CÜMLENİN ÖGELERİ

Cümlede önemsenen öğeyi vurgulamanın bir yolu da onu yükleme yaklaştırmaktadır.

Bu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf tümleci vurgulanmıştır?

• Birkaç gün sonra şehre ineceğiz.

• Dün çarşıda dayımları gördüm.

• Sizin işyerinde kaç işçi çalışıyor.

• Sizi burada biraz bekleteceğiz.

• Üç beş gün sonra köyden döneceğiz.

Aşağıdaki atasözlerinden hangisinin öznesi, sözde özne değildir?

• Irmak kenarına çeşme yapılmaz.

• Irmaktan geçerken at değiştirilmez.

• Iki at bir kazığa bağlanmaz.

• İki cambaz bir ipte oynamaz.

• İnsan sözünden, hayvan yularından tutulur.

Akşamüstü mahallenin önündeki yürüyüş parkı­na indiler.

Aşağıdakilerden hangisi, öğeleri ve öğeleri­nin sıralanışı bakımından bu cümleye ben­zemektedir?

• Onu almaya biraz sonra gideceğiz.

• Dün arkadaşlarıma beni sormuşlar.

• Az önce çay bahçesinde oturuyordu.

• Hiçbir zaman elinden kitap düşmez.

• Öğleden sonra size o da katılır.

"Sen de bir gün bu şehirde yaşamaktan bıka­cak mısın?" sorusuna verilecek cevap, cüm­lenin hangi öğesidir?

• Belirtisiz nesne

• Dolaylı tümleç

• Zarf tümleci

• Özne

• Yüklem

Aşağıdaki cümlelerden hangisi, yalnızca öz­ne ve yüklemden oluşmuştur?

• Eğri cetvelden doğru çizgi çıkmaz.

• Eskimiş fikirler, paslanmış çivilere benzer.

• Hedefi olmayan gemiye, hiçbir rüzgâr yar­dım etmez.

• Güzel bir kıyafet, iyi bir tavsiye mektubudur.

• Kendi dilini bilmeyen, başka dil öğrenemez.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, özne açık­layıcısıyla birlikte verilmiştir?

• Ganos Dağı, şehrin ve içinde bulunduğu bölgenin en yüksek dağıdır.

• Dayımın oğlu, teyzemin kızı, onların arka­daşları bu hafta sonu bizim eve gelecekler.

• Bizim yerimizde üç sıradan insan olsa, Si­vas'a varana kadar, yolculuğun verdiği da­yanılmaz sıkıntıdan kavga ederdi.

• Her hikâye bitiminde içimizden biri, biraz is­teksiz biçimde, yeni bir hikâyeye başlıyordu.

• Düzenli seferler yapmaya başlayan buharlı geminin yolcusu, iki çocuklu bir kadın gü­vertede duruyordu.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, soru do­laylı tümleci buldurmaya yöneliktir?

• Geçen akşam neredeydiniz?

• Gönderdiğin mektup geri mi geldi?

• Bu işin sırrını kimden öğrenebilirsin?

• Dün bütün gün evde miydiniz?

• Sen de mi benimle gelmek istiyorsun?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, belirtisiz nesne vurgulanmıştır?

• Yatağa uzanıp iyice dinlendim.

• Camdan baktığımda kar yağıyordu.

• Çocuğun söyledikleri içime dert oldu.

• Yaralıyı başka bir hastaneye sevk ettiler.

• Gişeden geçebilmek için jeton atmalısın.

I. Ak akçe, kara gün içindir.

II. Minareyi çalan, kılıfını hazırlar.

III. Deveyi yardan uçuran, bir tutam ottur.

IV. Gülü seven, dikenine katlanır.

V. Komşu komşunun külüne muhtaçtır.

Yukarıdaki atasözleri öğe dizilişi bakımın­dan eşleştirilirce hangisi dışta kalır?

• I

• II

• III

• IV

• V

Aşağıdaki soru cümlelerinden hangisi, kar­şısında parantezle verilen öğeyi buldurmaya yönelik değildir?

• Dün müdürü soran sen miydin? (yüklem)

• Bugün beni dershaneden mi aradılar? (do­laylı tümleç)

• Misafirler yukarı mı çıkacakmış? (zarf tüm­leci)

• Yarınki toplantıya kimler katılacakmış? (özne)

• Seni aradığımda kütühanede miydin? (do­laylı tümleç)