Yazılım

Bilgisayar Yazılımı

• Tanım: Yazılım, bir bilgisayarın belirli görevleri yerine getirmesini sağlayan talimatlar bütünüdür. Donanımın aksine, yazılım elle tutulmaz; kodlardan ve komutlardan oluşur. Yazılım, bilgisayara ne yapacağını ve nasıl yapacağını söyleyen bir kontrol mekanizmasıdır.

Yazılım Türleri

1. Sistem Yazılımları

Bilgisayarın düzgün çalışmasını sağlayan temel yazılımlardır. Diğer programlar bu yazılımlar sayesinde çalışır.

• İşletim Sistemleri:

  • Windows 11: Çoğu bilgisayarda kullanılan bir işletim sistemidir. Dosyalarımızı yönetir, oyunları ve programları çalıştırmamıza yardımcı olur.

  • macOS: Apple bilgisayarlarda kullanılan işletim sistemidir.

  • Ubuntu (Linux) : Bilgisayarları farklı şekilde kullanmak isteyenlerin tercih ettiği ücretsiz bir işletim sistemidir.

İşletim Sistemleri

İşletim Sistemi Nedir? İşletim sistemi, bilgisayarın donanımını ve yazılımlarını yöneten, kullanıcı ile bilgisayar arasında bir köprü görevi gören bir yazılımdır. Bilgisayarın tüm bileşenlerinin düzgün çalışmasını sağlar ve kullanıcıların bilgisayarla etkileşimde bulunmasına olanak tanır.

İşletim Sistemi Yapısı:

Bir işletim sistemi genellikle şu bileşenlerden oluşur:

1. Çekirdek (Kernel): İşletim sisteminin en temel parçasıdır. Donanım kaynaklarını yönetir ve uygulama yazılımlarının donanıma erişimini sağlar.

2. Kullanıcı Arayüzü: Kullanıcıların işletim sistemi ile etkileşimde bulunmasını sağlar. İki ana türü vardır:

   • Grafiksel Kullanıcı Arayüzü (GUI): Pencereler, simgeler ve menülerle kullanıcı dostu bir arayüz sunar.

   • Komut Satırı Arayüzü (CLI): Kullanıcıların komutlar girerek işletim sistemi ile etkileşimde bulunmasına olanak tanır.

3. Sistem Araçları: Kullanıcıların işletim sistemini yönetmelerine yardımcı olan araçlardır. Disk yönetimi, yedekleme ve güncellemeleri içerir.
4. Uygulama Yazılımları: İşletim sisteminin üzerinde çalışan programlardır (örneğin, oyunlar, ofis uygulamaları).

---

32 Bit, 64 Bit ve 84 Bit Nedir?

İşletim sistemleri, 32 bit, 64 bit ve 84 bit olarak sınıflandırılır. Bu, bilgisayarın veri işleme kapasitesiyle ilgilidir:

1. 32 Bit İşletim Sistemi:

   • En fazla 4 GB RAM (rastgele erişim belleği) kullanabilir.

   • Daha az bellek gerektiren uygulamalar ve eski donanımlarla uyumlu çalışmak için uygundur.

2. 64 Bit İşletim Sistemi:

   • Çok daha fazla bellek (tercihen 16 TB'a kadar) kullanabilir.

   • Büyük veri setlerini işlemek veya yüksek bellek gerektiren uygulamalar için idealdir.

---

En Yaygın İşletim Sistemleri:

1. Windows: Microsoft tarafından geliştirilen ve en yaygın kullanılan işletim sistemidir.

2. macOS: Apple tarafından geliştirilen bu işletim sistemi, Mac bilgisayarlarda kullanılır.

3. Linux: Açık kaynaklı bir işletim sistemidir ve genellikle sunucularda ve geliştiriciler arasında popülerdir.

4. Android: Mobil cihazlar için en yaygın işletim sistemidir.

5. iOS: Apple’ın iPhone ve iPad’lerinde kullanılan işletim sistemidir.

Kapalı Kaynak Kodu (Closed Source)

Tanım: Kapalı kaynak kodu, yazılımın kaynak kodunun, yani yazılımın nasıl çalıştığını belirten talimatların, halka açık olmadığı ve yalnızca yazılımın geliştiricileri veya şirketi tarafından erişilebildiği bir yazılım modelidir.

Özellikleri:

1. Erişim Sınırlı:Kullanıcılar, yazılımın iç yapısına ve kaynak koduna erişemezler. Kullanıcılar sadece yazılımı kullanabilirler.

2. Lisanslama: Genellikle yazılım, belirli bir lisans altında satılır. Kullanıcılar, yazılımı kullanma haklarına sahip olmak için bu lisansı satın almalıdır.

3. Geliştirme Süreci: Yazılımın geliştirilmesi ve güncellenmesi, yalnızca yazılımın geliştiren şirket veya grup tarafından yapılır.

4. Destek: Kullanıcılar, genellikle yazılımın geliştiricisinden resmi destek alırlar.

Örnekler:

• Microsoft Windows

• Adobe Photoshop

• Apple iOS

• MacOS

Açık Kaynak Kodu (Open Source)

Tanım: Açık kaynak kodu, yazılımın kaynak kodunun herkes tarafından erişilebilir, incelenebilir ve değiştirilebilir olduğu bir yazılım modelidir. Kullanıcılar, yazılımı özgürce kullanabilir, paylaşabilir ve geliştirebilir.

Özellikleri:

1. Erişim Serbest:Kullanıcılar, yazılımın kaynak koduna erişebilir, bu kodu inceleyebilir ve değiştirebilirler. Bu, kullanıcıların yazılımı kendi ihtiyaçlarına göre uyarlamalarına olanak tanır.

2. Lisanslama: Açık kaynak yazılımları genellikle GNU Genel Kamu Lisansı (GPL), MIT Lisansı veya Apache Lisansı gibi açık kaynak lisansları altında yayınlanır.

3. Topluluk Gelişimi:Açık kaynak yazılımlar, genellikle bir topluluk tarafından geliştirilir. Geliştiriciler, hataları düzeltmek ve yeni özellikler eklemek için işbirliği yaparlar.

4. Destek:Kullanıcılar, genellikle çevrimiçi forumlar ve topluluklar aracılığıyla destek alabilirler. Resmi bir destek yoktur, ancak topluluk desteği yaygındır.

Örnekler:

• Linux işletim sistemi

• Apache Web Sunucusu

• Mozilla Firefox

• WordPress

• Android

2. Uygulama Yazılımları

Belirli bir iş yapmamıza yardımcı olan programlardır. Örneğin, yazı yazmak, internette gezinmek veya oyun oynamak için kullanılır.

• Ofis Programları:

  • Microsoft Word: Yazı yazmak ve rapor hazırlamak için kullanılır.

  • Google Dokümanlar: İnternet üzerinden yazılar yazabilir ve arkadaşlarınızla birlikte çalışabilirsiniz.

• İletişim Yazılımları:

  • Zoom: Çevrimiçi dersler ve toplantılar için kullanılır.

  • WhatsApp: Ailemizle ve arkadaşlarımızla mesajlaşmak ve görüntülü konuşmak için kullandığımız bir uygulamadır.

3. Oyun Yazılımları

Eğlence için geliştirilmiş yazılımlardır.

• Minecraft: Kendi dünyanızı inşa edebileceğiniz bir oyun.

• Fortnite: Çok oyunculu, aksiyon dolu bir savaş oyunu.

• Among Us: Arkadaşlarınızla oynayabileceğiniz bir dedektiflik ve strateji oyunu.

4. Programlama Yazılımları

Kendi oyunlarını ve uygulamalarını yapmayı öğrenenler için kullanılır.

• Scratch: Kendi animasyon ve oyunlarınızı kodlamayı öğrenebileceğiniz kolay bir program.

• Visual Studio Code (VS Code): İleri düzeyde yazılım geliştirmek isteyenlerin kullandığı bir kod yazma aracıdır.

5. Eğitim Yazılımları

Öğrenmeyi eğlenceli ve etkili hale getiren yazılımlardır.

• Khan Academy: Matematik, fen ve tarih gibi derslerle ilgili videolar izleyip, alıştırmalar yapabileceğiniz bir platform.

• Duolingo: Oyun oynar gibi dil öğrenebileceğiniz eğlenceli bir uygulama.

6. Antivirüs Yazılımları

Bilgisayarınızı kötü yazılımlardan koruyan programlardır.

• Norton: Bilgisayarınızı virüslerden korur.

• Bitdefender: Bilgisayarınızın güvenliğini sağlamak için kullanılan bir başka antivirüs programı.

7. Bulut Tabanlı Yazılımlar

Dosyalarınızı internet üzerinden kaydedip istediğiniz yerden erişebilmenizi sağlayan yazılımlar.

• Google Drive: Fotoğraf, video ve belgelerinizi kaydedebileceğiniz bir bulut depolama platformu.

• Dropbox: Dosyalarınızı güvenli bir şekilde depolayıp başkalarıyla paylaşabileceğiniz bir platform.

Multiple Choice

Kullanıcının bir bilgisayarla iletişim kurmasını sağlayan şey nedir?

• yazılım

• donanım

• işletim sistemi

• aile

Multiple Choice

En yaygın iki işletim sistemi nedir?

• Microsoft Windows & Linux

• MAC OS 10 & Microsoft Windows

• Google & Yahoo

• Dell & HP

Multiple Select

Bilgisayarınıza veya dizüstü bilgisayarınıza herhangi bir uygulama veya program indirmeden önce neyi kontrol etmelisiniz?

• yükleme tarihi

• ne kadar hafızamızın olduğu

• güncel olması

• işletim sistemine uygunluğu

Multiple Select

1.En fazla 4 GB RAM (rastgele erişim belleği) kullanabilir.

2.Daha az bellek gerektiren uygulamalar ve eski donanımlarla uyumlu çalışmak için uygundur. Bahsedilen sistem aşağıdakilerden hangisidir?

• 32 bit

• 64 bit

Multiple Choice

Mobil cihazlar için iki yaygın işletim sistemi nedir?

• Apple iOS & Google Android

• Google & Samsung

• Iphone & Galaxy

• Chromebook & Ipad

Multiple Choice

Pardus'un temel özelliklerinden biri nedir?

• Ücretli olması

• Açık kaynak kodlu olması ve herkes tarafından özelleştirilebilmesi

• Sadece profesyonellere hitap etmesi

• Kapalı kaynak kodlu olması

Fill in the Blank

Yazılım, bir bilgisayara veya dizüstü bilgisayara yüklü olan çeşitli _________ için genel bir terimdir.

Fill in the Blank

Pardus, hangi topluluk tarafından desteklenmektedir?

Multiple Choice

Bir programlama yazılımı, bir bilgisayar programcısının bilgisayar dili kullanarak bilgisayar programları yazmasına olanak tanır.

• Yanlış

• Doğru

Multiple Choice

Yazılımın kaynak kodunun herkes tarafından erişilebilir, incelenebilir ve değiştirilebilir olduğu bir yazılım modelidir. Kullanıcılar, yazılımı özgürce kullanabilir, paylaşabilir ve geliştirebilir. Verilen tanım aşağıdakilerden hangisidir?

• Açık Kaynak Kodlu

• Kapalı Kaynak Kodlu

Multiple Select

Uygulama yazılımı olarak kabul edilen tüm seçenekleri seçin.

• video oyunları

• anakart

• spotify

• zoom

• işlemci

Multiple Select

Aşağıdakilerden hangileri açık kaynak kodlu programlara örnektir?

• Linux

• Mozilla Firefox

• Windows İşletim Sistemi

• MacOS

• Android