Bilgi Felsefesi (Epistemoloji) Ders Tekrarı

Filozoflar öne sürdükleri görüşleri itibariyle empirizmi, kritisizmi veya rasyonalizmi savunabilir.

Bu üç görüşün ortak kabulü aşağıdakilerden hangisidir?

• Bilginin kaynağı akıldır.

• Bilgi sınırlıdır.

• Bilgiler sezgilere bağlıdır.

• Doğru bilgi mümkündür.

• Var olan şeylerin tam bilgisi mümkündür

Akıllı bir varlık olan insan, çevresine bilme isteğiyle yönelir. Bu yönelişle birlikte özne ile nesne arasında kurulan ilgi bilginin oluşmasına yol açar. Bilginin oluşabilmesi için özneden nesneye yönelen düşünme, anlama, algılama gibi çeşitli bilinç edimleri söz konusudur.

Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

• Bilme sürecinde çeşitli bilinç davranışlarının kullanıldığına

• Bilginin öznenin yönelmişliğini gerektirdiğine

• Bilginin insanın merak duygusuyla ortaya çıktığına

• Bilmeyi sağlayan bilinç eylemlerinin öznenin etkinliği olduğuna

• Bilme süreci sonunda elde edilen tüm bilgilerin nesnel olduğuna

Aşağıdakilerden hangisi bilgi felsefesinin sorularından değildir?

• Bilgi nasıl oluşur?

• Bilgi mümkün müdür?

• Doğru bilginin kaynağı nedir?

• Bilimsel bilginin aşamaları nelerdir?

• Neyi bilebiliriz?

Bilgelik, doğru ve faydalı bilginin hayata uygulanmasıyla başlayan, insanın içinde yaşadığı dünya ve toplumla uyumlu, yaşamın en yüksek amaçlarına ilişkin bir kavrayışa sahip olmasını öngören ideal bir durumdur. Bilgelik, her şeyi akıl ile sorgulamak ve yorumlamak, bu nedenle de toplum içindeki yanlış saplantılara da karşı durabilmektir.

Buna göre bilge insan ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• Var olan her şeye beğeni ile yaklaşandır.

• Olanaklı olan her bilgiye ulaşan kişidir.

• Faydalı bilgiyi yaşantısına yansıtan rasyonel kişidir.

• Sadece bilgi peşinde koşan kişidir.

• Gerçeği yorumlamada toplumun düşüncelerini yansıtandır.

“Locke, insanın bilgi edinme noktasında ilk kaynağının deneyim olduğunu ileri sürmüş ve Descartes’ın aksine insanın doğuştan bilgi sahibi olmadığını belirtmiştir. Ona göre insan zihni doğuştan boş bir levha gibidir ve deneyimle, sonradan bilgiyle dolmaktadır.”

Bu parçaya göre Locke’un bilgi görüşüne aşağıdakilerin hangisi uygundur?

• Aklın yanında deneyim olmadan bilgi edinilemez

• İnsan, bilgilerini sezgi yoluyla edinir.

• Pratik olarak fayda sağlayan şeyler bilgidir.

• İnsan, deneyimlediği şeyi zihinde tasarlayarak bilgi edinir.

• Metafiziksel şeylerin bilgisine ulaşmak mümkündür.

• En iyi yönetim, adalete dayanandır.

• Sanatsal güzellik de estetiğin konusudur.

• Bilimsel bilgiler genel geçerdir.

• Bilgi kişiden kişiye değişir.

• Güzellik görecelidir.

Yukarıda hangi felsefe dalına ait bilgi yer almamaktadır?

• Bilgi felsefesi

• Bilim felsefesi

• Siyaset felsefesi

• Din felsefesi

• Sanat felsefesi

Kant’a göre bilgi hem zihinden hem deneyden gelen verilerin birleşmesi sonucu oluşur. Hegel, Kant’ın bilginin oluşumu ile ilgili öne sürdüğü dış dünyadan, yani deneyden gelen bilginin de zihnin bir ürünü olduğunu iddia eder. Hegel’e göre bilginin tüm ögeleri zihnin kendisine aittir.

Bu parçada Hegel aşağıdaki görüşlerden hangisine eleştiri yapmaktadır?

• Doğru bilginin kaynağı akıldır.

• Gerçek kavramı insan düşüncesinin bir yansımasıdır.

• Doğru bilgi ancak duyu verileri ile elde edilir.

• Akla uygun olan her şey doğrudur.

• Doğru bilginin kaynağı akıl ile birlikte deneydir.

I. Doğru bilginin imkanı vardır.

II. Doğru bilginin kaynağı akıldır.

III. İnsan zihni doğuştan boş bir levhadır.

Verilen ifadelerden hangileri rasyonalizm akımına göre doğru kabul edilir?

• Yalnız I

• Yalnız II

• I ve II

• I ve III

• I, II ve III

I. “ İnsan zihninde dışarıdan gelen duyumlarla zihnin kendisinde bulunan kavramlar bir araya getirilmezse, kavramlar duyularımızın malzemesine uygulanmazsa bilgi diye bir şey ortaya çıkmaz.”

II.“Bir takım apriori( önsel) kavram ve kategoriler zihinimizde hazır olarak bulunur ve bilgiye akılla ulaşılır”

III.“Dünya üzerindeki tüm bilgilerimizi duyu deneyi sayesinde elde ederiz”

Verilen görüşlerin temsil ettiği akımlar aşağıdaki seçeneklerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

• Rasyonalizm-Empirizm-Kritisizm

• Kritisizm-Empirizm-Rasyonalizm

• Kritisizm-Rasyonalizm-Empirizm

• Empirizm-Rasyonalizm-Kritisizm

• Rasyonalizm-Kritisizm-Empirizm

Bir yargı ya da önerme gerçeklikle uyuşuyorsa ya da ifade ettiği bilgi, gerçekliğe denk düşüyorsa o bilgi doğrudur. Örneğin “‘Bu kapı demirdendir.” önermesi ancak ve ancak o kapının demirden olması durumunda doğrudur.

Verilen açıklama aşağıdaki sorulardan hangisine cevap niteliğindedir?

• Doğru bilgi mümkün müdür?

• Doğru bilginin ölçütü nedir?

• Bilgilerimizin kaynağı nedir?

• Doğru bilginin sınırları var mıdır?

• Doğruluk ve gerçeklik arasındaki fark nedir?