Składnia zdania pojedynczego.

Zdanie to wypowiedzenie, które musi zawierać:

• podmiot

• orzeczenie

• przydawkę

• dopełnienie i okolicznik

Zdania pojedyncze dzielimy na:

• zdania i równoważniki zdań

• rozwinięte i nierozwinięte

• podrzędne i współrzędne

• proste i złożone

Równoważnik zdania to wypowiedzenie, które:

• jest krótsze od zdania

• zawiera co najmniej dwa orzeczenia

• zawiera jedno orzeczenie

• nie zawiera orzeczenia

Podmiot to:

• wyraz, bez którego nie może istnieć zdanie

• określenie orzeczenia

• wykonawca czynności określonej orzeczeniem

• określenie okolicznika

Przydawka:

• to określenie czasownika

• odpowiada na pytania przypadków

• to określenie rzeczownika np. podmiotu

• informuje o okolicznościach wykonywania czynności

Dopełnienie:

• jest określeniem podmiotu

• odpowiada na pytania: jak? gdzie? kiedy?

• bez niego nie może istnieć zdanie

• odpowiada na pytania przypadków

Okolicznik:

• nie występuje w zdaniu pojedynczym

• określa czasownik (orzeczenie)

• określa rzeczownik

• występuje w zdaniu nierozwiniętym

Zdanie pojedyncze nierozwinięte:

• zawiera tylko orzeczenie lub podmiot i orzeczenie

• może zawierać podmiot, orzeczenie i przydawkę

• może nie zawierać orzeczenia

• zawiera wszystkie części zdania

Ile jest części zdania?

• 2

• 3

• 4

• 5

Związek główny tworzy w zdaniu:

• podmiot i orzeczenie

• przydawka i podmiot

• orzeczenie i okolicznik

• orzeczenie i dopełnienie