იდეალური მსხვერპლი

​ვიქტიმოლოგია და უცოდველობის მითი: იდეალური მსხვერპლის გაგება

უჩა ბახტაძე

Poll

ჩამოთვლილთაგან, რომელი იქნება მთავარი ნიუსი მეორე დღეს ?

• სტუდენტი, რომელიც დაჭრეს ბიბლიოთეკიდან გამოსლისთანავე

• ნასვამი კაცი, რომელიც დაჭრეს პაბიდან გამოსვლისთანავე

• სექს-მუშაკი, რომელიც კლიენტმა დაჭრა

• ბიზნესმენი, რომელიც სასტუმროში დააყაჩაყეს

Poll

მსხვერპლია თუ არა?

რატომ არის ზოგი უფრო მეტად მსხვერპლი?

• ჰაკერი ჰპარავს მილიონერს

• ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი ქალი თავს აღწევს ამ ურთიერთობას

• ქურდული სამყაროს წევრს სასიკვდილოდ დაჭრიან

Poll

ვისი ბრალი უფროა?

• ღამის კლუბში ქალმა სასმელი უყურადღებოდ დატოვა. თავდამსხმელმა მასში მომადუნებელი საშუალება ჩაყარა და გააუპატიურა

• პიროვნებას დაავიწყდა მანქანის ჩაკეტვა და მოჰპარეს

• მშობლები ნებას რთავენ თავის შვილს გვიანობამდე დარჩეს ქუჩაში და მას თავს დაეხსმებიან

​სიმპატიის საუნდტრეკი

4. დააზარალა დიდმა და ბოროტმა თავდამსხმელმა (ძლეირი, მორალურად უღირსი)

5. დანაშაულზე სათანადოდ რეაგირებს. მაგ., აცხადებს პოლიციაში

6. აქვს სოციალური ლეგიტიმაცია (საზოგადოება სიმპატიითაა განწყობილი)

1. არის სუსტი ან მოწყვლადი (მაგალითად, ბავშვები, მოხუცები, ქალები)

2. ახორციელებდა პატივსაცემ საქმიანობას

3. ვერ დაადანაშაულებ მსხვერპლად გახდომაში

იდეალური მსხვერპლი - ნილს კრისტი

​არა-იდეალური მსხვერპლი?

• ნარკოტიკების მომხმარებელი;

• სექს-მუშაკი;

• კაცი, რომელიც ქალის თავდასხმის მსხვერპლი გახდა;

• მსხვერპლები, რომლებიც პოლიციას არ ატყობინებენ გარკვეული მიზეზების გამო;

• ვინც იცნობდა დამნაშავეს (ოჯახური პირობების გამო მაგალითად)
  ეს ხალხი თავად არის დადანაშაულებული მსხვერპლად გახდომაში, მათ არ უჯერებენ, მიუხედავად იმისა, რომ მათ ზიანი ცალსახად განიცადეს

• იდეალური მსხვერპლი სოციალურად შექმნილია, ის არ არის რეალობა და მის შექმნაში როლს თამაშობს, გენდერი, კლასობრივი კუთვნილება, რასა და კულტურა

• მედიას უყვარს იდეალური მსხვერპლი, რადგან საზოგადოებას უყვარს ეს და მასში უფრო მეტ ემპათიას იწვევს, სახელწმიფოს დადანაშაულებაც ადვილია

  შესაბამისად, ვიქტიმოლოგია გვეკითხება? ვის დავუჯეროთ და ვინ დავიცვათ?

Poll

არის თუ არა წითელქუდა იდეალური მსხვერპლი?

• კი

• არა

თეორიები

კრიტიკული ვიქტიმოლოგია

სრულიად შესაძლებელია დაზარალებულმა არც იცოდეს მისი ვიქტიმიზაციისა და ასეთი მდგომარეობის გამომწვევი მიზეზების შესახებ - ფარული მსხვერპლები

თეორიები

პოზიტივისტური ვიქტიმოლოგია

აქცენტი გადატანილია მსხვერპლის პასიურ როლზე და მსხვერპლად გახდომა ბრალდება სწორედ მას

თეორიები

რადიკალური ვიქტიმოლოგია

სახელმწიფოა უფლებამოსილი განსაზღვროს ვინ არის ლეგიტიმური მსხვერპლი და რაც უფრო მნიშვნელოვანია, განსაზღვროს, როგორი სისხლის სამართლის მართლმსაჯულების სისტემა ექნება კონკრეტულ ქვეყანას, რომელიც დამნაშავისა და დაზარალებულის წარმოდგენებს ქმნის ადამიანის ცნობიერებაში.

ტრადიციული როლიდან გადახვევა

დაუმსახურებელი

ტრადიციულ როლში ყოფნა

დამსახურებული

დამსახურებული და დაუმსახურებელი მსხვერპლები

ბოროტმოქმედები, გმირები, მსხვერპლები