TO Jawa A 2020

Gatekna geguritan iki:

KEKANCA

Kekanca gawe tambahe paseduluran

Sajrone kekanca kudu bisa nyawijekake rasa

Ngedohake rasa iri, ngedohake prasangka sing ala

Supaya bisa gawe rukun lan santosa

Ana unen-unen rukun agawe santosa,crah agawe bubrah

Kekanca kudu bisa trapna unen-unen sing wis apik

Sajrone kekanca aja mung akal-akalan utawa menange dhewe

Kekanca kudu bisa guyup rukun rumaket kaya dulure dhewe

Isi geguritan ing dhuwur yaiku ....

.

• Kekanca bisa guyup rukun

• Kekanca ora bisa rukun.

• Kekanca ngadohake rasa rukun.

• Kekanca ora bisa guyub

Gatekna geguritan iki:

ENDAHE ALAM

Yen mandheng alam iki ..

Pikiran susah dadi endah

Anggugah semangat urip kangge jiwa iki

Atine dadi sumringah lan bungah

Yen ndeleng uwit ijo royo-royo

Awujud ciptaan Sing Kuasa

Lan kesucian sinar surya

Kanggo padhange ndonya iki

Puji syukur matur nang Gusti Allah

Marang kaendahan isine ing bumi

Sing kudu dijaga lestarine

Tanpa ngilangake kaendahane

Miturut geguritan ing dhuwur, bungah tegese….

• kembang

• susah

• seneng

• sedih

Hemat Energi

Pak Jasmin : “ Gus, apa awakmu ora repot?.”

Bagus : “ Mboten Pak, wonten dhawuh ”

Pak Jasmin : ” Mengko sore, nyuwun dhuwit ibumu ya.”

Bagus : “Kangge napa pak !.”

Pak Jasmin : Kanggo tuku lampu, amarga lampu pawon karo pasinaon pedhot.

Bagus : “Bu, dalem dipun utus bapak nyuwun arta .”

Ibu : “Kanggo apa,Gus?”

Bagus : “Ngendikanipun bapak lampunipun pedhot.”

Ibu : “ Ya bener Gus, tumbasa sing LED ya !”

Bagus : “ Kenging napa kedah LED bu ?”

Ibu : “ Amarga sak liyane padhang, uga bisa ngirit setrum, supaya ora bola- bali tuku lampu.”

Bagus : “ O.o mekaten. dados kita saget hemat energi nggih bu ?”

Ibu : “Ya, saiki mangkata tuku supaya ora kewengen. Mengko dipasang pisan ya !”

Bagus : “Inggih Bu...”

Bagus tuku lampu jenis LED amarga ....

• lampune mati

• padhang lan irit

• kewengen tukune

• dipasang apik

CITA - CITAKU

Kulawargane pak Jarwa nduwe anak 2 jenenge Adit lan Sinta. Adit nduweni cita-cita dadi guru, amarga guru kuwi penggawean kang mulya. Guru uga kasebut Pahlawan Tanpa Tanda Jasa.

Ukara sing katulis kandel ing wacan kasebut menawa diowahi dadi basa krama alus dadi....

• Adit gadhah cita-cita dados guru.

• Adit kagungan cita-cita dadi guru.

• Adit gadhah gegayuhan dados guru.

• Adit kagungan gegayuhan dadi guru.

ASAL USUL BANYUWANGI

Jaman biyen ing Jawa Timur anggadhahi kerajaan ageng ingkang dipun perintah dening Raja ingkang adil saha wicaksana. Raja kasebat anggadhahi putra ingkang gagah asmanipun Raden Banterang. Kesenengan inggih punika beburon.

Nalika Raden Banterang nembe beburon, Raden Banterang mirsani kidang mlampah wonten ngajengipun. Salajengipun enggal-enggal ngoyak kijang kasebat, namung Raden Banterang kecalan lacak buronanipun..

Watake raja utawa paraga crita ing wacan kuwi ….

• Serakah lan ora bisa dipercaya.

• Adil nanging gampang goyah.

• Adil nanging gumedhe.

• Adil lan wicaksana.

MANGKAT SEKOLAH

Aldi lan Rani sekolahe rada adoh. Mangkate mung numpak pit onthel, mula jam 05.30 Rani wis rampung adus lan nganggo seragam. Senajan mangkono Aldi lan Rani tetep sregep anggone sekolah. Bocah loro iku uga ora tau keri/telat sekolahe.

Jam enem Aldi sarapan. Sawise sarapan banjur mangkat sekolah. Nalika arep mangkat sekolah Aldi ora lali pamitan karo wong tuwane. Aldi lan Rani atine bungah amarga bisa mangkat sekolah bebarengan.

Crita ing dhuwur kagolong jenise crita ….

• narasi

• persuasi

• dheskripsi

• argumentasi

PADHANG BULAN

Yo prakanca dolanan ing njaba,

Padhang mbulan padhange kaya rina,

Rembulane kang angawe-awe,

Ngelikake aja turu sore-sore.

Isi tembang dolanan ing dhuwur yaiku ngajak dolanan ing ….

• lapangan sadurunge sekolah

• wayah sore sadurunge mangan

• wayah sore aja turu sore

• wayah padhang rembulan

Ukara “Padhang mbulan padhange kaya rina” ing tembang dolanan ing dhuwur ngemu karep padhang kaya ….

• sunare srengenge

• wayah awan

• sinare lampu

• wayah bengi

Aksara Jawa ing dhuwur iku unine ....

• Kardi dicokot ula sawah.

• Kadir dicokot nyamuk.

• Akeh nyamuk nang sawah.

• Kadir tuku obat nyamuk.

URIP AYEM TENTREM

Wiwit wulan Nopember manut adat mesthi wis udan. Udan mau diarani udan sepisan, tegese udan kang kawitan sawise ketiga dawa sing lawase kira-kira nem nganti pitung wulan. Malah tau ketiga dawa sing suwene nganti wolung wulan. Para among tani kalebu Pak Rizki atine seneng amarga udan sing diarep-arep wis teka lan wektune pas. Nalika udan sepisan teka ora ana wong tani sing nganggur, kabeh pada nggarap tegal lan sawahe saperlu enggal ditanduri. Pak Rizki esuk umun-umun wis ana tegalan saperlu nyingkal tegale nganggo pacul. Para among tani liyane ana sing nggarap sawahe sarana ngluku, nggaru, lan ana sing tandur.

Gagasan pokok paragrap ing dhuwur yaiku ….

• Para among tani liyane ana sing nggarap sawahe.

• Nalika udan sepisan teka ora ana wong tani nganggur.

• Udan mau diarani udan sepisan, udan kawitan.

• Wiwit wulan Nopember manut adat mesthi wis udan.