Anlatım Biçimleri

Balkondaki beyaz masanın üstündeki cam ta­bakta üç çeşit meyve var: üzüm, armut ve şef­tali.

Taneleri ince, çekirdeksiz İzmir üzümü, ağ­zımda tatlı bir serinlikle eriyor.

Soyulmuş ve dilimlenmiş armuda çelik çatalı batırınca, çıkan sesten armudun çok sulu olduğunu anlıyorum. Sulu olmasına rağmen mayhoş bir tadı var.

Sı­ra, dilimlenmiş şeftalilerde. Bir dilim şeftali, kadifemsi bir uyum ve bal tadıyla ağzımda dağılır­ken benim aklım hâlâ üzümlerin hararet dindi­ren serinliğinde.

Yukarıdaki paragrafın anlatım biçimi hangisidir?

• Açıklayıcı

• Öyküleyici

• Tartışmacı

• Betimleyici

Yazarın kendi doğrularına okuyucuyu inandırmak, onu kendi gibi düşündürmek için kullandığı anlatım biçimine (a)   denir.

Deneme yazarlığı ciddi bir iştir, geniş bir bilgi, titiz bir hazırlık gerektirir. Deneme yazarı yazılarını ancak geniş bir kültür ve iyi bir hazırlıkla sürdürebilir. Şundan bundan yapılan alıntılarla, bir noktadan sonra tükenecek bilgilerle deneme yazılamaz. Yazılsa bile sürdürülemez. Taşıma suyla değirmen dönmez çünkü.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisine başvurulmuştur?

• Öyküleyici

• Açıklayıcı

• Tartışmacı

• Betimleyici

Sabahın köründe kalkar işinin başına geçerdi. Akşam da herkes dükkânını kapattıktan sonra o da kapatırdı. Etrafındaki esnaflar akşam üzeri dükkânlarını olduğu gibi bırakıp kapatırlardı. Sabahleyin geldiklerinde temizlikle, düzenlemeyle uğraşırlardı. Onun dükkânı akşamdan temizlenmiş ve düzenlenmiş olurdu. Zaten gün içinde de dağılmasına izin vermezdi. Sabahleyin etrafındakilerin hepsine “hayırlı işler” diler, hallerini hatırlarını sorardı. Ödemelerinde sıkışan esnaf ona koşunca eli boş dönmeyeceğini bilirdi.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

• Betimleyici

• Öyküleyici

• Açıklayıcı

• Tartışmacı

Gözlemlerimizi aktarırken, çevremizdeki nesneleri ayrıntılı bir biçimde tarif etmeye çalışırken (a)   anlatım biçimini kullanırız.

Açıklayıcı anlatımda amaç okuyucuya bilgi vermektir.

• DOĞRU

• YANLIŞ

Öykü sanatı en eski sanatlardan biridir, ilk öyküler, yazılı metinler ortaya çıkmadan, bir araya gelen insanlar arasında, yaşanılan olayların sözlü olarak anlatılmasıyla oluşmuş olmalıdır. Yazılı öyküler yaygınlaşmadan önce, dinleyenler, anlatılanlardan bellediği gibi, arada anlatılanlara kendi gözlemlerini de katarak yakınlık duyar öykü sanatına. Sözlü öykü sanatı böylelikle zamanla masallar, mitler, destanlarla oluşur. Yazılı metinlere kavuşmadan önce sözlü olarak yaşayan öykü sanatı, geleceğe ya da başkalarına ulaşmakta resim ve heykelden de yararlanır.

Bu parçanın anlatımında, aşağıdakilerin hangisinden yararlanılmıştır?

• Tartışmacı anlatım

• Açıklayıcı anlatım

• Öyküleyici anlatım

• Betimleyici anlatım

Kuş uzmanlarına göre posta güvercinleri yuvalarından uzaklara pek uçmaz. Ama yuvasından uzaklara götürülürse yuvasını bulabilmek için uzun mesafeler uçabilir. Göçmen kuşlar, uçma konusunda posta güvercinlerinden daha yeteneklidir. Mevsimsel göçleri esnasında posta güvercinlerinin en az on katı yol alabilir.

Bu parçada yararlanılan düşünceyi geliştirme yolu aşağıdakilerden hangisidir?

• Tanımlama

• Benzetme

• Karşılaştırma

• Örnekleme