D-toets H5 T2 DNA

Bij chimpansees is 2n = 48.
Bepaalde chromosomen van vrouwelijke chimpansees zijn kopieën van chromosomen van hun grootmoeders van moederszijde.
Als ervan wordt uitgegaan dat er geen mutaties en geen breuken in chromosomen optreden, is dan te bepalen hoe groot het aantal van deze kopieën gemiddeld bij vrouwelijke chimpansees zal zijn? Zo ja, hoeveel?

• nee
• ja, 6
• ja, 12
• ja, 24

Maïs is een belangrijk voedselgewas. Door jarenlange veredeling via kruising en selectie zijn de maiskolven steeds groter en voedzamer geworden. Een nadeel van deze veredelingsmethode is dat deze zeer veel tijd kost. Een ander nadeel is dat niet elk gewenst resultaat kan worden bereikt. Het verhogen van de weerstand tegen insectenvraat bleek bij maïsplanten via kruising en selectie niet te lukken. Hiervoor worden de volgende verklaringen bedacht:
1 Doordat maïsplanten door de wind worden bestoven, vindt overdracht van genen willekeurig plaats.
2 Een gen dat weerstand geeft tegen insectenvraat komt bij maïs van nature niet voor.
Kan 1 een juiste verklaring zijn voor het feit dat het verhogen van de weerstand van maïsplanten niet lukte via kruising en selectie? En 2?

• geen van beide verklaringen
• alleen verklaring 1
• alleen verklaring 2
• beide verklaringen

In bron 1 zijn twee karyogrammen weergegeven. Deze karyogrammen zijn afkomstig van een eeneiige tweeling. Het ene kind is van het mannelijk geslacht zonder duidelijke uiterlijke afwijkingen. Bij het andere kind zijn wel uiterlijke afwijkingen geconstateerd.
Bij het ontstaan van deze tweeling is een stoornis opgetreden in een kerndeling. Vijf mogelijke stoornissen zijn:
1 een stoornis in de meiose 1 van de eicel
2 een stoornis in de meiose 1 van de zaadcel
3 een stoornis in de meiose 2 van de eicel
4 een stoornis in de meiose 2 van de zaadcel
5 een stoornis in de eerste mitose van de zygote
Welke van deze stoornissen kan geleid hebben tot het ontstaan van deze bijzondere tweeling?

• stoornis 1 of 2
• stoornis 3 of 4
• stoornis 5
• alle stoornissen

Biologen onderscheiden twee typen mutatie: somatische en erfelijke mutatie. Somatische mutatie komt alleen voor in lichaamscellen. De mutantgenen die daarbij ontstaan, kunnen dus verder voorkomen in alle cellen die door deling uit die lichaamscellen zijn ontstaan. Erfelijke mutatie vindt plaats in gameten of in cellen waaruit gameten ontstaan. De mutantgenen die daar het gevolg van zijn, kunnen van generatie op generatie worden doorgegeven.
Een leerling leest de volgende bewering: "Mutatie is vaak het gevolg van fouten tijdens de verdubbeling van het DNA en soms het gevolg van fouten tijdens de kerndeling."
Geldt deze bewering uitsluitend voor erfelijke mutatie, uitsluitend voor somatische mutatie of voor beide typen mutatie?

• Deze bewering geldt uitsluitend voor erfelijke mutatie
  
• Deze bewering geldt uitsluitend voor somatische mutatie
  
• Deze bewering geldt zowel voor erfelijke als voor somatische mutatie
  

Op een bepaald chromosoom ligt het gen voor het enzym mono-amine-oxydase-A (MAO-A). Dit enzym speelt een rol bij de normale afbraak van neurotransmitters, stoffen in de hersenen die de prikkeloverdracht tussen zenuwcellen verzorgen. Er bestaat een genetisch defect dat de productie van het enzym MAO-A ontregelt. Gevolg daarvan zou zijn dat de stofwisseling van de neurotransmitters als serotonine, dopamine en noradrenaline in de hersenen verstoord is geraakt. Dit heeft weer tot gevolg dat er agressief gedrag optreedt. Dit agressieve gedrag treedt voornamelijk bij mannen op.
Biochemisch onderzoek bij drie onderzochte mannen leverde inderdaad bewijs voor een verstoorde neurotransmitter-huishouding.
Met behulp van welk celorganel wordt het MAO-enzym gemaakt?

• endoplasmatisch reticulum
• ribosoom
• golgi-apparaat
• mitochondrium

Wat gebeurt er bij recombinant-DNA-techniek?

• Twee verschillende organismen wisselen via plasmiden stukjes DNA uit zodat er nieuwe combinaties ontstaan
  
• Een deel van het DNA van een organisme wordt in een ander organisme gebracht
  
• Door het enzym reverse transcriptase wordt RNA omgezet in DNA. Dit DNA heeft een andere combinatie van genen
  
• Een plasmide van een bacterie wordt overgebracht in een andere cel
  

Het erfelijk materiaal in virussen is heel verschillend. Dit virus komt voor in varianten met enkel- en met dubbelstrengs DNA.
Het erfelijk materiaal van een bepaald virus heeft de volgende samenstelling van stikstofbasen: cytosine = 19%, adenine = 25%, thymine = 33% en guanine = 23%.
Kan men op grond van deze gegevens bepalen wat voor erfelijk materiaal het is? Zo ja, welke vorm is het?

• ja, het is dubbelstrengs DNA
• Ja, het is enkelstrengs DNA
• Nee, het is niet te bepalen
• Ja, het is RNA

In welk rijtje staan de woorden in juiste volgorde van klein naar groot?

• thymine - nucleotide - triplet - DNA-molecuul - chromosoom - gen -genoom
  
• thymine - triplet - gen - nucleotide -DNA-molecuul - chromosoom - genoom
  
• thymine - nucleotide - triplet - gen - DNA-molecuul - chromosoom - genoom
  
• thymine - nucleotide - triplet - gen -genoom - DNA-molecuul - chromosoom
  

Op een bepaald chromosoom ligt het gen voor het enzym mono-amine-oxydase-A (MAO-A). Dit enzym speelt een rol bij de normale afbraak van neurotransmitters, stoffen in de hersenen die de prikkeloverdracht tussen zenuwcellen verzorgen. Er bestaat een genetisch defect dat de productie van het enzym MAO-A ontregelt. Gevolg daarvan zou zijn dat de stofwisseling van de neurotransmitters als serotonine, dopamine en noradrenaline in de hersenen verstoord is geraakt. Dit heeft weer tot gevolg dat er agressief gedrag optreedt. Dit agressieve gedrag treedt voornamelijk bij mannen op.
Biochemisch onderzoek bij drie onderzochte mannen leverde inderdaad bewijs voor een verstoorde neurotransmitter-huishouding.
Een gen is een drager van erfelijke informatie.
Waarvan is een gen de code?

• een eiwit
• DNA
• RNA
• een aminozuur

In het DNA van een bepaalde bacterie zit 16 % Adenine.
Wat is het percentage Guanine in die bacterie?

• 16%
• 68%
• 34%
• Dat kun je niet weten