หลักการของระบบฐานข้อมูล

หน่วยที� 1
หลักการของระบบฐานข้อมูล

สาระการเรียนรู้

ความหมายของข้อมูล:หมายถึงข้อมูลที�เป�นข้อมูลเชิง

ตัวเลข, ข้อมูลเชิงตรรกะ, หรือข้อมูลที�มีความหมายและค่า

ความหมายที�สําคัญ

1.

2.

ความหมายของระบบฐานข้อมูล:คือระบบที�ใช้เก็บและจัดการ

ข้อมูลต่างๆในลักษณะที�เป�นระบบ

3.

4.

5.

6.

ข้อมูลคือข้อมูลที�มีค่าและมีความหมายเป�นข้อมูลเชิง

ตัวเลข, เชิงตรรกะ, หรือข้อมูลที�สามารถใช้ในการนําเสนอ

หรือประมวลผลเช่นข้อความ, ตัวเลข, รูปภาพ, หรือเสียง

ชนิดของข้อมูล:ประกอบด้วยข้อมูลเชิงตัวเลข, ข้อมูลเชิง

ตรรกะ, ข้อมูลอักขระ, และข้อมูลที�เป�นภาพหรือเสียง

องค์ประกอบของฐานข้อมูล:ประกอบไปด้วยตาราง (Table),

ความสัมพันธ์ (Relationships), และสิ�งที�เกี�ยวข้องกับการจัด

เก็บและนําเสนอข้อมูล

ประโยชน์ของระบบฐานข้อมูล: รวมถึงการเพิ�มประสิทธิภาพใน

การจัดเก็บ, ค้นหา, และประมวลผลข้อมูล, ลดข้อผิดพลาด, และ

เพิ�มความปลอดภัยของข้อมูล

ขั�นตอนการพัฒนาระบบฐานข้อมูล:ประกอบด้วยการ

วางแผน, ออกแบบ, การสร้าง, การทดสอบ, และการปรับปรุง

ระบบ

7. คําศัพท์ที�เกี�ยวข้อง: ฐานข้อมูล (Database), SQL

(Structured Query Language), การค้นหาข้อมูล

(Query), และ Entity-Relationship Diagram (ERD)

ความหมายของข้อมูล

ข้อมูล (Data) คือข้อมูลที�มีลักษณะเป�นข่าวสาร, ข้อความ, ตัวเลข, หรือข้อ

เท็จจริงที�เกี�ยวข้องกับคน, สัตว์, สิ�งของ, หรือเหตุการณ์ต่างๆที�ยังไม่ได้รับ

การประมวลผลหรือปรุงแต่งเพื�อให้เข้าใจหรือนําไปใช้งานได้ตาม

วัตถุประสงค์ของผู้ใช้ข้อมูลมักจะเป�นข้อมูลเชิงปริมาณเช่นตัวเลข, แต่ก็

สามารถเป�นข้อมูลเชิงคุณภาพเช่นข้อความและความเห็นทางสังคมได้ด้วย

ข้อมูลมีความสําคัญเนื�องจากมีคุณค่าในการให้ข้อมูลที�เป�นพื�นฐานในการ

ตัดสินใจ, วิเคราะห์, และสร้างความรู้โดยการประมวลผลข้อมูลเป�นข้อมูล

สารสนเทศ (Information) ทําให้ข้อมูลนั�นๆมีความหมายและมีประโยชน์

มากขึ�นสําหรับการใช้งานต่างๆข้อมูลสามารถนํามาใช้ในหลายด้านเช่น

ธุรกิจ, วิทยาการ, การวิเคราะห์ทางการเงิน, และมีบทบาทสําคัญในการ

พัฒนาเทคโนโลยีและการนําเสนอข้อมูลในรูปแบบที�ทําให้ผู้ใช้เข้าใจได้ง่าย

ชนิดของข้อมูล

(Numeric): ประกอบด้วยตัวเลขเท่านั�น

เช่น 125, 3648 ซึ�งมักถูกนํามาใช้ในการ

ทําคํานวณและการวิเคราะห์ทางสถิติและ

คณิตศาสตร์.

1.

(Text): ประกอบด้วยตัวอักษรและอักขระ

พิเศษเช่นข้อความ, บรรทัดโค้ด, หรือ

เอกสารเขียนมีหลายรูปแบบ

2.

(Image): ประกอบด้วยภาพถ่ายหรือภาพ

วาดที�ถ่ายทอดข้อมูลผ่านทางสายตาเป�น

ตัวแทนของข้อมูลที�เกี�ยวข้องกับภาพ

ลักษณะต่างๆ

3.
(Sound): ประกอบด้วยเสียงที�สามารถรับ

รู้ได้ผ่านทางหูเช่นเสียงพูด, เสียงร้อง

เพลง, เสียงอื�นๆที�ถูกบันทึกไว้ในรูปแบบ

ไฟล์เสียง

4.

ฐานข้อมูล (Database) คือกลุ่มข้อมูลที�มีความสัมพันธ์กันและถูกเก็บรวบรวมไว้ด้วยกันอย่างมี

ระบบฐานข้อมูลนี�ต้องมีโครงสร้างที�สามารถตอบสนองตามวัตถุประสงค์และการใช้งานขององค์กร

หรือระบบที�ใช้งานโดยฐานข้อมูลมักถูกออกแบบให้สามารถเข้าถึงและประมวลผลข้อมูลได้อย่างมี

ประสิทธิภาพ

ระบบฐานข้อมูล (Database System) หมายถึงการจัดเก็บข้อมูลที�มีความสัมพันธ์กันในที�เดียวกัน

มีวัตถุประสงค์เพื�อลดความซํ�าซ้อนของข้อมูลและทําให้การจัดการข้อมูลเป�นไปอย่างมีระบบระบบ

จัดการฐานข้อมูล (DBMS) เป�นโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที�ให้บริการในการจัดการ, จัดเก็บ, และเข้าถึง

ข้อมูลในฐานข้อมูลโดยทําหน้าที�เป�นตัวกลางระหว่างฐานข้อมูลกับผู้ใช้และรับผิดชอบต่อความ

ปลอดภัย, การสร้าง, การแก้ไข, และการลบข้อมูล

ระบบจัดการฐานข้อมูลมักใช้ภาษา SQL (Structured Query Language) เป�นภาษาที�ใช้ในการ

กําหนดและดําเนินการกับข้อมูลในฐานข้อมูล. ผู้ใช้สามารถสร้าง, ดึงข้อมูล, แก้ไข, และลบข้อมูลได้

ผ่าน DBMS โดยไม่ต้องรู้ลึกถึงโครงสร้างฐานข้อมูลและการจัดเก็บข้อมูลที�ละเอียด.

องค์ ประกอบของฐานข้อมู ล

ฮาร์ดแวร์ (Hardware): เป�นส่วนที�เกี�ยวข้องกับตัวเครื�องคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์

ต่อพ่วงที�รวมถึงหน่วยประมวลผลกลาง (CPU) และหน่วยความจําหลักที�ใช้สําหรับเก็บ

ข้อมูลและโปรแกรม

ซอฟต์แวร์ (Software): ประกอบด้วยระบบปฏิบัติการ, โปรแกรมประยุกต์, โปรแกรม

ยูทิลิตี�, และระบบจัดการฐานข้อมูล (DBMS) ที�ใช้ในการพัฒนา, บริหาร, และเข้าถึง

ข้อมูล

ระบบปฏิบัติการ (Operating System): ช่วยในการจัดการทรัพยากรฮาร์ดแวร์และให้

บริการสําหรับโปรแกรมประยุกต์

โปรแกรมประยุกต์ (Application Programs): โปรแกรมที�ใช้ในการทํางานที�เฉพาะ

เจาะจงตามความต้องการของผู้ใช้

ระบบจัดการฐานข้อมูล (DBMS): โปรแกรมที�จัดการกับการเก็บ, นําออก, แก้ไข, และ

ค้นหาข้อมูลในฐานข้อมูล

ข้อมูล (Data): ข้อมูลที�เก็บรวบรวมในฐานข้อมูล, มีความสัมพันธ์กันและถูกจัดเรียงใน

รูปแบบที�สามารถนํามาใช้งานได้

โพรซีเยอร์ (Procedure): ชุดคําสั�ง, กฎ, หรือขั�นตอนการทํางานที�ใช้สําหรับออกแบบ

และใช้งานฐานข้อมูลมักถูกจัดทําเป�นเอกสารหรือคู่มือการใช้งาน

ผู้ใช้งาน (Users): กลุ่มบุคคลที�มีหน้าที�และรับผิดชอบต่อการใช้งานระบบฐานข้อมูล

ประกอบไปด้วยหลายตําแหน่งและระดับการเข้าถึงข้อมูลต่างๆในระบบ

ประโยชน์ของระบบฐานข้อมูล:

การวิเคราะห�ความต�องการ
ของผู�ใช�: การเข�าใจความ
ต�องการของผู�ใช�และรูปแบบ
การใช�งานข�อมูล
การออกแบบฐานข�อมูล: การ
วางโครงสร�างฐานข�อมูลและ
ความสัมพันธ�ระหว�างข�อมูล.
การออกแบบและพัฒนา
โปรแกรม: การสร�างและพัฒนา
โปรแกรมที่ใช�ในการจัดการ
ข�อมูล
การทดสอบและประเมินผล:
การทดสอบระบบเพื่อตรวจ
สอบความถูกต�องและ
ประสิทธิภาพ และประเมินผล
ตามความต�องการ
การติดตั้งระบบ: การนําระบบ
ไปใช�งานจริง
การบํารุงรักษาและเพิ่มความ
ต�องการของระบบ: การดูแล
ระบบ, ป�องกันป�ญหา, และ
ปรับปรุงระบบตามความ
เปลี่ยนแปลง
การจัดทําเอกสารประกอบ:
การสร�างเอกสารที่ใช�ในการใช�
งาน, การบํารุงรักษา, และการ
พัฒนาระบบ

ลดความซํ้าซ�อนของข�อมูล: การ
จัดเก็บข�อมูลในรูปแบบฐานข�อมูล
ช�วยลดป�ญหาความซํ้าซ�อนของ
ข�อมูลซึ่งอาจทําให�ข�อมูลไม�
สอดคล�องหรือไม�ทันสมัย

การหลีกเลี่ยงความขัดแย�งของ
ข�อมูล: การใช�ระบบฐานข�อมูลช�วย
ลดความขัดแย�งที่อาจเกิดขึ้นเมื่อมี
การแก�ไขหรือปรับปรุงข�อมูลจาก
หลายแหล�งที่ต�างกัน

การใช�ข�อมูลร�วมกันได�: ระบบฐาน
ข�อมูลสามารถให�บริการข�อมูลที่
สามารถใช�ร�วมกันได�ในหลายๆ
ระบบหรือแอปพลิเคชัน

การควบคุมความเป�นมาตรฐาน:
ฐานข�อมูลช�วยให�มีความเป�น
มาตรฐานในการจัดเก็บข�อมูล และ
สามารถทําให�ข�อมูลเป�นไปตาม
นโยบายและมาตรฐานที่กําหนดไว�

ขั�นตอนการพัฒนาระบบฐานข้อมูล

การจัดหาระบบความปลอดภัยที่
รัดกุมได�: ระบบฐานข�อมูลมักมี
การป�องกันความปลอดภัยที่เข�ม
งวด เพื่อป�องกันการเข�าถึง
ข�อมูลที่ไม�ได�รับอนุญาต

การควบคุมความคงสภาพของ
ข�อมูล: การสร�างกฎระเบียบใน
การป�องกันและรักษาความคง
สภาพของข�อมูล เช�น การสํารอง
ข�อมูล

การสร�างสมดุลในความขัดแย�ง
ของความต�องการ: การใช�ระบบ
ฐานข�อมูลช�วยให�มีการแก�ไขและ
ปรับปรุงระบบที่สามารถตอบ
สนองต�อความต�องการของผู�
ใช�ได�อย�างมีสมดุล

เกิดความเป�นอิสระของข�อมูล:
ผู�ใช�สามารถเข�าถึงข�อมูลได�ตาม
สิทธิ์และความเป�นอิสระที่ได�รับ
อนุญาต ซึ่งช�วยเพิ่ม
ประสิทธิภาพในการใช�ข�อมูล

คําศัพท์ที�เกี�ยวข้อง

Entity: สิ่งที่สนใจที่ถูกจัดเก็บในฐาน
ข�อมูล เช�น พนักงาน, ทะเบียนรถ
Attribute: ลักษณะและคุณสมบัติของ
Entity เช�น รหัสพนักงาน, ชื่อ
Bit: หน�วยข�อมูลที่เล็กที่สุด
Byte: หน�วยข�อมูลที่เกิดจากการรวม
บิทเป�นตัวอักษร
Field: ข�อมูลที่ประกอบขึ้นจากตัว
อักษรมารวมกัน เช�น ที่อยู�
Record: ข�อมูลที่เกิดจากการรวมเขต
ข�อมูลหลาย ๆ เขตข�อมูล
Tuple: ข�อมูลของ Entity ที่เก็บไว�ใน
แต�ละระเบียน
File: ข�อมูลที่รวมระเบียนที่เป�นเรื่อง
เดียวกัน
Relationships: ความสัมพันธ�
ระหว�าง Entity เช�น ความสัมพันธ�
ระหว�างนักศึกษาและคณะวิชา
Cardinality: จํานวนข�อมูลในแต�ละรี
เลชั่น
Domain: ขอบเขตของค�าของข�อมูล
Degree: จํานวนของ Attribute ในแต�
ละรีเรชั่น
Primary Key: คีย�หลักที่ไม�ซํ้า เช�น
รหัสประจําตัว, รหัสสินค�า

จบหน่วย 1
จบหน่วย 1

สรุปสรุป

ข้อมูล: ข่าวสาร, ตัวเลข, สถานที�ที�น่าสนใจ.
ชนิดข้อมูล: ตัวเลข, อักขระ, ภาพ, เสียง.
ระบบฐานข้อมูล: กลุ่มข้อมูลที�เก็บรวม.

ประโยชน์: ลดความซํ�า, ควบคุมมาตรฐาน, ปลอดภัย.

องค์ประกอบ: ฮาร์ดแวร์, ซอฟต์แวร์, ข้อมูล, โพรซีเยอร์, ผู้ใช้.

ขั�นตอนพัฒนา: วิเคราะห์, ออกแบบ, พัฒนา, ทดสอบ, ติดตั�ง, บํารุงรักษา.

คําศัพท์: Entity, Attribute, Bit, Byte, Field, Record, Tuple, File, Relationships, Primary Key.

Multiple Choice

ข้อมูล (Data) หมายถึงอะไร?

• ข้อความที่ได้รับการประมวลผลแล้ว
  

• ข้อเท็จจริงที่ยังไม่ได้รับการประมวลผล

• การรวบรวมข้อมูลจากหลายแหล่ง

• การจัดเก็บข้อมูลในฐานข้อมูล

Multiple Choice

ฐานข้อมูล (Database) คืออะไร?

• กลุ่มข้อมูลที่ไม่มีความสัมพันธ์กัน

• ระบบที่เก็บและจัดการข้อมูลแบบไม่เป็นระบบ

• กลุ่มข้อมูลที่มีความสัมพันธ์กันและจัดเก็บไว้อย่างมีระบบ

• การประมวลผลข้อมูลตัวเลข

Multiple Choice

ชนิดของข้อมูลใดที่ใช้สำหรับการคำนวณและวิเคราะห์ทางสถิติ?

• ข้อมูลเชิงตัวเลข

• ข้อมูลเชิงภาพ

• ข้อมูลเชิงข้อความ

• ข้อมูลเชิงเสียง

Multiple Choice

ซอฟต์แวร์ที่เกี่ยวข้องกับระบบฐานข้อมูลคืออะไร?

• หน่วยประมวลผลกลาง (CPU)

• โปรแกรมประยุกต์

• โพรซิเยอร์

• ระบบปฏิบัติการ

Multiple Choice

ความสัมพันธ์ (Relationships) ในฐานข้อมูลหมายถึงอะไร?

• การเชื่อมต่อระหว่างคอมพิวเตอร์

• ความสัมพันธ์ระหว่าง Entity ในฐานข้อมูล

• การเชื่อมโยงโปรแกรมประยุกต์
  

• การเก็บข้อมูลในรูปแบบตัวเลข

Multiple Choice

ขั้นตอนการพัฒนาระบบฐานข้อมูลขั้นตอนใดที่เกี่ยวข้องกับการวางโครงสร้างฐานข้อมูล?

• การออกแบบฐานข้อมูล

• การติดตั้งระบบ

• การทดสอบระบบ

• การบำรุงรักษาระบบ

Multiple Choice

Primary Key คืออะไร?

• ข้อมูลที่ใช้ในการค้นหาเท่านั้น

• ข้อมูลที่เก็บในรูปแบบภาพและเสียง

• คีย์หลักที่ไม่ซ้ำ เช่น รหัสประจำตัว

• ข้อมูลที่ใช้ในการอธิบาย Entity

Multiple Choice

DBMS ย่อมาจากอะไร?

• Database Management System

• Data Backup Management System

• Data Base Main Server

• Data Built-in System

Multiple Choice

ชนิดของข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการถ่ายทอดข้อมูลผ่านทางสายตา คืออะไร?

• ข้อมูลเชิงเสียง

• ข้อมูลเชิงภาพ

• ข้อมูลเชิงตัวเลข

• ข้อมูลเชิงข้อความ

Multiple Choice

ข้อใดเป็นประโยชน์ของระบบฐานข้อมูล?

• ลดความซ้ำซ้อนของข้อมูล

• ลดการเก็บข้อมูลในระบบ

• เพิ่มความซับซ้อนของการประมวลผล

• ลดการใช้ข้อมูลร่วมกัน

Multiple Choice

ซอฟต์แวร์ใดที่ทำหน้าที่ในการจัดการฐานข้อมูล?

• DBMS

• โพรซิเยอร์

• SQL

• Entity

Multiple Choice

Entity หมายถึงอะไรในระบบฐานข้อมูล?

• ข้อมูลเชิงตัวเลข

• ข้อมูลที่สนใจและถูกจัดเก็บในฐานข้อมูล

• คำสั่งที่ใช้ในการประมวลผลข้อมูล

• ระบบที่เก็บข้อมูลในแบบไม่เป็นระบบ