10. Sınıf 6 Haziran Osmanlı Merkez Teşkilatı

1. Grup 2. Grup

I. Veziriazam Seyfiye

II. Kaptanıderya Seyfiye

III. Şeyhülislam İlmiye

IV. Kazasker Kalemiye

V. Defterdar Kalemiye

Yukarıda 1. grupta verilen Divanıhümayun üyelerinden hangisi, 2. grupta verilen Osmanlı bürokrasi sınıfı ile yanlış eşleştirilmiştir?

• I

• II

• III

• IV

• V

Osmanlı Devleti’nde eğitim teşkilatı askerî, dinî, sivil, yaygın ve saray eğitimi olarak yapılandırılmıştır. Aşağıdakilerden hangileri “Saray Eğitimi” kapsamında faaliyet gösteren okullardandır?

• Enderun – Harem

• Enderun – Sıbyan

• Medrese – Sıbyan

• Medrese – Harem

• Sahnıseman – Enderun

Fatih Sultan Mehmet döneminde hazırlanan kanunname ile padişahlara kardeş katli nizam-ı alem için serbest bırakılmıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Devletin bekasının önemsendiği

• Merkeziyetçi yapının korunmaya çalışıldığı

• Veraset sisteminde düzenleme yapıldığı

• Taht kavgalarının önlenmek istendiği

• Padişahlığın belli kurallara bağlandığı

Osmanlı Devleti’nde seyfiye, kalemiye ve ilmiye gibi bürokrasinin en üst mercileri aşağıdakilerden hangisinde temsil edilmektedir?

• Divanıhümayunda

• Topkapı Sarayında

• Enderun Mektebinde

• Dersaadette

• Orduda

Günümüz tarih biliminin önemli şahsiyetlerinden biri olan Prof. Dr. İlber Ortaylı, Osmanlı sarayındaki harem için şunları söylemiştir: “Haremde yaşam hiç kolay değildir. Haremden bahseden insanların gerek burada yaşanan çetin hayatı gerekse buradaki yetenekli ve zeki kadınların yarattığı kültürel ortamı anlamadan hareme saygısızlık ettikleri çok açıktır. Harem eğlencelik bir yer değildir, her şeyden önce bir evdir. Hiç değilse her ailenin evi kadar saygı gösterilmesi gerekir. Yukarıdaki paragraf değerlendirildiğinde haremle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• Haremle ilgili asılsız bilgilerin olduğu

• Bir mahremiyetinin olduğu ve buna saygı gösterilmesi gerektiği

• Harem hayatının zorluklarla dolu olduğu

• Kadınların yalnızca güzellikleriyle ön plana çıkmadığı

• Zaman içinde değişime uğradığı

Divân-ı Hümâyun; din ve millet ayrımı yapmaksızın, hangi meslek grubundan olursa olsun herkese açıktı. Herhangi bir şekilde haksızlığa uğradığını düşünen ve mahallî kadılarca yanlış hüküm verildiğine inananlar, davalarını Divan’a getirebilirdi. Bu duruma göre Osmanlı Devleti için aşağıdaki tanımlamalardan hangisi yapılabilir?

• Otoriter Devlet

• Laik Devlet

• Teokratik Devlet

• Sosyal Devlet

• Federatif Devlet

Osmanlı Devleti’nde kardeş katlini, dönemin şartları içerisinde değerlendirmek gerekir. Bu uygulama sayesinde önceki Türk devletlerinde olduğu gibi Osmanlı Devleti’nde bölünme yaşanmamıştır. Birliğini koruyup tek hükümdar otoritesini sağlayan Osmanlılar bu sayede Avrupa’ya karşı üstünlük kurmuştur. Olumsuz bir uygulama olarak görülen kardeş katli, 600 yıl devam eden büyük bir devletin var olmasındaki en önemli köşe taşlarından birisidir. Buna göre, I. Tarihi olaylar, kendi dönemi içinde değerlendirilmelidir.

II. Osmanlı Devleti’nin varlığını sürdürmesinde kardeş katli uygulaması tek başına etkili olmamıştır.

III. Osmanlılar kardeş katli uygulaması ile kendinden sonraki Türk devletlerine örnek olmuştur. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• Yalnız I.

• Yalnız II.

• I ve II

• I ve III.

• II ve III.

Osmanlı devlet geleneğine göre padişahta bulunması gereken vasıflar arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

• Her konuda adil olmalıdır.

• Kararlarını din ve töreden bağımsız bir şekilde almalıdır.

• Yalan ve iftiradan sakınmalıdır

• Vefakâr olmalı, verdiği sözü yerine getirmelidir.

• İffet, hikmet sahibi ve cesur olmalıdır.

“ Divan-ı Hümâyun” içerisinde;

I. Veziriazam

II. Defterdar

III. Nişancı

IV. Kazasker

V.Kapı Ağası

gibi devlet görevlilerinden hangileri yer almıştır?

• I ,II,III ve V

• II ve III

• I ve V

• I, II ve III

• I, II, III ve IV

I. Murat'ın ''Ülke padişah ve oğullarına aittir.'' kanununu çıkarmasının asıl nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• Merkezi otoriteyi güçlendirmek

• Osmanlı ekonomisini güçlendirmek

• Ülkeyi çocukları arasında paylaştırmak

• Osmanlı topraklarının güvenliğini sağlamak

• Sadrazamların yetkisini sınırlandırmak