Paragrafta Yapı

Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir paragrafın giriş cümlesi olabilir?

• Bu aşırı akımlar dünyanın her yerinde olduğu gibi bizde de görülmüyor değil.

• Dostluk olmayan yerde insanca hiçbir değerin gelişebileceğine inanmıyorum.

• Gerçekten de böyle bir sınır, insanoğlunu ortadan kaldırabilir.

• Öte yandan bu tutum, sorunun kolay yoldan çözülmesini engelleyebilir.

Aşağıdaki cümlelerden bir paragraf oluşturulduğunda hangisi ilk cümle olur?

• Hatta halk arasında hikâye denilince masal akla gelir.

• Masallar genellikle düz yazı biçimindedir.

• Halk hikâyeleri ile masal arasında benzerlikler vardır.

• Halk hikâyelerinde ise nazımla nesir iç içedir.

.. Bedensel ihtiyaçlar, doyurulmayınca birinci plana geçerler. Doyurulunca da onlardan ayrı olan ruhsal ihtiyaçlar önem kazanır. Ancak modern endüstri topluluklarında, insanların manevî ihtiyaçları tam olarak karşılanamamaktadır. Endüstrileşmenin getirdiği yabancılaşma "dostluk, arkadaşlık, sevgi..." gibi ruhu besleyecek öğelerden insanı uzaklaştırmaktadır.

Bu parçanın başına aşağıdaki cümlelerden hangisi getirilebilir?

• Açgözlü insanlar hiçbir şeyle yetinmezler.

• Sanayileşmiş ülkeler de insanlarının bedensel ihtiyaçlarını gideremiyor.

• İnsanların hem bedensel hem ruhsal ihtiyaçları vardır.

• Temel ihtiyaçlar giderilmeden hiçbir varlık yaşamını sürdüremez.

(1) Akılcılıkla bilim ve teknoloji arasında sıkı bir ilişki vardır. (2) Bunlar birbirinin bütünleyicisidir. (3) Bu değişme ve gelişmelere ayak uydurmak gerekir. (4) Akılcılığın olmadığı yerde bilim ve teknolojiden, bilim ve teknolojinin olmadığı yerde de akılcılıktan söz edilemez. (5) Olaylara akılcılıkla yaklaşmayan, bilim ve teknolojiye sırt çeviren toplumlar hiçbir zaman ilerleyemez.

Paragrafın akışını bozan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

• 2

• 3

• 4

• 5

1. O, bu işlerin adamı olduğu için arkadaşları ona “teknik adam” adını takmışlardı.

2. Teknolojik gelişmelerin gerisinde kalmayan biriydi.

3. Hangi teknolojik yenilik olsa onu herkesten önce öğrenip edinmeye çalışırdı.

4. Hatta fazla ilerisine gidenlerden olduğu dahi söylenebilirdi.

5. En yeni aletler, en gelişmiş bilgisayar programları, en son keşifler…

Bu cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturmak için sıralama nasıl olmalıdır?

• 2-4-3-5-1

• 1-2-3-4-5

• 5-3-1-4-2

• 3-5-2-1-4

(I) Kırmızı ve yeşil iki renk, bu mavi fonlu sulu boya tablonun üzerinde o kadar fazlaydı ki insana ürperti veriyordu. (II) Senelerdir görmeye alışık olmadığımız küçük bir sayfiye arabasıydı bu. (III) Arabanın dört bir yanı değişik müzik aletleri çalan kişilerin resimleriyle doluydu. (IV) Resimler, bütün müzisyenler toplu halde bir ezgiyi çalıyorlar gibi bir duygu uyandırıyordu bakanda. (V) Bir çıngırak sesi beni yarı uyanık halde bulunduğum öğle sıcağında kendime getirdi.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangileri yer değiştirirse parça anlamlı bir bütün oluşturur?

• I. ve II.

• II. ve IV.

• III. ve V.

• I. ve V.

(1)Boynuzlu kavun, Güney ve Orta Afrika’da doğal olarak yetişen bir bitkidir. (2)Jelli kavun, İngiliz domatesi, kiwano adlarıyla da bilinir. (3)Çevre düzenleme ve güzel görünüşü için İsrail, Amerika, Yeni Zelanda ve Kenya’da da yetiştirilir. (4)Türkiye’de Alanya kavunu adıyla bilinen bu bitki ülkeye yeni gelmiştir. (5)Boynuzlu kavun; cildin, saçların, tırnakların, diş etlerinin, dişlerin ve kemiklerin sağlıklı kalmasına yardım eder. (6)Solunum yolu enfeksiyonlarında da vücudun direncini artırdığı bilinir.

Yukarıdaki paragraf iki parçaya bölünmek isterse ikinci paragrafın ilk cümlesi hangisi olur?

• 2

• 3

• 4

• 5

İlk damlalar pencereden süzülmeye başlayınca içimde alevlenen yangını söndürme amacıyla dışarı attım kendimi. (I) Yürüdüm, yol boyunca bir saatten fazla yürüdüm. (II) Çoktandır böyle tatlı yağmamıştı ve ben -içindeki sıkıntı cüssesinden büyük olan ben- çoktandır yağmur altında böyle yürümemiştim. (III) Doğanın dengesi, ülkelerin ilerleme yarışında bir daha eskisi gibi olmamak üzere bozuluyor. Türkiye’de de hissediliyor bu bozukluk. (IV) Önceleri çisil çisil yağan yağmurun şimdi nereye yıkılacağı belli değil, ya hiç yağmıyor ya da bir yağdı mı etrafı sele boğuyor. (V) Ülkenin bir tarafında yaz sıcakları yakıp kavururken öte tarafında ceviz büyüklüğünde düşen dolular da bunun somut göstergesi.

Bu parça ikiye bölündüğünde ikinci paragraf kaç numaralı cümle ile başlar?

• II

• III

• IV

• V

Evet, isterseniz sorunuzla ilgili bir anımı nakledeyim. Bir gün kaldırımda yürürken on yaşlarında ayakkabı boyacısı bir çocuk çekti dikkatimi. Boya sandığının üzerine oturmuş, kitap okuyordu. Yanına yaklaşmama rağmen kitaba o kadar dalmıştı ki beni görmedi. Ben birkaç defa öksürünce ancak başını kaldırıp baktı. “Kitabından ayırdığım için özür dilerim ama kunduramı boyatmak istiyorum.” dedim. Yerinden kalkıp boya malzemesini çıkardı, dalgın bir şekilde işini yapmaya başladı. “Çok mu seviyorsun okumayı?” diye sordum. Önce bön bön, sonra “Sana ne?” dercesine baktı, boyamaya devam etti. Yanına bıraktığı kitabı eğilip usulca aldım, cebimden aldığım kalemle “Yaprağı siyaha boyalı çiçek! Kitabımı okuyan o minik ellerinden milyon milyon öperim!” diye yazdım, adımı soyadımı yazıp imzaladım ve çocuğa verdim. Yazdıklarımı okur okumaz sevinç gözyaşlarına gark oldu; sarıldı, öptü, kokladı. O günden sonra ayrılmaz ikili olduk. Okudu, öğretmen çıktı, düğününde halay çektim. Şimdi de öğretmenliğinin yanı sıra, bir çocuk romanı üzerinde çalışıyor.

Bu metin aşağıdakilerden hangisine yanıt olarak söylenmiştir?

• Yazar olmayı çocukken de düşlüyor muydunuz?

• Çocuk romanları yazarken faydalı bir iş yaptığınıza inanıyor muydunuz?

• Yazdığınız gençlik romanlarında hangi konulara değindiniz?

• Kendinize örnek aldığınız bir yazar oldu mu?

Kitap okumak insanı özgürleştirir. Okuyan insan yeni düşünceler edinir, zihnine yeni pencereler açar. Okumak olaylara bakış açımızı bile etkiler. Kalıplaşmış salt düşünceler, yerini farklı ve özgür bakış açılarına bırakır. Bu da insanları daha iyi anlamamızı ve insanlarla olumlu ilişkiler kurmamızı sağlar. Öyleyse…

Aşağıdakilerden hangisi bu paragrafın sonuç cümlesi olabilir?

• olaylara farklı bakış açılarıyla bakalım.

• insanlarla iyi ilişkiler kuralım.

• okuyup dünyaya yeni bir gözle bakalım.

• kendi düşüncelerimizden vazgeçmeyelim.