Say sistemləri

​Say sistemləri
Системы счисления

By Zekile Mustafayeva

Числа - образуются из цифр по особым правилам.
Символы, используемые для записи чисел, называются цифрами.

•Ədəd-xüsusi qaydalara uyğun olaraq rəqəmlərdən düzəlir

•Ədədlərin yazılışında istifadə edilən simvollara rəqəmlər deyilir

Rəqəmin dəyəri durduğu yerdən aslıdır
Значение цифры зависит от его местоположением.

Mövqeli
Позиционные

Rəqəmin dəyəri durduğu yerdən aslı deyli - Rum rəqəmləri
Значение цифры не зависит от его местоположением- Римские цифры

Mövqesiz Непозиционные

•1.Böyük simvoldan sonra kiçik simvol gələrsə qiymətlər toplanır  VI = 5+1=6. * Bu halda kiçik simvoldan sonra böyük simvol olmamalıdır

•2.Kiçik simvoldan sonra böyük simvol gələrsə qiymətlər çıxılır  XL= 50-10=40  ** LIX =50 +(10-1)

•3.V, L, D simvollarından bir ədəddə yalnız 1 dəfə istifadə etmək olar : LL olmaz, əvəzinə C yazılmalıdır.

•4.Bir ədəddə eyni simvoldan ardıcıl 4 dəfə istifadə etmək olmaz. 40=XXXX olmaz  40= XL olmalıdır

1. Если за строчной буквой следует заглавная буква, значения суммируются: VI = 5+1=6. В этом случае после строчной буквы не должно быть заглавной буквы.
2. Если за строчной буквой следует заглавная буква, значения вычитаются: XL = 50-10=40 * LIX = 50 +(10-1)
3. Символы V, L, D могут использоваться в числе только один раз: LL использовать нельзя, вместо него следует писать C.
4. Один и тот же символ не может использоваться в числе 4 раза подряд. 40=XXXX использовать нельзя, 40=XL использовать обязательно.

Multiple Choice

Укажите верную запись

Doğru yazılışı göstər

• XXXX

• XL

• LL

• DDX

Multiple Choice

MCMXCIV rum ədədinə uyğun olanı seç?

Какое число соответствует римской записи MCMXCIV?

• 1944

• 1996

• 2114

• 1994

Mövqeli say sistemləri - Позиционные системы счисления

10-


2-


8-


16-

Multiple Choice

Сколько цифр в системе счисления с основанием n?

n əsaslı say sistemində ne qədər rəqəm var?

• n

• n-1

• n+1

• n*2

Multiple Choice

Какая наибольшая цифра в системе счисления с основанием n?

n əsaslı say sistemində ən böyük rəqəm hansıdır?

• n

• n-1

• n+1

• n*2

Say sistemləri arasında keçidlər Переходы между системами счисления

10 -----> 2







10 -----> 8








10 -----> 16

Multiple Choice

25(10) ---> X(2)

• 11001

• 11101

• 101001

• 11011

Multiple Choice

45(10)=X(8)

• 37

• 36

• 35

• 34

Multiple Choice

123(10)=X(16)

• 7B

• B7

• 711

• 117

Say sistemləri arasında keçidlər Переходы между системами счисления

2 -----> 10







8 -----> 10








16 -----> 10

Multiple Choice

11011001(2) =X(10)

• 137

• 217

• 216

• 117

Multiple Choice

45(8) = X(10)

• 37

• 36

• 38

• 35

Multiple Choice

1A7 (16) = X(10)

• 423

• 422

• 421

• 424

Say sistemləri arasında keçidlər Переходы между системами счисления

2 ----->8 ( 4, 2, 1) 8=2^3


1 1 0 1 0 1 1 1 0 1 1 0 0 1 1 0 1




2 -----> 16 ( 8, 4, 2, 1) 16=2^4



1 1 0 1 0 1 1 1 0 1 1 0 1 1 0 1

Say sistemləri arasında keçidlər Переходы между системами счисления

8 ----->2 ( 4, 2, 1)


5702(8)=




16 -----> 2 ( 8, 4, 2, 1)



5CF06(16)=

Multiple Choice

E91(16)=X(2)

• 111010010001

• 11011001000

• 10101010101

• 1011101110

Multiple Choice

503(8)=X(2)

• 10100011

• 1101100

• 1010101

• 10001110