FELSEFE TARİHİ (İLK - ORTA - YENİÇAĞ KTT)

I) Epiktetos II) Sokrates III) Thales IV) Aristoteles V) Gorgias

Verilen filozoflardan hangileri Anadolu’da yaşamıştır?

• I, II, III

• I, III, IV

• I, III, V

• II, III, IV

• III, IV, V

Hristiyan felsefesinde ele alınan konulardan biri de tümeller problemidir. Buna göre;

I. Tümeller ayrı bir varlık olarak Tanrının zihnindedir.

II. Tümeller tek tek varlıkların içinde yer alır.

III. Tümellerin tek başına gerçeklikleri yoktur. Onlar soyutlama ve genelleme sözlerinden ibarettir.

açıklamalarının ait olduğu görüşler sırasıyla aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?"

• Kavramcılık - Adcılık - Kavram realizmi

• Kavramcılık - Kavram realizmi - Adcılık

• Kavram realizmi - Kavramcılık - Adcılık

• Kavram realizmi - Adcılık - Kavramcılık

• Adcılık - Kavramcılık - Kavram realizmi

Sokratik yöntem, bilginin açığa çıkmasını sağlayan bir tartışma yöntemi olarak kullanmıştır. Bu tartışmada Sokrates karşısındakine sadece sorular sorar ve onun kendi cevaplarından doğan sonuçları görmesini sağlar. Sonuçları akla uygun olmayan cevapları eleyerek, doğru cevaba ulaşmaya çalışır. Böylece kişi düşüncede adım adım ilerleyerek doğruya ulaşacak ya da doğru bildiğinin farkına varacaktır.

Buna göre Sokratik yönteminin dayandığı temel varsayım aşağıdakilerden hangisi olabilir?

• Bilgi duyu verileri olmadan sezgi yoluyla elde edilir.

• Akıl, bilgiye deneyimlerin sentezi sonucu ulaşır.

• Bilgi doğuştan akıl yoluyla gelir

• Bilginin varlığı yarar ilkesine dayanır

• Bilgilerin doğruluğu kişiden kişiye değişir

I. Kötülük Problemi

II. Tanrının Varlığı Problemi

III. Tümeller Problemi

Yukarıda verilenlerden hangileri 2.yüzyıl-15. yüzyıl Hristiyan felsefesi temel problemlerindendir?

• Yanlız I

• Yanlız II

• I-II

• I-III

• I-II-III

Machiavelli, bireyin mutluluğu için uğraşmaz. Bütün amacı aslında sadece devletin bekası ve mutluluğudur. İnsanlar da bunun için vardır. Ona göre insan bir doğa gücüdür, canlı bir enerji kaynağıdır. Bu yüzden Hristiyanlığın çizmiş olduğu mütevazı, alçak gönüllü insan tipine karşıdır. Onun özlemini çektiği insan tipi İlk Çağ insanı gibi atılgan ve üretken olanlardır. İnsan gerekirse yüce bir amaç için devletin varlığını, kendi varlığına tercih edebilmelidir. Machiavelli’ye göre iki tür insan vardır: Tarihi yaşayanlar ile tarihi yapanlar. Onun gönlü şüphesiz ikincisinden yanadır.

Bu parçadan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• Birey, kendini olduğundan küçük göstermeli, tevazu sahibi olmalıdır

• Cesareti ve mücadele azmiyle birey, kapasitesini sonuna kadar kullanmalıdır

• Birey, devletin kaderini belirlemede aktif rol oynamalıdır

• Siyaset anlayışında devletin bütünselliği ön planda tutulmalıdır

• Bireyler, devletin devamı için kendisini feda edebilmelidir

Felsefe tarihine bakıldığında farklı dönemlerde farklı görüşlerin ortaya çıktığı görülmektedir. Nitekim Skolastik dönem sonunda da düşünceye ait unsurlarda değişiklikler olmuş, Rönesans ile başlayıp 17. yüzyılda pekişen yeni bir düşünce sistemi ortaya çıkmıştır. Modern düşünce denen bu yeni sistem inanç yerine aklı temel almıştır.

Aşağıda yer alan ifadelerden hangisi modern düşüncenin özellikleri arasında yer almaz?

• Teoloji, felsefeye egemendir

• Bilim, sağladığı yarardan ötürü önemlidir

• Dünyevi yaşam tarzı vardır

• Birey ön plan çıkmıştır

• Hukuk, devlete bağlıdır

Aristoteles’e göre her şeyin orta yolu insan için iyi ve erdemli olandır. Orta yol, herhangi bir şeyin ne fazlasını ne de azını istemektir.

Aşağıdaki atasözlerinden hangisi Aristoteles’in bu görüşüne uygundur?

• Acıkan doymam, susayan kanmam sanır

• Kazma elin kuyusunu, kazarlar kuyunu

• Bakarsan bağ olur, bakmazsan dağ olur

• Damdan düşen damdan düşenin hâlini bilir

• Alçak yerde yatma sel alır, yüksek yerde yatma yel alır

"Dokuz yıl yanlış yolda yürüdüm. Astrologlara da başvurdum; onlar da kan, et ve gururdan oluşan insanı sorumluluktan kurtarmak için bu davranışınızın nedeni Mars, Venüs diyorlardı. Çok yakın bir arkadaşımı kaybettim. Kendime Tanrıya güven dediğimde itaat etmiyordu. Kaybettiği insan güvenmesini istediğim hayalden daha gerçek ve daha iyiydi. Kartaca'ya gittim, zaman ve insanlar acıyı dindirdiler. Yirmi beşimde Aristo'nun kategorilerini tek başıma okudum ve elime hiçbir şey geçmedi."

Augustinus'a ait bu parçadan, filozof ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• Çektiği acılardan kurtulmaya çalışmıştır

• Gerçeğin bilgisine ulaşmak için farklı yollar denemiştir

• Astrolojinin sunduğu bilgileri benimsemiştir

• Doğruyu bulma yolunda kendi içinde savaş vermiştir

• Aradığı cevapları bulmak için felsefeden yararlanmayı denemiştir

Orta çağ felsefesinden sonra 17. yüzyıl felsefesi, yeni bir tarih felsefesinin egemen olduğu dönemdir. Bu yeni dönem, dünyaya ve insana yeni bir bakış açısının sonucu ortaya çıkmıştır. 17. yüzyıl felsefesi, insanı eyleminin öznesi kılan, yeni ve seküler (dünyevi) bir tarih felsefesi geliştirir. Yaratıcı ve özgür insan, bundan böyle kendi kurduğu ve rolünü oynadığı için de anlamı kendisine kapalı olmayan bir tarihin öznesidir.

Buna göre 17. yüzyıl felsefesi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Felsefenin dünyevi bir nitelik kazandığı

• İnsanın ön plana çıkarıldığı

• Önceki dönem felsefesinden büyük oranda farklılaştığı

• Dünyanın anlaşılmasında mevcut kabullerin korunduğu

• Felsefenin ve tarihin merkezinde insanın olduğu

Descartes’a göre doğruluk, hiçbir kuşkuya ve anlaşılmazlığa yer vermeyen bilginin özelliğidir.

Buna göre Descartes, bilginin doğruluğunu aşağıdakilerden hangisine dayandırmaktadır?

• Yararlı olmasına

• Açık ve seçikliğine

• Gerçeklikle uygunluğuna

• Kendi içinde tutarlı olmasına

• Çoğunluk tarafından kabul edilmesine