19-20 Сырым Датұлы бастаған ұлт азаттық қозғалыс

Multiple Choice

Көтерілістің басшысы, кiшi жүз дiң iшiндегi он екi ата Байұлы бiрлестiгiнiң Байбақты руынан шыққан iрi тұлға

• Кенесары

• Есет

• Исатай

• Сырым

Multiple Choice

Кіші жүздегі көтеріліс басшыларының бірі, Пугачев көтерілісіне қатысқан батыр

• Кенесары

• Есет

• Сырым

• Исатай

Multiple Choice

Шекара шебінің ішкі жағында казактар қазақтардың 4 мыңнан астам жылқысын күшпен қай жылдары тартып алды

• 1783-1784 жж.

• 1790-1791 жж

• 1802-1803 жж.

• 1782-1783 жж

Multiple Choice

Қазақтар Орал шекара шебіне қашан шабуыл жасай бастады:

• 1782 жылдың жазында

• 1783 жылдың көктемінде

• 1786 жылдың қысында

• 1784 жылдың көктемінде

Multiple Choice

Сырым Датұлының көтерілісшілер саны жетті

• 5 мыңға

• 2 мыңға

• 3 мыңға

• 7мыңға

Multiple Choice

Мәтінді анықтап дұрыс емес дәйекті анықтаңыз;

1)қазақтарға қойылатын талаптар тым қатаңдай түстi.

2) казак әскерлерi тарапынан бұрынғысынша дала төсiндегi «әскери iздестiрулер» тоқтатылмады.

3)Нұралы хан Сырымды қолдап казактардың оз

4) Нұралы хан бiрте-бiрте патша үкiметiнiң қолындағы қу ыр шақ қолшоқпарға айнала бастады

• 1

• 2

• 3

• 4

Multiple Choice

Қазақтарға Жайықтың оң жағалауына уақытша өтуге рұқсат етiлдi

• 1780 жылы

• 1781 жылы

• 1782 жылы

• 1783 жылы

Multiple Choice

Көтеріліс қамтыған жерлер

• Сырдария, Әмудария, Арал аймағын қамтыды

• Ертіс, Ембі,,Елек ,Қобда өзендері алабын

• Ертіс, Ембі, Жем және Сағыз өзендері алабын

• Елек, Қобда, Ойыл, Жем және Сағыз өзендері алабын

Multiple Choice

Қазақтар Орал шегара шебiне шабуыл жасай бастады (Сырым бастаған көтерілістің алғашқы көрінісі)

• 1783 жылдың көктемiнде

• 1783 жылдың көктемiнде

• 1784 жылдың көктемiнде

• 786 жылдың көктемiнде

Multiple Choice

Қазақ жасақтары Төменгi Орал шегара шебiнде патша үкiметiнiң әскерлерiмен шайқасқа түст

• 1783 жылы

• 1783 жылы

• 1785 жылы

• 1786 жылы

Multiple Choice

С. Датұлы 2700 сарбазы бар жасаққа, старшын Барақ 2000, Тiленшi батыр 1500 сарбазы бар жасақтарға басшылық еттi

• 1783 жылғы шайқаста

• 1784 жылғы шайқаста

• 1785 жылғы шайқаста

• 1786 жылғы шайқаста

Multiple Choice

1785 жылы жазда кіші жүз старшындарының съезінде қабылданған шешім

• Нұралыны тақтан тайдыру туралы.

• Салықты көбейту.

• Көтерілісті қолдау туралы.

• Хандық кеңесті күшейту

Multiple Choice

Нұралы хан Кiшi жүзден бiр жолата қуылды

• 1783 жылы

• 1783 жылы

• 1785 жылы

• 1786 жылы

Multiple Choice

Асқан ақылдығы мен тапқырлығы үшін Сырым Датұлы бала кезінде қалай аталды

• «Бала би»

• «Нағыз төре»

• «Батыр бала»

• «Ерке бала»

Multiple Choice

Мәтіннің авторын анықтаңыз;

«...Сырым батыр жігерлі, терең ойлы, кайратты, батыл, тапқыр, айлалы ерекше тұлға. Табиғатынан дулей дене күшіне ие, ақылға бай, ерік-жігері күшті, ержүрек, тапқыр, айлакерлік кулығы да жеткілікті, өз қадірін жете бағалай білетін оған жалпы жұрт табынган десе де болады.».

• О.Игельстром

• П.К.Эссен

• М.Сперанский

• Д.Ч.Бульжер

Multiple Choice

«Ол өзінің батырлығымен, орасан зор дене күшімен, парасатты ақылойымен, қызыл тілге шешендігімен, сондай-ақ ат құлағында ойнайтын шабандоздығымен халыққа ерекше танылған еді. Оның әскери қолбасшылық өнерге шеберлігі, бір орыннан екінші орынға жедел ауысып кете алатын тактикалық тапқырлығы жақсы қаруланған, күші басым орыс әскерлерін қапыда қалдырып, талай рет жеңіске жеткізді. Ол ғажайып шешен адам болатын, өз тындаушыларын үйіріп әкетіп, ерлік күреске жігерлендіре білетін. Ағылшын зерттеушісі Бульжер Демитриус Чарлз... батырдың өз руластарын патша үкіметіне қарсы күреске жігерлендіре шақырғаны туралы жазды: «Рас, олардың аттары мен қаруы бар. Ат пен қару бізде жоқ деп кім айта алады? Біздің мұхит түбіндегі құмның қиыршығы сияқты көп екеніміз өтірік пе? Өздерің мойын бұрып қараңдаршы: шығыс пен батыста, солтүстік пен оңтүстікте де қаптаған қалың қырғызды (қазақты.-авт) көретіндерің анық. Сөйте тұра неге біз ат төбеліндей азғана жатжерліктерге бағынуға тиіспіз?!».

Мәтінде сипатталған тұлғаны анықтаныз:

• Есет Көтібарұлы

• Сырым Датұлы

• Досан Тәжіұлы

• Исатай Тайманұлы

Multiple Choice

Мәнмәтінді және тарихи білімдерді пайдаланып, көтерiлiсшiлердiң қойған ең басты талаптарын анықтаңыз;

1)патша үкiметiнiң қазақ жерлерiн тартып алуын тоқтату,

2) әртүрлі материалдық көтермелеу шаралары колданылды

3) халықтан жиналатын алым-салық төлемін едәуір жеңілдетті

4) сұлтандардың, ханның, олардың айнала төңiрегiндегiлердiң озбырлығына тыйым салу

• 1,2

• 2,3

• 1,4

• 2,4

Multiple Choice

Көтеріліске қатысқан атақты батырдың жақын серiгi Айшуақ сұлтанның ұлы

• Ералы

• Нұралы

• Досалы

• Жантөре

Multiple Choice

Tарихи білімдеріңізді пайдалана отырып, 1786 жылы Кіші жүз жерінде хан билігін реформалаудың жобасын ұсынған басшыны анықтаңыз

• О.Игельстром

• П.К.Эссен

• М.Сперанский

• Д.Ч.Бульжер

Multiple Choice

Қазақтарды «;жаны жайсаң ақкөңіл халық» деген жағымды пікірде болды

• М.Долгов

• П.К.Эссен

• М.Сперанский

• О.Игельстром

Multiple Choice

Игельстром хан билігін реформалаудың жлбасын II Екатерина ұсынды

• 1783 жылы

• 1783 жылы

• 1785 жылы

• 1786 жылы

Multiple Choice

О. А. Игельстром реформасының мәні

• округтердің құрылуы

• болыстыққа бөлуін

• хан билігін жою

• әскери бекіністер салу

Multiple Choice

Старшындардың барон Игельстромға қойған талаптары

• Әмудария, Сырдария қысқы кездегi мал жайылымының көлемiн ұлғайту

• Шу мен Нұра өзендері қысқы кездегi мал жайылымының көлемiн ұлғайту

• Жетісу аймағы қысқы кездегi мал жайылымының көлемiн ұлғайту

• Еділ мен Жайық аймагы қысқы кездегi мал жайылымының көлемiн ұлғайту

Multiple Choice

Сырым Датұлы құрамында 1000 сарбазымен Елек қорғанысына қашан шабуыл жасады:

• 1793 жылы

• 1792 жылы

• 1797 жылы

• 1794 жылы

Multiple Choice

Красногорск бекiнiсiн (Хан сарайын) алудағы нәтиже көтерiлiсшiлердiң жоспары жүзеге аспай қалпды

• Ералы хан қайтыс болады,

• Есім хан қайтыс болады,

• Нұралы хан қайтыс болады,

• Айшуақ хан қайтыс болады

Multiple Choice

Сырым Датұлының жасақтары хан ордасына шабуыл жасап, Есiм ханды өлтiреді

• 1794 жылы, көктемде

• 1791 жылы, көктемде

• 1797 жылы, көктемде

• 1799 жылы, көктемде

Multiple Choice

1797 жылы хан сайланды

• Нұралы

• Ералы

• Есім

• Айшуақ

Multiple Choice

Сырымның көтерілісінен кейін, 1797 жылы Отаршыл өкімет хан етіп сайлайды

жасы келген Айшуақты (үкіметке ыңғайлы болғандықтан) сұлтандардан ғана тұратын қазақ ақсүйектерi дәстүрлi халық жиынын өткiзбей-ақ

• Нұралы сұлтанды хан сайлады

• Шерғазыны сұлтанды хан сайлады

• Қаратай сұлтанды хан сайлады

• Есім сұлтанды хан сайлады

Multiple Choice

Жайық өзенiнiң оң жақ жағалауында Iшкi Орда (Бөкей Ордасы) құрылды

• 1801 жылы

• 1803 жылы

• 1827 жылы

• 1825 жылы

Multiple Choice

Kартаны және тарихи білімдеріңізді пайдалана отырып, Е.Пугачев көтерілісіне қатысқан ұлт-азаттық көтеріліс басшысын анықтаңыз

• И.Тіленбайұлы

• И.Тайманұлы

• К.Қасымұлы

• С.Датұлы

Multiple Choice

Kартаны және тарихи білімдеріңізді пайдалана отырып, ұлт-азаттық көтерілістің болған уақытын анықтаңыз

• 1783-1797 жж.

• 1837-1847 жж.

• 1868-1869 жж.

• 1836-1837 жж.

Multiple Choice

Kартаны және тарихи білімдеріңізді пайдалана отырып, Сырым Датұлы әскери көмек көрсету туралы келіссөз жүргізген ел

• Сібір хандығы

• Бұхар әмірлігі

• Парсы патшалығы

• Хиуа хандығы

Multiple Choice

Tарихи білімдеріңізді пайдалана отырып, кіші жүз жерінде О.Игельстром жүргізген реформаның мәнін анықтаңыз

• қазақ жерін ресей патшалығының меншігі деп жариялауы

• хан билігін жойып, расправалар құруы

• қазақ даласын округтер мен болыстыққа бөлуі

• қазақ жерін бес сатылы әкімшілік-аумақтық бөлініске бөлуі

Multiple Choice

Сырым Датұлы көтерілісінің нәтижесі

• Патша өкіметінің отарлау саясаты әлсіреді

• Қазақтарға Жайықтың оң жағынан өтуге рұқсат етілді

• Кіші жүздер 1797 жылы хандық билік жойылды

• Орыс-казак әскерінің қысымы жойылды

Multiple Choice

34. Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық көтеріліс оқиғаларын болу ретімен қойыңыз:

1) Хан Кеңесінің құрылуы

2) Елек қорғанысына шабуыл

3) Нұралы ханның хандықтан түсірілуі

4) Орал шекара шебіне шабуыл

• 3.4.2.1

• 2.4.3.1

• 2.4.1.3

• 4.3.2.1

Multiple Choice

Сырым Датұлы көтерілісі кезінде Кіші жүзде билік жұргізген хандар

• Нұралы, Ералы, Есім

• Жәңгір, Уәли, Бөкей

• Әбілқайыр, Батыр

• Тәуке, Қайып, Сәмеке

Multiple Choice

Cтаршын дегеніміз;

• қарасүйектер

• ру басшысы

• билер

• болыстар

Multiple Choice

Расправа дегеніміз;

• Кіші жүздегі ру ақсақалдары кіруге тиісті болатын отарлау жүйесінің әкімшілік органы

• қазақ жерін ресей патшалығының меншігі деп жариялауы

• қазақ даласын округтер мен болыстыққа бөлуі

• қазақ жерін бес сатылы әкімшілік-аумақтық бөлініске бөлуі