Yuz yillik urush

​Yuz yillik urush: sabablari, yakunlari va oqibatlari

By muhammadbobur toxtasinov

XIV asrda Angliya va Fransiya o'rtasida bo'lib o'tdi. Bu urush 1337-1453-yillar davomida ozgina tanaffuslar bilan sodir bo'lgan. Bunga Fransiya qirollik taxtiga kim o'tirishi masalasi bahona bo'ldi.

​Bu urush kimlar o'rtasida yuz berdi?

1340-yilda inglizlar dengizda fransuzlar flotini tor-mor keltirdi va suvda hukmron bo'lib olishdi. 1346-yilda esa Kresi yaqinida ro'y bergan urushda inglizlar yana g'alaba qozondi.

​Urush rasman Angliyaning Fransiyaga hujumi bilan boshlandi.

​Angliya qo'shinida tartib-qoida mustahkam va juda yaxshi tashkillashtirilgan. Yomen deb atalgan erkin dehqonlardan tuzilgan piyoda kamonchilar o'qni 600 qadamga ota olgan, 200 qadamda o'q ritsarni sovutini teshib o'tgan.

Angliyaning g'alabalari sababi nimada?

Multiple Choice

Yuz yillik urush nechanchi yilda boshlangan?

• 1336-yil

• 1334-yil

• 1453-yil

• 1337-yil

Fransuz ritsarlarning umumiy safda turib jang qilish qobiliyatiga ega emas edi va tartib-intizom mavjud bo'lmagan.

​

​Fransuzlarning mag'lubiyatini sabablari nimada?

Angliya qiroli Eduard III 1347-yilda Kale portini bosib oladi. Bu port uzoq muddat tayanch markaz vazifasi bajargan.
1356-yilda Luara daryosining janubidagi Puatye shahri yaqinida son jihatdan ko'p bo'lgan fransuz qo'shini tor-mor etildi.

​

​Angliyaning g'alabalari.

JAKERIYA QO‘ZG‘OLONI

​Qo'zg'olon Fransiyaning Bove viloyatida 1358-yilda boshlandi, qisqa vaqt ichida Sena, Marna, Il de Frans, Shampan viloyatlariga tarqaldi. Qo'zg'olonchilar gerbida oq nilufar rasmi tushirilgan.

Dehqonlarga nisbatan Jak laqabi ishlatilgan

Qo'zg'olonga Gilyom Kal ismli dehqon boshchilik qildi. Hiyla orqali qo'lga olingan Gilyom Kalga fransuz ritsarlari qizdirilgan temir halqa kiydirishgan. 20 ming dehqonlarni qirib tashlashgan.

​

​Qo'zg'olon rahbari kim?

Multiple Choice

Luara daryosi janubida qaysi shahar joylashgan?

• Kresi

• Puatye

• Parij

• Kale

​Fransiya qiroli Karl V inglizlar bilan 1360-yili sulh imzolaydi.

• 1369-yilgi jangda inglizlar mag'lub bo'ladi;

• 1415-yilgi Azenkur janggida fransuzlar yana mag'lub bo'lishadi;

• Fransiya shimoli egallanib, inglizlar Parijga bostirib kirishadi;

• 1420-yil fransuzlar uchun haqoratomuz Trua shartnomasi imzolanadi;

• 1428-yilda Orelan shahri inglizlar tomonidan qamal qilinadi.

​Fransiyaning Domremi qishlog'ida dehqon oilasida tug'ilgan, bolaligida Jannet deb chaqirishardi. Tarixchilarning ta'rifiga ko'ra, Janna d'Ark baland bo'yli, baquvvat va bardoshli bo'lgan.

​

Janna d'Ark

16 yoshida Luarada Karl VII bilan uchrashadi, unga ritsarlar bo'limi beriladi. 1429-yilda Orleanni qamaldan ozod etadi. "Orlean qizi" nomini oldi. 1430-yil Kompen qal'asi uchun bo'lgan jangda burgundlarga asir tushdi. Burgundlar uni inglizlarga sotdilar.

​

Janglardagi ishtirokining ahamiyati

Janna d'Ark 1431-yil 30-mayda Ruan shahrida gulxanda tiriklayin yoqilgan. 1456-yilda Janna d'Arkni yoqishga hukm qilingan sud qarori noqonuniy deb topilib u oqlanadi.

​

​Janna d'Arkning halokati

Multiple Choice

Orlean shahri qamali necha kun davom etgan?

• 216 kun

• 428 kun

• 116 kun

• 200 kun

Parij dushmandan ozod qilindi. 1436-yilda Karl VII Parijga kirib keldi.
Yuz yillik urush 1453-yilda inglizlarning Bordoda taslim bo'lib sulh imzolashi bilan tugaydi. Angliya qo'l ostida faqat Kale porti qoladi. 1558-yil bu port Fransiya tomonidan egallanadi. Shunday qilib yuz yillik urush inglizlarni mag'lubiyati fransuzlarni markazlashgan davlati qaror topishi bilan yakunlandi

​

​Urush yakuni

E'tiboringiz uchun rahmat!