Kafli 2 - Vextir

Vextir

Hvernig fer fólk að því að byggja upp eignir á starfsævinni?

• Eignir erfast milli kynslóða

• Í flestum tilvikum með sparnaði sem myndast með jákvæðum mun á tekjum og útgjöldum

• Með því að slá lán til að kaupa eignir

• Með því að vinna í lottó

Vextir

Hvað þarf að gera til að geta keypt eignir eða hluti sem mann langar í?

• Fá hagstætt lán og staðgreiða fyrir eignina/hlutinn

• Einstaklingur þarf að finna eign/hlut sem henni/honum langar í

• Fá samþykki frá mömmu og pabba eða maka áður en hlutur er keyptur

• Almennt þurfa einstaklingar að spara í nokkurn tíma til að geta keypt eignir, frá nokkrum mánuðum upp í mörg ár

Vextir

Hvað eru vextir?

• Vextir eru leiga sem greidd er fyrir peninga sem eru lagðir fyrir eða fengnir eru að láni

• Leiga fyrir hús eða aðrar eignir

• Þóknun fjármagnseiganda til vörsluaðila

• Vextir eru skattur sem er greiddur í Seðlabankann

Vextir

Hvernig eru vextir yfirleitt gefnir upp?

• Vextir eru yfirleitt gefnir upp í krónutölu

• Vextir eru yfirleitt gefnir upp sem álag á einhverja viðmiðun

• Vextir eru yfirleitt gefnir upp í vaxtatöflum

• Vextir eru yfirleitt gefnir upp sem hlutfall af höfuðstól á ári, hvort sem það er innlán í banka eða lán frá lánastofnun

Vextir

Hvað eru innlánsvextir?

• Vextir sem innstæðueigandi greiðir banka fyrir vörslu sparnaðar

• Vextir greiddir á úttektir af bankareikningi

• Vextir greiddir á innstæðu á bankareikningi

• Umbun fyrir hollustu sem banki greiðir til viðskiptavina sem geyma fé á innlánsreikningi

Vextir

Hvað eru útlánsvextir?

• Vextir sem banki eða lánastofnun greiðir fyrir að fá að lána peninga

• Vextir sem banki eða lánastofnun innheimtir fyrir að lána peninga

• Heildarkostnaður lántaka fyrir að taka lán

• Vextir á bankareikningum notaðir í viðskiptum milli banka

Vextir

Hvað er átt við með hugtakinu vaxtamunur?

• Mismunur á innláns- og útlánsvöxtum er kallaður vaxtamunur

• Mismunur á innlánsvöxtum og veltu- og sparnaðarreikningum

• Mismunur á vöxtum til einstaklinga vegna ólíks lánshæfismats

• Mismunur á vöxtum á ólíkum tegundum lána

Vextir

Hvorir eru yfirleitt hærri, innláns- eða útlánsvextir?

• Innlánsvextir eru yfirleitt hærri en útlánsvextir, sem þýðir að einstaklingar hagnast af lántöku

• Útlánsvextir eru yfirleitt hærri en útlánsvextir, mismunurinn fer til starfsmannafélags bankans

• Það er enginn munur

• Útlánsvextir eru yfirleitt hærri en innlánsvextir, sem þýðir að vaxtamismunur færist sem tekjur hjá bankanum

Vextir

Hvaða áhrif hefur binditími sparnaðar að yfirleitt á innlánsvexti?

• Að jafnaði er hægt að fá hærri vexti eftir því sem fólk er tilbúið geyma peningana lengur

• Að jafnaði eru vextir lægri eftir því sem fólk er tilbúið geyma peningana lengur

• Fyrst hækka vextir en lækka svo eftir ár eða svo

• Binditími hefur engin áhrif á vexti

Vextir

Hvar er hægt að fá upplýsingar um vexti á innlánsreikningum?

• Ekki hægt, þessar upplýsingar eru leyndarmál

• Í vaxtatöflum sem eru aðgengilegar á vefsíðum bankanna eða á afgreiðslustöðum

• Á skrifstofu bankastjóra

• Á heimasíðu Seðlabanka Íslands