Kafli 1 - Laun og ráðstöfunartekjur

Laun og ráðstöfunartekjur

Um hvað fjalla fjármál einstaklinga?

• Að stýra eigin fjármálum. Fjármál fjalla um að afla, ráðstafa og varðveita peninga eða önnur verðmæti.

• Fjármál einstaklinga fjalla um að hámarka tekjur sem einstaklingar fá eftir að þeir verða fjárhagslega sjálfstæðir.

• Fjármál einstaklinga fjalla um lántökur til að kaupa lúxusvörur, eins og sportbíla og stór hús.

• Fjármál einstaklinga er fræðigrein sem er aðeins fyrir háskólastúdenta.

Laun og ráðstöfunartekjur

Hver er helsti tekjuliður einstaklinga?

• Eignir sem erfast frá foreldrum og öðrum ættingjum

• Laun fyrir vinnu

• Fjármagnstekjur af eignum

• Húsnæðislán sem fólk notar til að kaupa fasteignir

Laun og ráðstöfunartekjur

Hvernig eyðir fólk launum og öðrum tekjum?

• Í farsíma, bíó, veitingastaði og íþróttir

• Í mat og aðrar nauðsynjar, heilsugæslu, húsnæði, skatta, samgöngur, sparnað, afþreyingu og áhugamál

• Í skemmtanir

• Í afborganir og vexti af lánum

Laun og ráðstöfunartekjur

Hvor fullyrðingin er rétt?

• Ef tekjur eru meiri en útgjöld aukast eignir, ef útgjöld eru meiri en tekjur þarf annað hvort að ganga á eignir eða taka lán

• Ef tekjur eru meiri en útgjöld er nauðsynlegt að auka útgjöld, ef útgjöld eru meiri en tekjur er ráðlegt að fara til launagreiðanda og biðja um launahækkun

Laun og ráðstöfunartekjur

Hvað þýðir hugtakið brúttólaun?

• Heildarkostnaður sem launagreiðandi borgar fyrir að hafa starfsmann í vinnu

• Peningar sem launamaður getur eytt á launatímabili

• Það eru launin sem starfsmaður krefst fyrir vinnu á tímabili

• Heildarlaun á tímabili fyrir frádráttarliði

Laun og ráðstöfunartekjur

Hver munurinn á brúttólaunum ráðstöfunartekjum?

• Kostnaðurinn við að reikna laun og greiða út

• Fyrirframgreidd laun

• Frádráttarliðir sem dragast frá áður en laun eru greidd út, venjulega lífeyrisiðgjöld, skattar og stéttarfélagsgjöld

• Þjálfunar og endurmenntunarkostnaður starfsmanns

Laun og ráðstöfunartekjur

Af hverju eru iðgjöld í lífeyrissjóð og í lífeyrissparnað dregin frá launum?

• Til að safna réttindum eða sjóði til að greiða eftirlaun

• Til að fjármagna kostnað við að reka lífeyrissjóði og almannatryggingar

• Til að safna peningum til að greiða fyrir áhugamál í framtíðinni

• Til að greiða fyrir heilsugæslu á starfsævinni

Laun og ráðstöfunartekjur

Hvað er skylduiðgjald í lífeyrissjóð á Íslandi hátt?

• 21,5%

• 12%

• 15,5%

• 19,5%

Laun og ráðstöfunartekjur

Hvor þessara fullyrðinga er sönn?

• Iðgjöld í lífeyrissjóð eða til lífeyrissparnaðar eru dregin frá launum áður en tekjuskattur er greiddur

• Iðgjöld í lífeyrissjóð eða til lífeyrissparnaðar eru dregin frá launum eftir að tekjuskattur er greiddur

Laun og ráðstöfunartekjur

Hvaða skattur/skattar eru dregnir frá launum áður en þau eru greidd út?

• Virðisaukaskattur á neyslu liðins mánaðar

• Tekjuskattur

• Skemmtanaskattur

• Beinir skattar