Biosfer.Coğrafi təbəqə

Strukturlu torpaqların münbit olmasının əsas səbəbi nədir?

• Ana süxurun qranitdən ibarət olması

• Torpaqda gilin çox olması

• Bitkilərin kökünün çox dərində olması

• Torpaqların dənəvər və humuslu olması

• Torpaqda rütubətin az olması

Coğrafi təbəqədə təbii proseslərin baş verməsinin əsas səbəbi:

• Dağların hündürlüyünün enlikdən asılı olaraq dəyişməsi

• Quru və okean sahələrinin bərabər paylanması

• Yer səthində bitki örtüyünün zənginliyi

• Yerin kürə forması

• Günəşin enerjisi və Yerin daxili enerjisi

Aqroiqlim ehtiyatlarının əsas göstəricilərini seçin:

• Vegetasiya dövründəki yağıntıların miqdarı

• Hündürlüyə doğru temperaturun artması

• Şaxtasız dövrün davametmə müddəti

• Fəal temperaturların cəmi

• İsti və quru küləklər əsən günlərin sayı

Təbii zonaları fərqləndirən əsas amillər verilən bəndi müəyyən edin.

• Temperatur və təzyiq, relyef, atmosfer yağıntıları

• Torpaq və bitki örtüyü, süxurların yaşı və tərkibi

• Geoloji quruluş, faydalı qazıntılar, relyef və yeraltı sular

• İqlim, torpaq və bitki örtüyü, heyvanat aləmi

• Okean cərəyanları, süxurların nisbi yaşı, torpaq və bitki örtüyü

İqlim tiplərinə uyğun olmayan təbii zona və torpaq tiplərinin sırasını müəyyən edin.

• Mülayim kontinental - çöl və meşə çöllər - qara torpaqlar

• Aralıq dənizi - codyarpaqlı meşə və kolluqlar - qəhvəyi torpaqlar

• Mülayim dəniz - savanna və seyrək meşələr - qara torpaqlar

• Ekvatorial - rütubətli həmişəyaşıl meşələr - qırmızı-sarı ferralit torpaqlar

• Subtropik kontinental - səhra və yarımsəhra - boz, boz-qonur torpaqlar

İnsanların təsərrüfat fəaliyyətinin savannaların təbiətinə göstərdiyi mənfi təsirlər verilən variantı göstərin.

• Şəhərlərin sayının artması, meşələrin və əkin sahələrinin genişlənməsi

• Qoruq və yasaqlıqların yaradılması, növbəli əkin sisteminin tətbiqi

• Yeraltı və yağış sularından əkinçilikdə geniş istifadə edilməməsi

• Ağac və kolluqlların qırılması, mal-qaranın həddən artıq otarılması

• İri otyeyən heyvanların və milli parkların sayının artması

Coğrafi təbəqəyə aiddir:

• Aşağı mantiya

• Troposfer

• Termosfer

• Dünya okeanı

• Yer qabığı

Coğrafi təbəqədə ritmik hadisələri yaradan səbəbləri müəyyən edin:

• Okeanların sahələrinin kiçilməsi

• Yerin öz oxu ətrafında hərəkəti

• Vulkanların püskürməsi

• Yerin Günəş ətrafında hərəkəti

• Yerin meyilli fırlanması

Rütubətlənmə əmsalı vahidə bərabər və böyük olan ərazilərdə formalaşan torpaq tipləri verilən sıranı göstərin.

• Qonur-meşə , qırmızı-ferralit, podzol

• Qəhvəyi meşə,sarı,boz

• Qara,tünd şabalıdı, qırmızı-qonur

• Qırmızı-sarı ferralit, açıq şabalıdı, boz-qonur

• Şabalıdı,boz-qonur,boz-çəmən

Proseslərin düzgün ardıcıllıqla verildiyi cavabı müəyyən edin:

1. Qurunt sularının səviyyəsi aşağı düşür.

2. Şoranlaşma artır.

3. Kollektor drenaj şəbəkəsi çəkilir.

4. Torpağın əkinə yararlığı artır.

• 2,3,1,4

• 2,1,4,3

• 3,2,4,1

• 3,1,2,4

• 1,2,3,4