ses bilgisi

1. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ünsüz türemesinin örneği vardır?

• Elindeki bir demet gülle öğretmenler odasına girdi.

• İsveççe diye bir dil olduğunu, doğrusu, ben bilmiyordum

• Sabahtan beri ıssız bir yolda ilerliyorduk.

• Bir vergi affının çıkacağını sanmıyorum.

• Annesini göreceği için çok sevinçliydi.

Şahinlerin yüksek uçar,

Kaplan gibi kanlar saçar.

Gökte buluttan nem kapar.

Ben gönlümü bilmez miyim?

Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?

• Ünsüz değişimi

• Hece düşmesi

• Ünsüz benzeşmesi

• Kaynaştırma harfi

• Ulama

Aşağıdakilerden hangisinde bileşik sözcüğün oluşması sırasında birden çok ses düşmesi olmuştur?

• Yarın sabah sekizde sizi burada bekleyeceğim.

• Cuma günü işin vardı, peki dün niye gelmedin?

• Yedi yaşından büyük olan bu çocuklar, niçin okula başlamıyor?

• Bu odayı nasıl yerleştireceğinizi size söylediler mi?

• Kendine özgü bir yöntemle, fırında sütlaç yapardı.

Aşağıdaki dizelerden hangisinde ulama yoktur?

• Her gecenin ardından gün gibi yakışın var.

• Deli etmiş bu hasret, ırmak ırmak taşmışım.

• Bir gece geliver, özlemler bitsin.

• Kanlı yaş ol gözümde, bağrıma sen ak da gör.

• Aklın, sana ayrıldığın andan beri dargın.

I. Bilmem bana ne oldu, hep seni arıyorum,

II. Özlemin çoğaldıkça huzur bulamıyorum.

III. Petekteki aşk balısın, yediveren gül dalısın.

IV. O yemyeşil gözlerinle sanki başka dünyalısın.

Bu dizelerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

• I. de ünlü daralmasının örneği vardır.

• II. de ünsüz yumuşamasının örneği vardır.

• III. de ünsüz benzeşmesini örneklendiren bir sözcük kullanılmıştır.

• IV. de kaynaştırma harfi almış sözcük vardır.

• Ulama örneği yoktur.

Aşağıdakilerden hangisinde yer alan altı çizili sözcükte ötekilerden farklı bir ses olayı vardır?

• Biricik kızı her zaman yanında olmalıydı.

• Bu daracık odada on beş kişi vardı.

• Sen de bu çocuklara azıcık anlayış göster.

• Küçük kızın yüzünde, her zamanki gibi gülücükler vardı.

• Bu gencecik çocuk, sürekli evde oturmak zorundaydı.

Bu benim derdime uyan bir beste; "Annem öldü!" diye ağlıyor deniz.

Altı çizili sözcüklerde, sırasıyla hangi ses olayları olmuştur?

• ünlü türemesi – ünlü daralması

• ünlü daralması – ünsüz benzeşmesi

• ünlü düşmesi – ünlü daralması

• ünlü daralması – ünlü düşmesi

• ünlü daralması – ünlü daralması

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ses olayı ile ilgili bir yanlışlıktan kaynaklanan yazım yanlışı vardır?

• Ağabeyinin evine gittiğinde, yeğenleri omuzundan inmezlerdi.

• Amcam, "Kıbrıs'ta düşmanla göğüs göğüse çarpıştık." derdi.

• Çocukların hiçbiri, oyunun bitmesini istemiyordu.

• Gönül'ün kardeşi de geçen yıl burada öğrenci imiş.

• Alnındaki kırışıklıklardan yaşını tahmin etmek kolaydı.

İki heceli olup ikinci hecesinde dar ünlü bulunan sözcüklere, ünlü ile başlayan ekler getirildiğinde ikinci hecedeki dar ünlü düşer.

Aşağıdakilerden hangisinde bu kuralı örneklendiren bir sözcük vardır?

• Baba ile oğulun aynı kazada ölmesi, herkesi çok üzmüştü.

• Kendisine yaptığımız son çağrıya da cevap vermedi.

• Çocuklar, ihtiyarı görünce oyunu bırakıp kaçtılar.

• Siz yardım ederseniz, çocuğun ümidi kırılmaz.

• İki gemi burun buruna geldi.

İki ünlü arasında kalan sert ünsüzler yumuşayarak "b, c, d, ğ" ye dönüşür.

Aşağıdakilerden hangisinde bu kuralı örneklendirmeyen bir yumuşama olmuştur?

• Sevgilim güvenme güzelliğine

• Yıllardır bir kılıcım kapalı kında

• Aldanma talihin pembe rengine

• Şefkatine inandığım biri var gibi

• Başucumda biri bana "Su yok!" desin de