Het Geheim van de werkwoordspelling

Stemloosheid in het Nederlands

taalanderwijs.org

Multiple Choice

De woorden 'hij doodt', 'daad' en 'boot'

• hebben drie verschillende eindklanken

• hebben twee verschillende eindklanken

• hebben één en dezelfde eindklank

Drag and Drop

In het Nederlands, maken we het einde van elk woord​

Placeholder

,

ook al schrijven we soms een eindletter die ​

Placeholder

is.

Drag these tiles and drop them in the correct blank above

stemloos

stemhebbend

Match

Verbindt de stemhebbende medeklinkers boven, met hun corresponderende medeklinkers beneden.

• /d/

  'dag'

• /z/

  'zon'

• /b/

  'boom'

• /g/

  'garçon'

• /v/

  'vis'

/t/

'tak'

/s/

'som'

/p/

'pen'

/ch/

'lach'

/f/

'fit'

• /t/

  'tak'

• /s/

  'som'

• /p/

  'pen'

• /ch/

  'lach'

• /f/

  'fit'

Multiple Select

Het Engels behoudt stemhebbende medeklinkers in de eindpositie.

Welke van onderstaande woorden worden door sprekers van het Nederlands doorgaan fout uitgesproken omdat ze deze woorden stemloos maken?

• jazz

• hotdog

• life

• live

• house

DE STAM Van een Woord: /hand/

Het is niet zo dat de eindklank van een woord verandert als je het in het meervoud zet: * één hant, twee handen

De stam van een woord is niet het fonetische enkelvoud.

waarom zeggen we 'hant' maar schrijven we 'hand'?

Reorder

Orden de evolutie van het woord voor 'hand' vanaf het Oud-Nederlands, over Middelnederlands tot modern Nederlands.

• handa(n)

• hande(n)

• hand(en)

1

2

3

• 1
• 2
• 3

Poll

Toen [hant] de uitspraak voor het enkelvoud was geworden, bevonden we ons in de 18e eeuw.

Men heeft ervoor gekozen overeenkomst te houden tussen enkelvoud en meervoud: hand - handen.

• Goed idee!

  één hand - twee handen

• Slecht idee!

  één hant - twee handen

stam van een werkwoord

Categorize

Options (10)

werken

knippen

lobben

laden

durven

praten

suizen

lassen

leggen

lachen

Krijgen deze werkwoorden +te of +de in de verleden tijd (vb. ik danste)

+TE

+DE

Stam eindigt op stemhebbende klank
vb: legde, lobde, durfde, veinsde, weefde
Schrijf nooit z of v in (voor)laatste positie

+DE

Stam eindigt op stemloze klank

vb: danste, werkte, flipte, lachte

't kofschip: t, k, f, s, ch, p

+TE

Taalgevoel voor werkwoorden

Poll

De stam van een werkwoord is...

• de ik-vorm

• infinitief zonder -en

Multiple Choice

Bij welke werkwoorden is de ik-vorm niet hetzelfde als de infinitief -en?

• dansen

• worden

• durven

• werken

Multiple Choice

de medeklinkers in 't kofschip zijn de ....

• stemloze

  (= geen stembandtrilling)

• stemhebbende

  (= stembandtrilling)

Onbestaande werkwoordenquiz

Multiple Choice

prammen

• ik heb gepramd

• ik heb gepramt

Explanation Slide...

infinitief: PRAMMENstam: PRAMM = stemhebbend, dus -deik heb gepramd

Multiple Choice

slorken

• ik heb geslorkt

• ik heb geslorkd

Explanation Slide...

infinitief: SLORKENstam: SLORKK = stemloos, dus -tik heb geslorkt

Multiple Choice

truggen

• ik heb getrugd

• ik heb getrugt

Explanation Slide...

infinitief: TRUGGENstam: TRUGG = stemhebbend, dus -dik heb getrugd

Multiple Choice

strichen

• ik heb gestricht

• ik heb gestrichd

Multiple Choice

flierken

• ik heb geflierkt

• ik heb geflierkd

Multiple Choice

glurzen

• ik heb geglursd

• ik heb geglurzd

• ik heb geglurst

• ik heb geglurzt

Explanation Slide...

infinitief: GLURZENstam: GLURZ-Z = stemhebbend, dus -dMAAR WE SCHRIJVEN NOOIT V of Z op laatste of voorlaatste positie, dus:ik heb geglursdAbsolute instinker, zoals DURVEN - GEDURFD

Multiple Choice

klurwen

• ik heb geklurwt

• ik heb geklurwd

Multiple Choice

plaven

• ik heb geplaaft

• ik heb geplaafd

Explanation Slide...

infinitief: PLAVENstam: PLA:V-V = stemhebbend, dus -dMAAR WE SCHRIJVEN NOOIT V of Z op laatste of voorlaatste positie, dus:ik heb geplaafdAbsolute instinker, zoals LAVEN - GELAAFD

Multiple Choice

spleuten

• gespleut

• gespleud

• gespleudt

Multiple Choice

friegen

• ik heb gefriegt

• ik heb gefriegd

Multiple Choice

kloerven

• ik heb gekloerfd

• ik heb gekloerft

• gekloervd

Multiple Choice

floechen

• ik heb gefloecht

• ik heb gefloechd

Multiple Choice

lurken

• gelurkt

• gelurkd

Multiple Choice

glexen

• ik heb geglext

• ik heb geglexd

Explanation Slide...

infinitief: GLEXENstam: GLEX-X = /ks/ stemloos, dus -tik heb geglext

Multiple Choice

kwierzen

• ik heb gekwierst

• ik heb gekwiersd

• ik heb gekwiezd

• ik heb gekwierzt