6A Quiz

6A - Aimsigh

By Gaeilgeoir Guides

What must I do?

Find a specific grammar term in the passage.

There are common grammar terms that are likely to be asked;
- Tuiseal Ginideach
- Briathar Saor
- Modh Coinníollach

Open Ended

Aimsigh sampla de bhriathar saor san aimsir fháistineach.

_{Nuair a tharla an timpiste ar an mbóthar, bhí sé ag cur báistí go trom. Ní fhaca an tiománaí an rothar go dtí go raibh sé ró-dhéanach. Cuireadh fios ar na seirbhísí éigeandála, agus tháinig siad go tapa. Bhí an rothaitheoir gortaithe go dona, ach buíochas le Dia, tháinig biseach air. Dúradh go ndearnadh gach iarracht cabhrú leis ar an láthair. Bhí an pobal an-bhuartha mar ba bhóthar contúirteach é le blianta. Molfar go dtiocfaidh feabhas ar an gcóras tráchta sa cheantar amach anseo.}

Open Ended

Aimsigh sampla de thuiseal ginideach baininscneach uatha.

_{Bhí lá an-ghnóthach ag Máire ar scoil. Thosaigh sí an mhaidin le scrúdú mata, rud a chuir brú uirthi. Ina dhiaidh sin, bhí ceacht stair ann, agus chaith an múinteoir leathuaire ag míniú stair na hÉireann sa naoú haois déag. Bhí sé spéisiúil, ach beagán rófhada. Bhí an tseomra ranga fuar agus níor mhúchadh na soilse riamh. Bhí sí ag smaoineamh ar theach a seantuismitheoirí sa Ghaeltacht – áit a raibh sí i gcónaí sona. Ba mhaith léi dul ar ais ansin, ach bhí sí faoi bhrú leis an Ardteist. Dúirt sí léi féin go mbeadh sí saor i gceann cúpla mí.}

Open Ended

Aimsigh sample de Mhodh Coinníollach

Open Ended

Aimsigh sampla de bhriathar saor sa mhodh coinníollach.

_{Tá Róisín ag smaoineamh ar céard a dhéanfadh sí dá mbeadh sí ina Taoiseach. D’athródh sí roinnt de na rialacha sa chóras oideachais, go háirithe maidir le hábhair scrúdaithe. Cheap sí nach mbeadh sé féaráilte brú chomh mór a chur ar dhaltaí 17 nó 18 mbliana d’aois. Dá mbeifí níos tuisceanaí le daoine óga, b’fhéidir go mbeadh níos lú struis orthu. Dar léi, chuirfí níos mó béime ar fholláine mheabhrach sna scoileanna.}

Open Ended

Aimsigh sampla de shárchéim na haidiachta san Aimsir Chaite

_{Bhí an aimsir go hiontach i rith na seachtaine saoire. Bhí an ghrian ag taitneamh, agus bhí sé i bhfad níos teo ná mar is gnách i mí Aibreáin. Chuaigh an chlann amach ag siúl sna sléibhte gach lá. Bhí an radharc ón mbarr go hálainn. Dúirt Seán gurbh é sin an lá ba mhilleála a bhí acu le fada. Bhí áthas an domhain ar gach duine. Níor cheap siad riamh go mbeadh siad chomh sásta le chéile i dteach beag faoin tuath.}

Open Ended

Aimsigh sample de Briathar Saor san Aimsir Láithreach

Open Ended

Aimsigh sampla de thuiseal ginideach firinscneach uatha.

_{Bhí Aoife ag obair i mbialann áitiúil le linn an tsamhraidh. Cé nach raibh an post éasca, bhain sí taitneamh as caidreamh a bheith aici leis na custaiméirí. Lá amháin, tháinig grúpa turasóirí ón nGearmáin. Bhí siad cairdiúil go leor ach ní raibh mórán Gaeilge ná Béarla acu. D’éirigh le hAoife cumarsáid a dhéanamh leo trí chomharthaí agus gáire! Rinne siad moladh mór ar chaighdeán an bhia, go háirithe an stew Éireannach. D’fhág siad leideanna maithe agus scríobh siad nóta buíochais ar phíosa páipéir.}

Open Ended

Aimsigh sample de bhriathar saor san Aimsir Fháistineach

Open Ended

Aimsigh sampla de thuiseal ginideach iolra.

_{Tá féile na bPáistí ar siúl gach bliain i gCorcaigh. Eagraítear imeachtaí ealaíne, ceoil, scéalaíochta agus spraoi. Tagann teaghlach ó gach cearn den tír le páirt a ghlacadh. Tá sé mar aidhm ag an bhféile cruthaitheacht agus samhlaíocht na bpáistí a chothú. Cuirtear ceardlanna ar fáil le múinteoirí agus ealaíontóirí. I mbliana, tá níos mó ná 200 imeacht ar siúl. Deir an lucht eagraithe gur tacaíocht na bpobal a choinníonn an fhéile beo. Tá pleananna ann é a leathnú amach go dtí cathracha eile sna blianta atá romhainn.}

Open Ended

Aimsigh samplaí de bhreischéim na haidiachta.

_{Bhí Niall agus Áine ag caint faoi phearsantacht a múinteora Gaeilge. Dar le Niall, tá sí dian ach cothrom. Dúirt Áine go raibh sí níos foighníche ná aon mhúinteoir eile a bhí acu riamh. D’aontaigh siad gur duine fíorchumasach í. Uaireanta bíonn sí dáiríre, ach bíonn croí mór aici do na daltaí. Tá sí ag iarraidh go n-éireoidh leo ar an Ardteist. Mura mbeadh an brú uirthi ón gcóras, bheadh sí i bhfad níos suaimhní, dar leo. Tá meas ag formhór na ndaltaí uirthi, cé nach n-aontaíonn gach duine leis an gcur chuige.}

Open Ended

Aimsigh sampla de bhriathar saor san aimsir chaite.

_{Bhí stoirmeacha móra ar siúl ar chósta an iarthair i rith na seachtaine. Dúnadh roinnt bóithre mar gheall ar chrainn a tháinig anuas. Bhí baol ann freisin go mbeadh tithe faoi uisce sna sráideanna ísle. I gcás amháin, tógadh daoine amach as a dtithe ag na seirbhísí éigeandála. Bhí siad ag fanacht i seomra óstáin sealadach. D’inis bean amháin ar an nuacht gur scriosadh go hiomlán a gairdín agus a scáthán grianmhar. Dúirt sí nach bhfaca sí a leithéid riamh.}

Open Ended

Aimsigh sampla de thuiseal ginideach baininscneach uatha.

Chuir Síle suim mhór sa stair le déanaí. Léigh sí leabhar faoin ngluaiseacht na hathbheochana Gaeilge, agus chuir sé go mór lena tuiscint ar chultúr na hÉireann. Bhí sí fiosrach faoin tionchar a bhí ag na daoine a raibh baint acu leis. Rinne sí nótaí faoi ról na hathbheochana sa pholaitíocht agus sa chóras oideachais. Thug sí faoi deara go raibh an tábhacht a bhaineann le caomhnú na teanga luaite arís agus arís eile. Dúirt sí go mbeadh sí ag iarraidh staidéar a dhéanamh ar an ábhar sin ar ollscoil.

Open Ended

Aimsigh sampla de bhriathar sa mhodh coinníollach.

_{Tá Éire ag athrú go tapa, ach dar le roinnt daoine níl gach athrú dearfach. Dá dtabharfaí níos mó tacaíochta do phobail tuaithe, b’fhéidir nach mbeadh a oiread sin daoine ag fágáil na gceantar sin. Deir muintir na Gaeltachta go bhfuil siad fágtha ar lár i gcónaí. Dúirt feirmeoir áitiúil go n-athródh sé roinnt de na rialacha dá mbeadh an chumhacht aige. Dá mbeadh sé ina Aire Talmhaíochta, thabharfadh sé tús áite do chúrsaí inbhuanaithe. Ach go dtí sin, níl an dara rogha acu ach leanúint ar aghaidh mar atá.}