja, mentikne nglodlodang, tegesipun: 1.
Nglodlodang = entikipun madlodlod, 2. Nglodlodang = sayan
ngelodang
.
23
15. Peparikan.
Peparikan pateh sakadi pantun ring
basa Indonesia. Peparikan kawangun
antuk lengkara petang carik, carik
kaping 1 lan 2 pinaka giing (sampiran),
carik kaping 3 lan 4 pinaka daging
utawi suksman ipun
24
Meli gabus duang kranjang
lamben bodag sing ngenyakin
yadin bagus mata kranjang
enyen kodag mangenyakin.
BASITA
PARIBASA
(PERIBAHASA BAHASA BALI) Basita
Paribasa inggih punika rerasmen basa
pinaka panglengut bebaosan. Kanggen
panglengut basa sajeroning mabebaosan
Show answer
Auto Play
Slide 1 / 24
SLIDE
Similar Resources on Wayground
14 questions
Periodesasi Kesusastraan Bali
Presentation
•
10th - 12th Grade
23 questions
sekar alit bahasa bali
Presentation
•
10th Grade
19 questions
The Tell-Tale Heart
Presentation
•
8th Grade
27 questions
Electron Valence
Presentation
•
11th Grade
20 questions
Vocab
Presentation
•
10th Grade
30 questions
BASITA PARIBASA
Presentation
•
8th Grade
32 questions
Tata Cara Mantu
Presentation
•
10th Grade
20 questions
How to Live Poetry Review
Presentation
•
10th Grade
Popular Resources on Wayground
28 questions
US History Regents Review
Quiz
•
11th Grade
36 questions
Biology Regents Review
Quiz
•
9th - 10th Grade
20 questions
Math Review
Quiz
•
3rd Grade
38 questions
Regents Life Science General Review
Quiz
•
9th Grade
20 questions
Math Review
Quiz
•
6th Grade
21 questions
EOY Grade 6 Benchmark Assessment - Content Skills
Quiz
•
6th Grade
20 questions
Inferences
Quiz
•
4th Grade
20 questions
Figurative Language Review
Quiz
•
6th Grade
Discover more resources for Other
36 questions
Biology Regents Review
Quiz
•
9th - 10th Grade
45 questions
Earth and Space Science Regents: Exam Cram
Presentation
•
7th - 12th Grade
36 questions
NYS Biology Regents Exam: Word on the Street
Quiz
•
10th Grade
50 questions
Global Regents Review 1
Quiz
•
10th Grade
50 questions
Earth Science Regents Review
Quiz
•
10th Grade
50 questions
US History Comprehensive Final Exam
Quiz
•
9th - 12th Grade
16 questions
TSI Math 2.0 Practice
Quiz
•
9th Grade - University
50 questions
Global Regents Review #2- Multiple Choice
Quiz
•
10th Grade