7.sınıf Osmanlı ve İletişim

Malazgirt Zaferi’nden sonra Anadolu’nun fethiyle görevlendirilen komutanlar Anadolu’da ilk Türk devleti ve beyliklerini kurmuşlardır.

Anadolu’da kurulan bu ilk Türk Devletleri’nin Türk tarihine yaptıkları en önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?

• Dini yapılar inşa etmeler

• Küçük yerleşim yerleri kurmaları

• Haçlılara karşı mücadele etmeleri

• Anadolu’nun Türkleşmesini sağlamaları

Osmanlı Beyliği kurulduğu sırada Anadolu’da güçlü devletler yoktu. Anadolu Selçuklu Devleti 1243 Kösedağ Savaşı yenilgisinden sonra yıkılma dönemine girmişti. Anadolu Selçuklu Sultanları İlhanlıların atadığı birer vali durumundaydı. Bu ortamda Anadolu da çok sayıda Türk Beyliği kuruldu.

Metinde Osmanlı Devleti’nin kurulup gelişmesini etkileyen hangi faktör üzerinde durulmuştur?

• Anadolu’nun siyasi yapısı

• Balkanlar’ın karışıklık içinde olması

• Osmanlı’da yöneticilerin yetenekli olmaları

• Merkezi otoritenin kuvvetli tutulması

Osman Bey döneminde gaza ve fetihler, eli silah tutan kimselerle gerçekleştiriliyordu. Orhan Bey sınırların genişlemesiyle Türk gençlerinden “yaya ve müsellem” adıyla sürekli savaşa hazır bir ordu oluşturdu. Rumeli’de fetihlerin genişlemesiyle Hristiyan ailelerin erkek çocukları asker olarak yetiştirilmek amacıyla toplanmaya başladı. “Devşirme sistemi” ile yetiştirilen askerlerle “Kapıkulu” ordusu meydana getirildi.

Metne göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

• Ordu paralı askerlerden oluşmaktadır.

• Kapıkulu askerleri doğrudan padişaha bağlıdır.

• Türk nüfusun azalmasıyla Hristiyan çocuklar askere alınmıştır

• Düzenli ordu Orhan Bey döneminde kurulmuştur.

Orhan Bey döneminde İznik şehri camiler, mescitler, medreseler, hanlar, hamamlar ile donatıldı. Orhan Bey ayrıca burada yaşayan yoksullar ve yolcular için bir imaret yaptırarak ücretsiz yemek verilmesini emretti.

Buna göre İznik’te aşağıdaki alanlardan hangisi ile ilgili çalışma yapıldığı söylenemez?

• Dini

• Siyasi

• Sosyal

• Eğitim

Osman Bey’in, oğlu Orhan Bey’e;

● Zalim olma. Âlemi adaletle şenlendir,

● Allah için gaza ve cihadı terk etmeyerek beni şad et,

● İlim ehli insanlara rağbet et, askerine ve malına güvenip, âlimlerden uzaklaşma,

● Bizim mesleğimiz Allah yoludur ve maksadımız Allah’ın dinini yaymaktır. Yoksa kuru kavga ve cihangirlik davası değildir.

Vasiyetine göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Hükümdarın adaletle hükmetmesi gerektiğine

• İlme ve âlimlere değer verilmesi gerektiğine

• Savaşların amacının ülke sınırlarını genişletmek olduğuna

• Hükümdarın Allah yolunda savaşması gerektiğine

Orhan Gazi dönemindeki aşağıdaki gelişmelerden hangisi eğitime önem verildiğini gösterir?

• İlk Divan teşkilatı oluşturulması

• İznik, İzmit ve Bursa’nın alınması

• Karesioğulları Beyliği’nin alınıp bu beyliğin donanmasıyla denizciliğe başlanma

• İznik’te ilk Osmanlı Medresesi’nin açılması

Söğüt ve çevresini yurt edinmesi Osmanlı Beyliği’ne önemli avantajlar sağlamıştır. Bu durum beyliğin kısa sürede bü- yümesine sebep olmuştur.

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Beyliği’nin kurulduğu coğrafyanın avantajlarından biri değildir?

• Uç beyliği olarak kurulması

• Önemli ticaret yollarına yakın olması

• Moğol baskısından uzak konumda olması

• Zeki ve yetenekli padişahların başta olması

Osmanlı Devleti Rumeli’de bir yandan fetihler gerçekleş- tirirken bir yandan da fethettiği yerlere Anadolu’dan Türk halkı getirerek iskan etti (yerleştirdi).

Aşağıdakilerden hangisi iskan siyasetinin devlete sağladığı faydalardan biri değildir?

• Osmanlı idaresi kalıcı hale gelmiştir.

• Issız, harap topraklar işlenmeye başlanmıştır.

• Taht kavgaları önlenmiştir.

• Bölgenin Türkleşmesi sağlanmıştır.

Osman Gazi, Eskişehir’de pazar kurdurmuştu. Bu pazarda Germiyanoğullarından birisi Bilecik Rumlarından bir tüccardan bardak satın almış, ancak parasını ödememişti. Rum tüccar Osman Bey’e gelerek şikâyette bulundu, bunun üzerine Osman Bey adamı çağırarak Rum’un hakkını ondan aldı. Bu olayın ardından da pazarda tellaklar gezdirip kimsenin kimseye zulmetmemesini, haksızlığa uğrayanların kendisine müracaat etmesini duyurdu.

Metne göre Osman Bey ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Haksızlığa karşı olduğuna

• Rumlardan yana olduğuna

• Adaletli olduğuna

• Din, dil, ırk ayrımı yapmadığına

Osmanlı Devleti fethettiği yerlerde halka baskı yapmamış, gelenek, inanç ve yaşantı açısından halka tam bir özgürlük sağlamıştır. Buna göre, Osmanlı Devleti’nin fethettiği bölgelerde kalıcı olması aşağıdakilerden hangisine bağlanabilir?

• Ekonomisini güçlü tutmasına

• Devşirme sistemini uygulamasına

• Adaletli ve hoşgörülü olmasına

• Askeri güce önem vermesine