Permbledhje e letersise

Përmbledhje e Letërsisë shqipe

By Selim Tahiri

​Shekulli 16

·         Epoka e Humanizmit

·         Marin Barleti – Historia e Skënderbeut (1508)

·         Dhimitër Frangu – Për Skënderbeun

·         Meshari 1555

·         Tek arbëreshët e Italisë: Lekë Matrënga botoi vjershën e parë në gjuhën shqipe – Këngë e Përshpirtshme

​Shekulli 17

Autorë të rëndësishëm:

·         Pjetër Budi, Frang Bardhi, Pjetër Bogdani

·         Pjetër Budi – poeti i parë shqiptar (Doktrina e krishterë)

·         Pjetër Bogdani – “Babai i prozës shqipe”

·         Vepra e tij Çeta e Profetëve konsiderohet si një nga kryeveprat e letërsisë së hershme shqiptare

​Shekulli 18

·         Autorët arbëreshë:

·         Jul Variboba – Gjella e Shën Mërisë Virgjër

·         Nikollë Brankati

·         Nikollë Keta

·         Nikollë Filja – ndër mbledhësit e parë të folklorit

·         Nezim Frakulla – Divani

·         Bejtexhinjtë:

·         Nezim Berati

·         Hasan Zyko Kamberi

·         Muhamet Kyçyku ''Erveheja, Jusufi dhe Zejnepeja''

​Shekulli 19 – Romantizmi

·         Vepra e parë madhore e kësaj periudhe:

·         Kënget e Milosaos, prej arbëreshit Jeronim De Rada

·         Poema e dytë: Serafina Topia

·         Gavril Dara i Ri – Kënga e Sprasme e Balës

·         Zef Serembe – Flamuri i Arbërit, Të dheu i huaj

·         Anton Santori – drama e parë shqipe Emira

·         Gjysma e dytë e shek. 19:

·         Naim Frashëri

·         Filip Shiroka

·         Gavril Dara

·         Zef Serembe

·         Ndre Mjeda

​Fillimi i shek. 20

·         Andon Zako Çajupi (Baba Tomorri)

·         Faik Konica – revistën Albania

·         Asdreni

·         Dr. Gjergj Fishta – Lahuta e Malcís

​Dramaturgjia shqiptare

·         Fan Noli – dramaturg, Izraelitë dhe Filishtë

·         Migjeni,
Mitrush Kuteli

·         Ernest Koliqi

​Pas Luftës së Dytë Botërore

·         Esad Mekuli

·         Ali Podrimja

·         Azem Shkreli

·         Martin Camaj

·         Anton Pashku – nismëtar i modernizmit te dramaturgjia

·         Adem Demaci

·         Musa Ramadani

·         Sabri Hamiti

​Me vitet ’60 e tutje

·         Ismail Kadare

·         Dritëro Agolli – shkëlqimi dhe rënia e shokut Zylo

·         Rexhep Qosja

·         Petro Marko

·         Petro Arbnori

·         Kasëm Trebeshina

·         Jakov Xoxa