SES BİLGİSİ

Şahinleyin yüksek uçar,

Kaplan gibi kanlar saçar.

Gökte buluttan nem kapar.

Ben gönlümü bilmez miyim?

Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?

• A) Ünsüz değişimi

• B) Hece düşmesi

• C) Ünsüz benzeşmesi

• D) Kaynaştırma harfi

• E) Ulama

İki heceli olup ikinci hecesinde dar ünlü bulunan sözcüklere, ünlü ile başlayan ekler getirildiğinde ikinci hecedeki dar ünlü düşer.

Aşağıdakilerden hangisinde bu kuralı örneklendiren bir sözcük vardır?

• Baba ile oğulun aynı kazada ölmesi, herkesi çok üzmüştü.

• Kendisine yaptığımız son çağrıya da cevap vermedi.

• Çocuklar, ihtiyarı görünce oyunu bırakıp kaçtılar.

• Siz yardım ederseniz, çocuğun ümidi kırılmaz.

• İki gemi burun buruna geldi.

Biraz acele edelim, gösteri seyredecek zamanımız yok.

Altı çizili sözcükte, aşağıdaki ses değişikliklerinden hangisi veya hangileri olmuştur?

I. Ünlü düşmesi

II. Ses türemesi

III. Geniş seslilerin daralması

IV. Ünsüz yumuşaması

V. Ünlü daralması

• A) I ve II

• B) Yalnız I

• C) II ve IV

• D) Yalnız V

• E) I ve IV

Üçüncü kişi iyelik eki alan sözcüklerden sonra kaynaştırma harfi olarak "n" kullanılır.

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde kurala uymayan bir sözcük kullanılmıştır?

• A) Kendi hatasını anlayınca arkadaşlarından özür diledi.

• B) Kursa annesiyle geliyordu, annesi kantinde onu bekliyordu.

• C) Her zamanki gibi yerine oturup defterini açtı.

• D) Kendi yiyeceğini arkadaşlarına veriyordu.

• E) Dostlarına bile haber vermeden şehirden ayrıldı.

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde yer alan altı çizili sözcükte öteki sözcüklerdeki ses olayı yoktur?

• A) Taksinin kapısına sıkışan parmağı kanıyordu.

• B) Ben ne söylüyorsam tam aksini yapıyorlar.

• C) Müdür beyin ne diyeceğini doğrusu hepimiz merak ediyorduk.

• D) Kadın, yarım saattir masaların üstünü siliyordu.

• E) Son zamanlarda kimse iyi çalışmıyordu.

Aşağıdaki dizelerden hangisinde küçük ünlü uyumuna uymayan birden çok sözcük vardır?

• A) Belki yok balkonlarda, hanımeli istersiniz

• B) Mehtabın yaldızladığı bir deniz kenarı…

• C) Betonlar soğudu, koğuş bir tabut gibi sessiz.

• D) Ne olur çabuk gelin, manzara dağılmadan!

• E) Şunlar gece reklamları, toz yeşili canavar sarı

Aşağıdaki sözcüklerden hangisi, hem büyük hem küçük ünlü uyumuna uyar?

• A) horoz

• B) karpuz

• C) sera

• D) serum

• E) temiz

Bunu, düğünden bir gün önce konağında uzun bir aradan sonra yeniden karşılaştıklarında hissetmiş.

Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

• A) Ünsüz Değişimi (Yumuşama)

• B) Ünlü (Hece) Düşmesi

• C) Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşme)

• D) Ünsüz Türemesi

• E) Ulama

Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerin hangisinde kaynaştırma harfi yoktur?

• A) Şarkı o olağanüstü aşkın ifadesi haline gelmiştir.

• B) Kendisini acemice, babasının kollarına bırakmıştı.

• C) İz bırakan bir dostlukları ya da düşmanlıkları olmayacaktı .

• D) Sanki kasları, çizgilerini taşımakta güçlük çekiyordu.

• E) O muhteşem tebessümüyle ama üzgün bir sesle konuştu .

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde, altı çizili sözcükte ünsüz benzeşmesine aykırı bir kullanım vardır?

• A) Elindeki anahtarla kapıyı açtıktan sonra içeri girdi.

• B) Üç gündür, çocukcağız hasta yatıyormuş.

• C) Çocuk, yaşadıklarını ayrıntılı biçimde anlatmıştı.

• D) Girdiği hiçbir işte hedeflediği başarıya ulaşamamıştı.

• E) Aldığı kitapları teker teker yerlerine yerleştirdi.