Türk Dili Ve Edebiyatı

İyona bir kızak sürücüsüdür. Kıt kanaat geçinir. Yardımcısı olan oğlu, humma hastalığına yaka­lanır ve ölür. Ama o, kışın dondurucu soğuğun­da çalışmak zorundadır. İçini yakan derdini dökmek için kızağına binen her müşteriye açıl­mak ister. Ancak ölen kendi oğlu, acı da kendi acısı olduğu için anlattıkları müşterilerin bir ku­lağından girer diğer kulağından çıkar. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisinden yararlanılmıştır?

• Açıklama

• Öyküleme

• Tanık gösterme

• Tartışma

Maçka ile Hamsiköy'den sonra dağı tırmanma­ya başladık. Zigana kalın gövdeli; fakat korkunç değil. Tırmanış otuz kilometreyi buluyor; ama tehlikeli değil. Kapalı dağ, insanı kucaklıyor gibi emniyette taşıyor. Dağın sırtında değil karnında dolanıyoruz. Sırtta helezonlaşan yolların bir ta­rafı açık, ufukların derinliğiyle gözümüz kararı­yor. Tepede yürümek uçmak gibi bir şey.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisine başvurulmuştur?

• Öykülüme - tartışma

• Betimleme - açıklama

• Öyküleme - betimleme

• Betimleme - tanımlama

(I) Öğleyi biraz geçiyordu ki sırttaki yolun doru­ğuna vardım. (II) Ayakta biraz dinlenerek me­raklı ve şaşırmış bakışlarımı arazinin üzerinde gezdirdim. (III) Dallarda oynaşan kuşların cıvıl cıvıl sesleri geldi kulağıma. (IV) Daha sonra fır­tınadan korunan bir kayın ağacının altında öğle yemeğini yemeye başladım. (V) Soframda kara ekmek, sucuk ve peynirden oluşan mütevazı şeyler vardı.

Yukarıda numaralanmış cümlelerin hangi­sinde diğerlerinden farklı bir duyuyla ilgili ayrıntılara yer verilmiştir?

• III.

• II.

• I.

• V.

Sabahleyin gökyüzü parlak, ufuk açıktı

Güneşli bir havada yaylımız yola çıktı

Bu gurbetten gurbete giden yolun üstünde

Bu üç mevsimi değişmiş görüyorum üç günde

Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

• Örnekleme

• Tartışma

• Karşılaştırma

• Betimleme

(I) Dere boyunca yürüyoruz. (II) İrili ufaklı ren­gârenk taşların üzerinden sekiyoruz. (III) Dere bazı yerlerde iyice daralıyor ve büyük bir kaya­nın üzerinden aşağıya gürül gürül akan şelale­ler oluşturuyor. (IV) Sonra dere yolundan çıkıp ormanın dar patika yollarına sapıyor, devedi-kenlerinden atlaya atlaya dere yolunda ilerliyo­ruz. (V) Akşamleyin eve ulaşıyoruz. Yukarıda numaralanmış cümlelerin hangile­rinde betimlemeye yer verilmemiştir?

• I. ve III.

• II. ve V.

• l. ve V.

• I. ve II.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "öyküleme ve betimleme" bir arada verilmiştir?

• Kimi hayvanlar denizde kimi hayvanlar da karada yaşamını sürdürür.

• Yolda bulduğu cevizi hırsla yiyip kabuklarını yeri örten kararmış yaprakların içine attı.

• Kendime bir bardak çay doldurdum, sonra da masaya geçip o günün gazetelerini oku­maya başladım.

• Gecenin karanlık ve dingin sessizliğinde yı­kıntılar, insana ürküntü veren hayaletler gi­biydi.

Uzun ve yorucu bir yolculuktan sonra etrafı ağaçlarla çevrili bir gölün kenarına geldik. Gürültüden uzak, oldukça sakin bir yerdi burası. Rengarenk çiçeklerden çok güzel kokular yayılıyordu etrafa. Biraz dinlendikten sonra vakit kaybetmeden sofrayı kurduk. Biz yemeğimizi yerken karıncalar da bayram ediyordu etrafımızda. Kuşlar da hoş geldiniz, diyordu kendi dillerince.

Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Tanık göstermeye başvurulmuştur.

• Öyküleyici anlatıma başvurulmuştur.

• İnsana özgü nitelikler doğaya aktarılmıştır.

• Birinci kişili anlatımla oluşturulmuştur.

Yaşanan her şey öyle ya da böyle romana konu oluyor. Bu yüzden ben, “Roman, hayatın, hayatın her anının yazıya dökülmüş halidir.” diyorum. Başka bir deyişle roman; savaşların, aşkların, kavgaların, barışların anlatıldığı türdür. Yaşamdaki her şey romanın konusu olunca her edebiyatçının el attığı ilk yazınsal tür olmuştur.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisine başvurulmuştur?

• Tartışmacı bir yol izlemeye

• Karşılaştırmalar yapmaya

• Tanımlamaya

• Nesnel bilgilere

Kişi; duygu, düşünce ve düş evrenini dille geliştirip zenginleştirir. İnsan ilişkilerini düzenleyen kurallar, dil aracılığıyla ifade edilir. Töreyi, yasayı, ahlakı, dini, felsefeyi oluşturan, anlatıp aktaran dildir. Heidegger, dil düşüncenin evidir, der. Düşünce; dilde barınır, korunur, gelişir, zenginleşir. Dil, düşünceyi gereği gibi ortaya koyamazsa iletişim sağlanamaz, toplumsal kurallar gerektiği gibi anlatılamaz.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangilerine başvurulmuştur?

• Açıklama-tartışma

• Öyküleme-tanık gösterme

• Tartışma-örneklendirme

• Açıklama-tanık gösterme

Birçok yazar ve şairin hayatında, müziğin önemli bir yeri vardır. Fransız şair Baudelaire, konuşma yeteneğini yitirdiği ve yatağa bağımlı yaşadığı bir dönemde, sevdiği bir müziği duyunca ağlamış. Hiçbir şeye tepki veremeyecek kadar hasta olmasına rağmen müziğe tepki vermesi oldukça anlamlı. Araştırılsa yaşamında müziğin ayrı bir yeri olan daha nice sanatçı bulunur.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisine başvurulmuştur?

• Örneklendirme

• Tanık gösterme

• Örneklendirme

• Karşılaştırma